เตือนสายแซ่บ อาหารกึ่งสุกกึ่งดิบ: รู้จักพิภัยเชื้อแบคทีเรีย Salmonella ที่มากับจานโปรด

ช่วงนี้ปฏิเสธไม่ได้เลยว่าเมนูลาบหมูดิบ กุ้งแช่น้ำปลา หรือไข่ต้มยางมะตูมเยิ้มๆ กลายเป็นอาหารจานโปรดของหลายคนที่มักสั่งมารับประทานกันในวันหยุด แต่เชื่อไหมว่าในความอร่อยแซ่บเหล่านั้น มักมีแขกไม่ได้รับเชิญแอบซ่อนอยู่โดยที่เรามองไม่เห็น นั่นก็คือเจ้าเชื้อแบคทีเรียตัวร้ายที่ชื่อว่า การติดเชื้อแบคทีเรีย Salmonell ซึ่งในฐานะแพทย์ ผมมักจะเจอคนไข้ท้องเสียอย่างรุนแรงเข้ามารักษาที่ห้องฉุกเฉินอยู่บ่อยครั้งหลังจากการกินอาหารเหล่านี้เข้าไปครับ

เชื้อโรคตัวจิ๋วในจานอาหาร: ทำไมถึงอันตรายกว่าที่คิด

แบคทีเรียชนิดนี้เป็นจุลินทรีย์ที่ชอบอาศัยอยู่ในทางเดินอาหารของสัตว์ปีก หมู และสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม รวมถึงสามารถปนเปื้อนอยู่ในไข่ดิบได้ด้วย เวลาที่เราไปกินอาหารที่ปรุงไม่สุก หรือใช้อุปกรณ์ทำครัวร่วมกันระหว่างเนื้อสัตว์ดิบและผักสดโดยไม่ล้างให้สะอาด เจ้าตัวแสบนี้ก็จะเดินทางเข้าสู่ร่างกายของเราได้อย่างง่ายดาย

เมื่อมันหลุดเข้าไปในกระเพาะอาหารและลำไส้ของเราได้สำเร็จ มันจะเริ่มแบ่ง การติดเชื้อแบคทีเรีย Salmonell ออกมาเรื่อยๆ จนเกิดการอักเสบอย่างรุนแรงที่ผนังลำไส้ ซึ่งเป็นจุดเริ่มต้นของอาการป่วยกะทันหันที่ทำให้หลายคนต้องนอนโรงพยาบาล

อาการเตือนหลังมื้ออร่อย: แบบนี้แหละโดนเข้าแล้ว

ปกติแล้วหลังจากที่เราเผลอกินอาหารปนเปื้อนเข้าไป อาการป่วยมักจะไม่ได้แสดงผลทันที แต่จะต้องรอเวลาให้เชื้อโรคฟักตัวประมาณ 6 ถึง 72 ชั่วโมง โดยอาการเด่นๆ ที่สังเกตได้ชัดเจนมีดังนี้ครับ

• ปวดท้องบิดเกร็งอย่างรุนแรง บริเวณรอบสะดือ
• ท้องเสีย ถ่ายเหลวเป็นน้ำ หรือบางครั้งอาจมีมูกเลือดปน
• มีไข้สูง หนาวสั่น ซึ่งต่างจากอาหารเป็นพิษทั่วไป
• คลื่นไส้ อาเจียน และรู้สึกอ่อนเพลียไม่มีแรง

กลุ่มเสี่ยงที่ต้องระวังเป็นพิเศษ ถ้าร่างกายอ่อนแอเชื้ออาจลามเข้ากระแสเลือด

สำหรับคนหนุ่มสาวสุขภาพแข็งแรง อาการเหล่านี้อาจหายได้เองภายในไม่กี่วันหากดื่มเกลือแร่ทดแทนน้ำที่เสียไป แต่ถ้าหากเกิดขึ้นกับเด็กเล็ก ผู้สูงอายุ หรือผู้ที่มีโรคประจำตัวภูมิคุ้มกันบกพร่อง เชื้อแบคทีเรียนี้อาจไม่ได้หยุดอยู่แค่ในลำไส้ แต่มันสามารถทะลุผ่านผนังลำไส้เข้าสู่กระแสเลือด จนทำให้เกิดภาวะติดเชื้อในกระแสเลือดที่เป็นอันตรายถึงชีวิตได้เลยทีเดียว

วิธีป้องกันง่ายๆ ไกลห่างจากโรคท้องร่วงรุนแรง

การป้องกันการรับเชื้อเข้าสู่ร่างกายที่ดีที่สุดคือการใส่ใจเรื่องสุขอนามัยในการกินและการทำอาหารครับ หลักการง่ายๆ ที่ผมมักจะแนะนำคนไข้เสมอคือ ร้อน ช้อนกลาง ล้างมือ และหลักการแยกอาหารดิบออกจากอาหารสุก

• เลือกกินอาหารที่ปรุงสุกใหม่: หลีกเลี่ยงเนื้อสัตว์ที่ยังดิบหรือไม่สุก เนื้อหมูและเนื้อไก่ต้องขาวสุกทั่วถึง ไข่แดงต้องไม่เหลวเป็นน้ำ
• แยกเขียงและมีด: ห้ามใช้เขียงหั่นเนื้อสัตว์ดิบร่วมกับผักสดหรือผลไม้ที่พร้อมรับประทานเด็ดขาด
• ล้างมือให้สะอาดทุกครั้ง: ก่อนหยิบจับอาหารและหลังสัมผัสเนื้อสัตว์ดิบทุกครั้ง

การมีความสุขกับการกินเป็นเรื่องที่ดีครับ แต่ความปลอดภัยและสุขภาพร่างกายก็เป็นสิ่งที่เราละเลยไม่ได้ หากวันไหนเผลอกินอาหารสุกๆ ดิบๆ แล้วมีไข้สูงร่วมกับท้องเสียรุนแรง อย่าปล่อยไว้เด็ดขาด รีบมาพบแพทย์เพื่อรับการตรวจและรักษาอย่างถูกต้องจะดีที่สุดครับ