กินบีทรูทแล้วทำไมฉี่เป็นสีแดง? เรื่องนี้เรื่องจริงหรือแค่อุปทานไปเอง

ตื่นมาเข้าห้องน้ำแล้วตกใจ ทำไมปัสสาวะถึงกลายเป็นสีแดง

หลายคนคงเคยมีประสบการณ์ตื่นมาเข้าห้องน้ำตอนเช้า แล้วต้องตกใจจนตาสว่างเมื่อพบว่าปัสสาวะของตัวเองเปลี่ยนเป็นสีชมพูเข้มหรือสีแดงก่ำ ทั้งที่ไม่ได้รู้สึกเจ็บปวดอะไรเลย หลายคนรีบคิดไปไกลถึงโรคไตหรือเลือดออกในทางเดินปัสสาวะ แต่ถ้าเมื่อวานคุณเพิ่งกินสลัดจานโปรดที่มีบีทรูท หรือดื่มน้ำบีทรูทคั้นสดเข้าไป สาเหตุอาจไม่ได้น่ากลัวอย่างที่คิด

กลไกเบื้องหลังที่ทำให้บีทรูทเปลี่ยนสีปัสสาวะของเรา

อาการนี้ในทางการแพทย์เรียกว่า Beeturia หรือภาวะปัสสาวะสีแดงจากการรับประทานบีทรูท ซึ่งเกิดขึ้นจากสารสีธรรมชาติที่อยู่ในบีทรูทที่มีชื่อว่า Betalain (เบทาเลน) โดยเฉพาะสารสีแดงม่วงที่เรียกว่า Betacyanin สารตัวนี้มีความสามารถในการละลายน้ำได้ดีมาก เมื่อเราเคี้ยวและกลืนบีทรูทลงไป สารสีเหล่านี้จะเดินทางผ่านระบบย่อยอาหาร หากร่างกายไม่สามารถย่อยสลายสารนี้ได้หมดที่ตับและลำไส้ สารสีแดงตัวนี้ก็จะถูกกรองผ่านไตแล้วขับออกมาทางปัสสาวะในที่สุด ทำให้ของเหลวในร่างกายของเรากลายเป็นสีแดงชั่วคราว

ทำไมบางคนกินแล้วฉี่แดง แต่บางคนกินแล้วปกติ

เรื่องนี้เป็นคำถามยอดฮิตที่คนไข้อมยิ้มทุกครั้งเวลาหมออธิบาย ความจริงคือไม่ใช่ทุกคนที่กินบีทรูทแล้วปัสสาวะจะเปลี่ยนสี ภาวะนี้เกิดขึ้นกับคนประมาณสิบถึงสิบสี่เปอร์เซ็นต์ของประชากรเท่านั้น ขึ้นอยู่กับปัจจัยหลายอย่าง เช่นความเป็นกรดในกระเพาะอาหารของคุณ ปริมาณธาตุเหล็กในร่างกาย และความเร็วในการย่อยอาหาร หากใครที่มีระดับกรดในกระเพาะต่ำ หรือร่างกายมีภาวะขาดธาตุเหล็ก สารสีแดงจากบีทรูทจะถูกดูดซึมและขับออกมาได้ง่ายกว่าปกติ ทำให้เราเห็นปัสสาวะเปลี่ยนสีได้ชัดเจนขึ้น

สัญญาณเตือนแบบไหนที่แปลว่าไม่ใช่แค่เรื่องบีทรูท

แม้ว่าการกินบีทรูทจะเป็นสาเหตุที่พบได้บ่อยและไม่อันตราย แต่เราก็ต้องรู้จักสังเกตความแตกต่างระหว่างปัสสาวะเปลี่ยนสีเพราะอาหาร กับอาการเลือดออกในทางเดินปัสสาวะจริงๆ โดยมีจุดสังเกตง่ายๆ ดังนี้

• ระยะเวลาที่เป็น: ปัสสาวะสีแดงจากบีทรูทมักจะหายไปเองภายในยี่สิบสี่ถึงสี่สิบแปดชั่วโมงหลังจากหยุดกิน
• อาการร่วมอื่นๆ: หากไม่มีอาการแสบขัด ปวดท้องน้อย หรือไข้ร่วมด้วย ก็มักจะเกิดจากอาหาร
• ลักษณะของสี: สีมักจะเป็นสีชมพูใสหรือสีแดงออกม่วง ไม่ใช่สีแดงเข้มจัดแบบมีลิ่มเลือดปน

แต่ถ้าคุณไม่ได้กินบีทรูทหรือแก้วมังกรสีแดงเลยในช่วงนี้ แล้วปัสสาวะมีสีแดงเข้มเหมือนน้ำล้างเนื้อ หรือมีอาการปวดหลัง ปวดท้องร่วมด้วย แบบนั้นควรมาพบแพทย์เพื่อตรวจหาสาเหตุที่แท้จริงอย่างละเอียดจะดีกว่า