วิธีรับมือและปกป้องลูกน้อยจากไวรัส RSV ภัยร้ายใกล้ตัวเด็กเล็กที่คุณพ่อคุณแม่ต้องรู้

ช่วงนี้คุณพ่อคุณแม่หลายคนคงกังวลใจไม่น้อยกับข่าวคราวเรื่องโรคทางเดินหายใจในเด็กเล็ก โดยเฉพาะเจ้าไวรัสตัวร้ายที่ชื่อว่า RSV ที่มักจะระบาดในช่วงฤดูฝนและฤดูหนาว ลูกที่บ้านเริ่มมีอาการไอ การควบคุมการแพร่ระบาดของโรคติดเชื้อชนิดนี้จึงเป็นเรื่องที่หมออยากชวนมาทำความเข้าใจกันแบบละเอียด เพื่อที่เราจะได้ช่วยกันปกป้องลูกรักให้ห่างไกลจากความรุนแรงของโรค

RSV คืออะไร และทำไมถึงน่ากลัวสำหรับเด็กเล็กขนาดนี้?

ไวรัส RSV หรือ Respiratory Syncytial Virus เป็นเชื้อไวรัสชนิดหนึ่งที่ทำให้เกิดโรคในระบบทางเดินหายใจ ทั้งส่วนบนและส่วนล่าง ในผู้ใหญ่อาจเป็นแค่หวัดธรรมดา หายเองได้ในไม่กี่วัน แต่กับเด็กเล็กๆ โดยเฉพาะน้องที่อายุต่ำกว่า 2 ขวบ หรือเด็กที่มีโรคประจำตัว เช่น โรคหัวใจ หรือโรคปอด หลอดลมของแกยังเล็กมาก เมื่อติดเชื้อนี้จะทำให้มีเสมหะเหนียวข้นจำนวนมาก หลอดลมตีบตัน และหายใจลำบาก จนบางครั้งต้องนอนโรงพยาบาลเลยทีเดียว

อาการแบบไหนที่ฟ้องว่าลูกอาจกำลังติดเชื้อไวรัสตัวนี้?

ระยะแรกเริ่มของการติดเชื้อจะดูคล้ายหวัดธรรมดามากๆ จนคุณพ่อคุณแม่หลายคนตายใจ โดยจะมีอาการ:

• มีไข้ตัวร้อน หรือไข้ต่ำๆ
• น้ำมูกไหล ไอจาม
• เจ็บคอ งอแงมากกว่าปกติ

แต่จุดสังเกตสำคัญที่ต่างจากหวัดทั่วไปคือ เมื่อผ่านไป 2-3 วัน อาการไอฟักตัวจะรุนแรงขึ้น เริ่มมีเสียงหายใจครืดคราด หายใจเร็วกว่าปกติ หรือเวลาหายใจสังเกตเห็นซี่โครงยุบ ท้องกระเพื่อม หนักเข้าอาจมีอาการซึมและไม่ยอมดื่มนม ซึ่งถือเป็นสัญญาณเตือนภัยอันตรายที่ต้องรีบพามาพบแพทย์ทันที

วิธีดูแลความสะอาดเพื่อตัดวงจรการแพร่ระบาดในบ้าน

เนื่องจากไวรัส RSV ติดต่อกันได้ง่ายมากๆ ผ่านการไอ จาม สัมผัสสาร secretions หรือแม้แต่การไปจับพื้นผิวที่มีเชื้อโรคแล้วเอามือเข้าปาก การป้องกันที่ดีที่สุดจึงเริ่มจากตัวเราเองและคนรอบข้างในบ้าน

• ล้างมือบ่อยๆ ด้วยสบู่และน้ำสะอาด หรือเจลแอลกอฮอล์ ก่อนอุ้มลูกหรือเตรียมอาหาร
• หมั่นทำความสะอาดของเล่น ของใช้ และพื้นผิวสัมผัสร่วมภายในบ้านด้วยน้ำยาฆ่าเชื้อสม่ำเสมอ
• งดพาลูกน้อยไปในพื้นที่แออัด เช่น ห้างสรรพสินค้า สนามเด็กเล่นในร่ม ช่วงที่มีการระบาดสูง
• แยกเด็กป่วยออกจากเด็กปกติ เพื่อป้องกันการติดเชื้อลามไปยังพี่น้องในบ้าน

เมื่อไหร่ที่อาการของลูกบอกว่าต้องรีบพาไปโรงพยาบาลด่วน?

คุณพ่อคุณแม่ควรสังเกตอาการอย่างใกล้ชิด หากพบว่าลูกมีอาการเหล่านี้ ห้ามรอเด็ดขาด ต้องพาไปโรงพยาบาลทันที:

• หายใจลำบาก หายใจเหนื่อยจนซี่โครงบุ๋ม หรือปีกจมูกบาน
• ตัวเขียว ริมฝีปากเขียวคล้ำ ขาดออกซิเจน
• ซึมลงมาก ปลุกตื่นยาก หรือไม่ยอมดูดนม น้ำลายไหลเพราะกลืนไม่ไหว
• มีไข้สูงมากในเด็กเล็กอายุน้อยกว่า 3 เดือน

ในปัจจุบันยังไม่มีวัคซีนป้องกันไวรัส RSV โดยตรง การรักษาจึงเป็นการประคับประคองตามอาการ เช่น การพ่นยาขยายหลอดลม การเคาะปอดและดูดเสมหะออกเพื่อช่วยให้ลูกหายใจโล่งขึ้น ดังนั้น การป้องกันและการสังเกตอาการตั้งแต่เนิ่นๆ จึงเป็นเกราะป้องกันที่ดีที่สุดที่คนเป็นพ่อเป็นแม่จะมอบให้ลูกได้