เดินเข้าโรงพยาบาลเพื่อรักษาตัว แต่ทำไมถึงพลอยติดเชื้อกลับบ้านมาด้วย?

เวลาที่เราหรือคนในครอบครัวล้มป่วย สิ่งแรกที่นึกถึงคือการรีบไปโรงพยาบาลเพราะคิดว่าเป็นสถานที่ที่ปลอดภัยและสะอาดที่สุด แต่ในความเป็นจริงแล้ว โรงพยาบาลยังเป็นแหล่งรวมของเชื้อโรคหลากหลายชนิด โดยเฉพาะเชื้อดื้อยาที่เก่งและอึดกว่าเชื้อทั่วไป การป่วยซ้ำซ้อนจากการรับเชื้อเพิ่มในโรงพยาบาลจึงเป็นเรื่องที่หมอและทีมบุคลากรทางการแพทย์กังวลใจอยู่เสมอ

ทำไมเชื้อโรคถึงแพร่กระจายในโรงพยาบาลได้ง่ายนัก?

หลายคนสงสัยว่าสถานที่ที่ทำความสะอาดตลอดเวลาอย่างโรงพยาบาล ทำไมจึงยังเป็นแหล่งแพร่เชื้อได้ สาเหตุหลักมาจากธรรมชาติของโรงพยาบาลที่เป็นที่รวมตัวของผู้ป่วยหลากหลายอาการ เชื้อโรคจึงเดินทางไปมาได้ง่ายผ่านช่องทางต่างๆ ที่เราคาดไม่ถึง

ช่องทางหลักที่เชื้อโรคใช้เดินทางในโรงพยาบาล

• ผ่านมือของบุคลากรทางการแพทย์: นี่คือเส้นทางหลักที่พบได้บ่อยที่สุด หากคุณหมอหรือพยาบาลตรวจคนไข้เตียงหนึ่งแล้วไม่ได้ล้างมือให้สะอาดก่อนมาจับเตียงถัดไป เชื้อโรคก็จะติดมือและส่งต่อได้ทันที
• พื้นผิวสัมผัสร่วม: ลูกบิดประตู ราียงเตียง ปุ่มกดลิฟต์ รีโมตทีวี หรือโต๊ะข้างเตียง คือจุดอับที่ผู้คนนับร้อยสัมผัสในแต่ละวันโดยไม่มีการเช็ดฆ่าเชื้อทันที
• ละอองฝอยจากการไอจาม: ในห้องรวมหรือห้องฉุกเฉิน เชื้อโรคในระบบทางเดินหายใจสามารถล่องลอยในอากาศและแพร่สู่คนรอบข้างได้ง่ายผ่านการหายใจ

เมื่อผู้ป่วยกลุ่มเปราะบางต้องมาอยู่รวมกัน

ความน่ากลัวของการติดเชื้อในโรงพยาบาลคือ สภาพร่างกายของผู้ป่วยแต่ละคนไม่เหมือนกัน คนที่นอนเตียงข้างๆ อาจมีภูมิต้านทานต่ำมากจากการผ่าตัด จากการให้เคมีบำบัด หรือความชรา เมื่อเชื้อโรคจากผู้ป่วยอีกเตียงหลุดรอดมาได้ จึงทำให้ผู้ป่วยกลุ่มเปราะบางติดเชื้อรุนแรงได้ง่ายกว่าคนทั่วไปหลายเท่า ซึ่งมักจะรักษาหายยากกว่าการติดเชื้อจากข้างนอกบ้าน

เกราะป้องกันด่านแรกที่โรงพยาบาลและคนไข้ต้องทำร่วมกัน

การหยุดยั้งวงจรการแพร่ระบาดนี้ไม่ใช่หน้าที่ของหมอหรือพยาบาลฝ่ายเดียว แต่ต้องอาศัยความร่วมมือจากทั้งตัวสถานพยาบาลเอง ผู้ป่วย และญาติที่มาเยี่ยมไข้

การล้างมือ: กิจกรรมง่ายๆ ที่ทรงพลังที่สุด

สิ่งแรกและสำคัญที่สุดในการตัดตอนการแพร่เชื้อคือการล้างมือ หมอจึงมักย้ำเสมอว่าให้ล้างมือด้วยสบู่หรือเจลแอลกอฮอล์บ่อยๆ ทั้งก่อนและหลังสัมผัสตัวผู้ป่วย หรือหลังจับสิ่งของต่างๆ ในโรงพยาบาล การทำความสะอาดมืออย่างถูกวิธีสามารถลดอัตราการติดเชื้อลงได้เกินครึ่ง

มาตรการเข้มงวดของทีมแพทย์ในการแยกโรค

เมื่อโรงพยาบาลพบผู้ป่วยที่ติดเชื้อระบบทางเดินหายใจหรือเชื้อดื้อยา มาตรการขั้นเด็ดขาดจะถูกนำมาใช้ทันที เช่น การย้ายไปอยู่ห้องแยกความดันลบ การสวมชุดกาวน์ ใส่หน้ากากอนามัย และถุงมือทุกครั้งที่เข้าใกล้ เพื่อไม่ให้เชื้อโรคหลุดรอดออกไปสู่ภายนอกหรือแพร่ไปยังเตียงอื่น

ญาติและคนเยี่ยมไข้ต้องปรับตัวอย่างไรบ้าง?

ความปรารถนาดีอยากมาเยี่ยมเยียนคนไข้ด้วยความห่วงใย อาจกลายเป็นดาบสองคมโดยไม่รู้ตัว หากญาติกำลังมีอาการไอ จาม เจ็บคอ หรือเป็นหวัด ควรงดการมาเยี่ยมที่โรงพยาบาลเด็ดขาด และในระหว่างที่อยู่ในห้องผู้ป่วย ควรงดการนั่งบนเตียงนอนของผู้ป่วย หลีกเลี่ยงการนำอาหารกลิ่นแรงเข้ามาทานร่วมกัน และปฏิบัติตามป้ายเตือนหน้าห้องพักอย่างเคร่งครัด

บทสรุปจากห้องตรวจ

การป้องกันการแพร่กระจายเชื้อในโรงพยาบาลแ เป็นเรื่องใกล้ตัวที่ทุกคนต้องตระหนักรู้ การระมัดระวังตัวเอง หมั่นล้างมือ และเคารพกฎของโรงพยาบาล ไม่เพียงแต่ช่วยปกป้องตัวเราเองจากการรับเชื้อโรคใหม่ๆ กลับบ้าน แต่ยังเป็นการช่วยชีวิตผู้ป่วยคนอื่นที่กำลังอ่อนแอในโรงพยาบาลไปพร้อมกันด้วย