ภาวะเครียดจากสิ่งแวดล้อมรอบตัว: เมื่อโลกภายนอกรุมเร้าจนใจเราล้า

ทำไมช่วงนี้ถึงรู้สึกเหนื่อยล้า ทั้งที่ไม่ได้ทำอะไรหนัก?

เชื่อว่าหลายคนเคยผ่านช่วงเวลาที่ตื่นมาแล้วรู้สึกเพลียเหมือนนอนไม่พอ ทั้งที่เข้านอนตรงเวลา หรือรู้สึกหงุดหงิดง่ายแบบไม่มีสาเหตุชัดเจน บางครั้งความเครียดไม่ได้เกิดจากเรื่องงานหรือปัญหาครอบครัวโดยตรง แต่มันคือ ภาวะเครียดจากสิ่งแวดล้อมรอบตัว ที่เรามองข้ามไปโดยไม่รู้ตัวครับ สิ่งเร้าเล็กๆ น้อยๆ ที่เราเจอในทุกวันนี่แหละครับที่เป็นตัวการสะสมพลังงานลบในร่างกายเรา

เสียง แสง กลิ่น และความวุ่นวาย คือตัวการทำให้สมองล้า

ลองสังเกตดูนะครับว่าในหนึ่งวัน เราต้องเจอกับอะไรบ้าง เสียงประกาศในรถไฟฟ้า เสียงรถติดที่บีบแตรไล่กัน แสงไฟนีออนที่จ้าเกินไปในออฟฟิศ หรือแม้แต่การรับข้อมูลข่าวสารที่ถาโถมผ่านหน้าจอสมาร์ทโฟน สิ่งเหล่านี้ไม่ใช่แค่เรื่องน่ารำคาญ แต่มันคือสิ่งกระตุ้นที่ส่งผลต่อระบบประสาทโดยตรงครับ

ร่างกายเรามีกลไกตอบสนองต่อสิ่งเร้าเหล่านี้เหมือนตอนเรากำลังเจออันตราย เมื่อสมองต้องประมวลผลข้อมูลที่มากเกินไปตลอดเวลา ระบบประสาทอัตโนมัติจะถูกกระตุ้นให้ตื่นตัวตลอดจนเกิดความล้าสะสม ส่งผลให้ฮอร์โมนความเครียดในร่างกายสูงขึ้นโดยที่เราไม่ทันตั้งตัว

สัญญาณเตือนจากร่างกายว่าคุณกำลังเจอภาวะเครียดเกินขีดจำกัด

ร่างกายคนเราซื่อสัตย์เสมอครับ หากสิ่งแวดล้อมรอบตัวเริ่มส่งผลกระทบ คุณจะพบอาการเหล่านี้:

• มีอาการปวดหัวตึงๆ บริเวณขมับหรือท้ายทอยบ่อยขึ้น
• นอนหลับยาก หรือหลับๆ ตื่นๆ เหมือนสมองไม่ได้พัก
• รู้สึกหงุดหงิดง่ายกว่าปกติเมื่อเจอเสียงดังหรือคนเยอะ
• สมาธิสั้นลง ทำงานช้าลง หรือตัดสินใจเรื่องง่ายๆ ได้ยากขึ้น
• ปวดเมื่อยตามบ่าและคอโดยหาสาเหตุทางกายภาพไม่พบ

ปรับสภาพแวดล้อมรอบตัวอย่างไรให้ใจได้พัก

เราไม่สามารถควบคุมโลกภายนอกได้ร้อยเปอร์เซ็นต์ แต่เราสามารถออกแบบพื้นที่ปลอดภัยให้ตัวเองได้ครับ

• จำกัดการรับข้อมูล: กำหนดเวลาพักจากหน้าจอและข่าวสาร โดยเฉพาะช่วงก่อนนอน
• จัดการเสียงรบกวน: หากอยู่ในที่ทำงานที่เสียงดัง การใช้หูฟังแบบตัดเสียงรบกวนช่วยได้มากครับ
• สร้างมุมสงบ: ปรับโต๊ะทำงานหรือห้องนอนให้มีแสงที่สบายตา หรือเพิ่มพื้นที่สีเขียวเล็กๆ เพื่อช่วยให้สายตาและสมองได้ผ่อนคลาย
• ฝึกการหายใจ: เมื่อรู้สึกว่ารอบข้างเริ่มวุ่นวาย ให้ลองหยุดนิ่งและหายใจเข้าลึกๆ สักห้านาที เพื่อบอกให้สมองรู้ว่าเรายังปลอดภัย

เมื่อไหร่ที่ความเครียดสะสมเริ่มกลายเป็นเรื่องใหญ่

หากลองปรับสภาพแวดล้อมแล้ว อาการความเครียดยังคงอยู่หรือรุนแรงขึ้นจนส่งผลกระทบต่อการใช้ชีวิตประจำวัน หรือเริ่มมีอาการใจสั่น แน่นหน้าอก หรือรู้สึกเศร้าหมองดิ่งลึกผิดปกติ นั่นอาจเป็นสัญญาณว่าภาวะเครียดจากสิ่งแวดล้อมได้ข้ามเส้นไปสู่ภาวะทางจิตใจที่ต้องการการดูแลจากแพทย์ครับ อย่าลังเลที่จะเข้ามาปรึกษา เพื่อหาทางออกร่วมกันก่อนที่ความเครียดจะกลายเป็นโรคเรื้อรังครับ