วิธีดูแลตัวเองเพื่อการลดความเสี่ยงโรคหลอดเลือดสมอง ก่อนจะสายเกินแก้

หลายครั้งเวลาที่นั่งตรวจคนไข้ในห้องตรวจแล้วเจอเคสอัมพฤกษ์อัมพาตจากโรคหลอดเลือดสมอง หมอดักฟังเสียงถอนหายใจและแววตาที่เต็มไปด้วยความกังวลของญาติ สิ่งที่มักจะวนอยู่ในหัวหมอเสมอคือ ถ้าย้อนเวลากลับไปได้ เราคงอยากจะช่วยกันป้องกันตั้งแต่วันที่เขายังแข็งแรงดี เพราะโรคนี้ขึ้นชื่อเรื่องความเฉียบพลัน มาไว และมักทิ้งร่องรอยไว้ให้เราต้องเหนื่อยกับการฟื้นฟูระยะยาว

สัญญาณเตือนเล็กๆ ที่ร่างกายส่งเสียงบอกว่าหลอดเลือดเริ่มมีปัญหา

ก่อนที่เส้นเลือดในสมองจะตีบตันหรือแตกจนเกิดเรื่องใหญ่ ร่างมักจะส่งเสียงกระซิบเตือนเราก่อนเสมอ แต่เรามักจะเผลอละเลยไปเอง เช่น อาการชาตามหน้า มือ หรือขาซีกใดซีกหนึ่งแบบฉับพลัน พูดไม่ชัด ลิ้นแข็ง หรือมองเห็นภาพซ้อนชั่วขณะ อาการเหล่านี้แม้จะเป็นอยู่ไม่นานแล้วหายไปเอง ก็ไม่ควรปล่อยผ่านเด็ดขาด เพราะนั่นคือสัญญาณเตือนภัยรอบแรกที่แปลว่าสมองกำลังขาดเลือดหล่อเลี้ยงชั่วคราว

ปรับพฤติกรรมการกินอย่างไรให้หลอดเลือดสมองโล่งสบาย

อาหารการกินในชีวิตประจำวันคือตัวการสำคัญที่คอยเติมไขมันและน้ำตาลเข้าไปสะสมในผนังหลอดเลือด หมอไม่ได้บอกว่าต้องอดของอร่อยทุกอย่าง แค่ต้องรู้จักเลือกและบาลานซ์ให้ดี

• ลดของเค็มจัด: โซเดียมสูงๆ เป็นตัวการดึงน้ำเข้าหลอดเลือด ทำให้ความดันโลหิตพุ่งสูง ซึ่งเป็นเพื่อนสนิทของโรคหลอดเลือดสมอง
• เลี่ยงไขมันทรานส์และไขมันอิ่มตัว: พวกของทอด เบเกอรี่ หรือเนื้อสัตว์ติดมันมากๆ จะเข้าไปเพิ่มไขมันเลวในเลือด ทำให้เลือดข้นและผนังหลอดเลือดตีบตันเร็วขึ้น
• เพิ่มผักผลไม้สด: วิตามินและกากใยช่วยเรื่องการไหลเวียนของเลือดและช่วยดึงไขมันส่วนเกินออกจากร่างกาย

ขยับร่างกายให้สม่ำเสมอ เพื่อความยืดหยุ่นของหลอดเลือด

การนั่งทำงานหน้าจอคอมพิวเตอร์ยาวนานติดต่อกันหลายชั่วโมงโดยไม่ลุกไปไหนเลย ทำให้ระบบไหลเวียนโลหิตทำงานแย่ลง หัวใจไม่ได้ออกแรงสูบฉีดเลือดอย่างเต็มที่ การแบ่งเวลามาออกกำลังกายง่ายๆ เช่น การเดินเร็ว ว่ายน้ำ หรือปั่นจักรยานสักสัปดาห์ละ 3 ถึง 5 ครั้ง ครั้งละประมาณ 30 นาที จะช่วยให้หลอดเลือดมีความยืดหยุ่นดีขึ้น และช่วยควบคุมน้ำหนักตัวให้อยู่ในเกณฑ์ที่เหมาะสม

จัดการความเครียดและนอนหลับพักผ่อนให้เพียงพอ

ชีวิตคนเมืองในปัจจุบันนี้เต็มไปด้วยความเร่งรีบและความเครียดสะสม ฮอร์โมนความเครียดอย่างคอร์ติซอลที่หลั่งออกมาตลอดเวลาจะไปกระตุ้นความดันโลหิตและทำให้หลอดเลือดอักเสบได้ง่ายขึ้น นอกจากนี้ การนอนน้อยกว่า 6 ชั่วโมงต่อคืนติดต่อกัน ยังทำให้ร่างกายฟื้นฟูตัวเองไม่ทัน ส่งผลเสียโดยตรงต่อระบบหัวใจและหลอดเลือด การนอนหลับลึกจึงเปรียบเสมือนการรีเซ็ตระบบภายในร่างกายที่ดีที่สุด

ตรวจสุขภาพประจำปี เช็กความดันและไขมันก่อนสาย

โรคหลอดเลือดสมองส่วนใหญ่ซ่อนตัวอยู่เงียบๆ โดยไม่แสดงอาการเจ็บปวดใดๆ ให้เรารู้สึกตัว การตรวจเช็กระดับน้ำตาลในเลือด ไขมันในเลือด และความดันโลหิตอย่างน้อยปีละครั้ง จึงเป็นสิ่งเดียวที่จะช่วยให้เรารู้ทันความเสี่ยงก่อนที่มันจะกลายเป็นโรคเรื้อรัง หากพบว่าตัวเลขเริ่มเกินมาตรฐาน การรีบปรับตัวหรือทานยาตามคำแนะนำของแพทย์ตั้งแต่เนิ่นๆ จะช่วยตัดไฟตั้งแต่ต้นลมได้ดีที่สุด