แค่ดื่มน้ำไม่พอหรือเปล่า? มาเช็กสัญญาณเตือนภาวะขาดน้ำกัน

ช่วงนี้หลายคนอาจจะรู้สึกเพลียๆ เวียนหัว หรือผิวแห้งกร้านโดยไม่รู้สาเหตุ บางทีร่างกายอาจจะกำลังส่งสัญญาณเตือนบางอย่างที่เรามองข้ามไป เวลาพูดถึงเรื่องการดื่มน้ำ หลายคนคิดว่าแค่รู้สึกคอแห้งแล้วค่อยคว้าขวดน้ำก็พอ แต่ในความเป็นจริงแล้ว ร่างกายของเราสูญเสียน้ำอยู่ตลอดเวลาผ่านการหายใจ การเหงื่อออก และการขับถ่าย ซึ่งถ้าเติมน้ำกลับเข้าไปไม่ทัน ก็อาจจะก้าวเข้าสู่ภาวะขาดน้ำและการประเมินการได้รับสารน้ำได้แบบไม่รู้ตัว

ร่างกายกำลังส่งเสียงเตือน สังเกตอย่างไรว่าเริ่มขาดน้ำแล้ว?

เวลาที่ร่างกายขาดน้ำ สมองจะเริ่มส่งสัญญาณเตือนเบื้องต้นให้เรารู้สึกกระหายน้ำ แต่ถ้าปล่อยให้ขาดน้ำต่อเนื่อง อาการจะเริ่มลามไปอวัยวะส่วนอื่น ลองสังเกตตัวเองดูว่ามีอาการเหล่านี้ร่วมด้วยหรือไม่

• ริมฝีปากแห้งแตก ผิวหนังแห้งตึง ไม่ยืดหยุ่นเหมือนเคย
• รู้สึกเพลีย ไม่มีแรง เวียนหัว หรือไม่มีสมาธิในการทำงาน
• ปัสสาวะมีสีเหลืองเข้มมาก หรือปริมาณน้อยกว่าปกติอย่างเห็นได้ชัด
• ปวดหัวตุๆ หรือรู้สึกหงุดหงิดง่ายโดยไม่มีสาเหตุ

วิธีเช็กง่ายๆ ด้วยตัวเองว่าร่างกายได้น้ำเพียงพอหรือยัง

ในฐานะหมอ เวลาคนไข้มาด้วยอาการเพลียแดดหรืออ่อนเพลียเรื้อรัง สิ่งแรกๆ ที่เรามักจะประเมินคือปริมาณน้ำในร่างกาย เรามีวิธีเช็กเบื้องต้นที่ทำได้เองที่บ้านเพื่อดูว่าสารน้ำในร่างกายอยู่ในเกณฑ์ปกติหรือไม่

เช็กสีปัสสาวะ หน้าต่างบานใสบอกสุขภาพ

วิธีที่ง่ายและแม่นยำที่สุดคือการสังเกตสีของปัสสาวะ ถ้าปัสสาวะใสเหมือนน้ำเปล่าหรือมีสีเหลืองอ่อนมากๆ แสดงว่าร่างกายมีน้ำเพียงพอ แต่ถ้าเริ่มเป็นสีเหลืองเข้มเหมือนชาเขียว หรือสีชาไทย แสดงว่าร่างกายกำลังเก็บกักน้ำไว้และต้องการน้ำด่วน

ทดสอบความยืดหยุ่นของผิวหนัง

ลองใช้มือหยิกผิวบริเวณหลังมือหรือท้องแขนเบาๆ แล้วปล่อยดู หากผิวหนังเด้งกลับคืนรูปเดิมทันที แสดงว่าร่างกายปกติ แต่ถ้าผิวค้างอยู่สักพักกว่าจะกลับคืนรูปเดิม นั่นคือสัญญาณเตือนว่าเซลล์ในร่างกายกำลังขาดน้ำอย่างรุนแรง

ดื่มน้ำอย่างไรให้ถูกต้อง ไม่ใช่แค่ดื่มเยอะๆ แล้วจบ

การแก้ปัญหาภาวะขาดน้ำไม่ใช่การซดน้ำครั้งละมากๆ จนจุก เพราะไตจะไม่สามารถขับออกทันและอาจทำให้เกิดภาวะเกลือแร่ในเลือดต่ำได้ วิธีที่ดีที่สุดคือการจิบน้ำเปล่าอุณหภูมิห้องทีละน้อยแต่บ่อยตลอดทั้งวัน คำนวณง่ายๆคือน้ำหนักตัวคูณด้วยสามสิบมิลลิลิตร จะได้ปริมาณน้ำที่ร่างกายควรได้รับในแต่ละวัน แต่ถ้าวันไหนเสียเหงื่อมาก การดื่มเกลือแร่ทดแทนก็ช่วยให้ร่างกายฟื้นตัวได้เร็วกว่าการดื่มน้ำเปล่าอย่างเดียว

อาการแบบไหนที่เตือนว่าควรไปพบแพทย์ทันที

ภาวะขาดน้ำไม่ใช่เรื่องเล่นๆ ถ้าปล่อยไว้อจนถึงขั้นรุนแรงอาจอันตรายถึงชีวิต หากมีอาการเหล่านี้ร่วมด้วย เช่น หน้ามืดจะเป็นลมตลอดเวลา หัวใจเต้นเร็วผิดปกติ สับสนพูดจาไม่รู้เรื่อง หรืออาเจียนจนดื่มน้ำอะไรไม่ลงเลย แบบนี้ไม่ควรฝืนรักษาเองที่บ้าน ควรมาพบแพทย์เพื่อรับสารน้ำทางหลอดเลือดดำอย่างเร่งด่วน