เรื่องของ ท่อน้ำตาตัน ที่หลายคนเข้าใจผิด คิดว่าเป็นแค่ภูมิแพ้

ช่วงนี้มีคนไข้หลายคนเดินเข้ามาปรึกษาด้วยอาการแปลกๆ คือ ตาแฉะตลอดเวลา มีน้ำตาไหลออกมาเองทั้งๆ ที่ไม่ได้เศร้าอะไร บางคนก็เข้าใจว่าตัวเองเป็นภูมิแพ้ เดี๋ยวเช็ด เดี๋ยวซับ จนตาแดงไปหมด แต่พอตรวจดูจริงๆ ถึงได้รู้ว่าเป็นปัญหาที่ตัวท่อน้ำตาต่างหากครับ

ทำไมจู่ๆ ถึงมีน้ำตาเอ่อล้นออกมาตลอดเวลา?

หลายคนอาจจะยังไม่รู้ว่า ตาของเราไม่ได้ผลิตน้ำตาแค่ตอนร้องไห้นะครับ แต่ต่อมน้ำตาจะผลิตน้ำตาออกมาตลอดเวลาเพื่อหล่อเลี้ยงดวงตาไม่ให้แห้ง โดยน้ำตาส่วนเกินนี้จะไหลระบายลงไปทางรูเล็กๆ ที่หัวตา แล้วไหลผ่านท่อน้ำตาลงสู่โพรงจมูก

ทีนี้ พอระบบระบายน้ำตานี้เกิดการตีบตันขึ้นมา เหมือนท่อน้ำทิ้งบ้านเราอุดตัน น้ำตาที่ควรจะไหลลงคอหรือจมูกจึงไม่มีทางไป ก็เลยเอ่อล้นออกมานอกตา กลายเป็นอาการตาแฉะเรื้อรังที่สร้างความรำคาญใจในชีวิตประจำวัน

สาเหตุที่ทำให้ท่อน้ำตาเจ้ากรรมเกิดตันขึ้นมา

ปัญหาเรื่องนี้เกิดขึ้นได้จากหลายสาเหตุครับ บางคนเป็นมาตั้งแต่กำเนิดเพราะเยื่อบุตรงทางระบายยังเปิดไม่ 100% ซึ่งมักจะเจอในเด็กทารก ส่วนในผู้ใหญ่นั้นมักจะเกิดจาก:

• อายุที่มากขึ้น: ความเสื่อมตามวัยทำให้เนื้อเยื่อรอบๆ ท่อตีบแคบลง
• การอักเสบเรื้อรัง: เคยเป็นตาแดง เยื่อบุตาอักเสบ หรือไซนัสอักเสบบ่อยๆ จนเกิดพังผืด
• อุบัติเหตุบริเวณใบหน้า: เคยกระทบกระแทกแถวจมูกหรือเบ้าตา ทำให้โครงสร้างท่อน้ำตาเสียหาย
• ผลข้างเคียงจากยาบางชนิด: หรือการฉายรังสีบริเวณศีรษะและใบหน้า

อาการแบบไหนที่ฟ้องว่าท่อน้ำตาเริ่มมีปัญหา

อาการเด่นชัดที่สุดคือมีน้ำตาเอ่อไหลเองตลอดเวลา แต่ถ้าระบบระบายน้ำตาเริ่มอุดตันสนิทจนแบคทีเรียเข้าไปสะสม เรามักจะเจออาการอื่นๆ ตามมาด้วย เช่น มีขี้ตาแฉะเหนียวโดยเฉพาะเวลาตื่นนอน หัวตาบวมแดง แสบตา หรือบางคนกดตรงหัวตาแล้วมีหนองไหลออกมา ซึ่งแบบนี้ปล่อยไว้ไม่ได้แล้วนะครับ ต้องรีบรักษา

วิธีดูแลเบื้องต้นและการรักษาที่คุณหมอแนะนำ

ถ้าเป็นเด็กทารก ส่วนใหญ่คุณหมอจะแนะนำให้นวดบริเวณหัวตาร่วมกับเช็ดทำความสะอาด เพราะเด็กหลายคนท่อน้ำตาจะเปิดได้เองเมื่อโตขึ้นอายุประมาณ 1 ขวบ แต่ถ้าเป็นในผู้ใหญ่ การนวดอาจจะไม่ช่วยให้หายขาดครับ

แนวทางการรักษาในผู้ใหญ่จะขึ้นอยู่กับความรุนแรง ตั้งแต่การใช้น้ำเกลือล้างและแยงท่อน้ำตาเพื่อขยายท่อ การใช้บอลลูนขยาย หรือในรายที่เป็นเรื้อรังมากๆ อาจจะต้องผ่าตัดสร้างทางเดินน้ำตาใหม่ เพื่อให้น้ำตากลับมาระบายได้ตามปกติ ไม่ต้องคอยพกทิชชูคอยซับตาอีกต่อไป

สัญญาณเตือนที่ต้องรีบมาพบจักษุแพทย์ทันที

หากเริ่มมีอาการปวดบวมแดงรุนแรงบริเวณหัวตา มีไข้ร่วมด้วย หรือมีหนองไหลออกมาจากหัวตาชัดเจน อย่าปล่อยทิ้งไว้นะครับ เพราะอาจเกิดการติดเชื้อลุกลามในชั้นเนื้อเยื่อรอบดวงตา ซึ่งอันตรายและต้องได้รับยาปฏิชีวนะอย่างเร่งด่วนครับ