เจาะลึกอาการแทรกซ้อนทางสมองจากเชื้อเอนเทอโรไวรัส 71: สิ่งที่พ่อแม่ควรรู้

เอนเทอโรไวรัส 71 คืออะไรและทำไมถึงน่ากังวล

ช่วงเวลาที่คุณพ่อคุณแม่พาลูกน้อยไปโรงเรียน มักจะเป็นช่วงที่ต้องคอยระวังเรื่องโรคระบาดในเด็ก โดยเฉพาะโรคที่มาพร้อมกับตุ่มใสและไข้สูง อย่างโรคมือ เท้า ปาก หลายคนอาจคุ้นหูกับชื่อนี้ดี แต่เชื้อตัวหนึ่งที่หมออยากให้เฝ้าระวังเป็นพิเศษคือ เอนเทอโรไวรัส 71 หรือ EV71 เพราะเชื้อตัวนี้ต่างจากสายพันธุ์อื่นตรงที่มันมีความสามารถในการรุกรานระบบประสาทได้มากกว่าปกติ นำไปสู่ อุบัติการณ์และความรุนแรงของภาวะแทรกซ้อนทางระบบประสาทจากการติดเชื้อเอนเทอโรไวรัส 71 ที่เราต้องรีบตรวจพบให้ไว

สัญญาณเตือนเมื่อเชื้อเริ่มลามเข้าสู่ระบบประสาท

โดยปกติแล้วเด็กที่เป็นมือ เท้า ปาก จะมีไข้และตุ่มใสตามฝ่ามือ ฝ่าเท้า หรือในปาก แต่ถ้าสังเกตเห็นอาการเหล่านี้ หมออยากให้คุณพ่อคุณแม่รีบพามาโรงพยาบาลทันที เพราะนั่นอาจเป็นสัญญาณว่าเชื้อเริ่มทำอันตรายต่อสมองและก้านสมองแล้ว:

• ลูกมีอาการสะดุ้งผวาบ่อยๆ คล้ายคนตกใจขณะนอนหลับ
• มีอาการอาเจียนพุ่งโดยไม่มีสาเหตุ
• มือสั่น ขาสั่น หรือเดินเซผิดปกติ
• ซึมลงอย่างเห็นได้ชัด หรือในเด็กเล็กอาจดูหงุดหงิดงอแงผิดปกติจนปลอบไม่ได้
• มีอาการหอบเหนื่อย หรือหัวใจเต้นเร็วผิดจังหวะ

ทำไมภาวะแทรกซ้อนถึงเกิดขึ้นรุนแรง

กลไกการทำลายของเชื้อตัวนี้ค่อนข้างดุเดือด เมื่อเชื้อเข้าสู่กระแสเลือด มันจะเดินทางไปที่ก้านสมอง ซึ่งเป็นส่วนที่ควบคุมการทำงานของระบบหายใจและการไหลเวียนโลหิต เมื่อเกิดการอักเสบที่บริเวณนี้ ร่างกายจะตอบสนองรุนแรงจนเกิดภาวะสมองอักเสบ หรือในกรณีที่ร้ายแรงที่สุดคือภาวะหัวใจล้มเหลวเฉียบพลันจากก้านสมองถูกทำลาย นี่คือเหตุผลว่าทำไมเด็กที่ติดเชื้อสายพันธุ์นี้ถึงมีอาการทรุดลงได้รวดเร็วภายในไม่กี่วัน

การรับมือและการเฝ้าระวังในเด็กป่วย

ปัจจุบันยังไม่มียาฆ่าเชื้อเฉพาะเจาะจงสำหรับ EV71 การรักษาจึงมุ่งเน้นไปที่การประคับประคองอาการเป็นหลัก หากลูกได้รับการวินิจฉัยว่าเป็นมือ เท้า ปาก หมอจะแนะนำให้เฝ้าสังเกตอาการอย่างใกล้ชิด โดยเฉพาะในช่วง 3-5 วันแรกที่มีไข้ หากมีอาการทางระบบประสาทปรากฏขึ้นมาเพียงเล็กน้อย การได้รับยาหรือการดูแลในห้องไอซียูเด็กจะช่วยลดโอกาสเกิดภาวะแทรกซ้อนที่รุนแรงถึงชีวิตได้

วิธีป้องกันที่ดีที่สุดสำหรับลูกน้อย

การป้องกันเชื้อเอนเทอโรไวรัส 71 ที่ได้ผลที่สุดยังคงเป็นเรื่องของสุขอนามัยพื้นฐาน ล้างมือให้สะอาดก่อนกินอาหารและหลังเข้าห้องน้ำ รวมถึงหลีกเลี่ยงการนำลูกไปในที่ชุมชนในช่วงที่มีการระบาด การเช็ดทำความสะอาดของเล่นด้วยน้ำยาฆ่าเชื้อเป็นประจำจะช่วยลดการแพร่กระจายของเชื้อในบ้านและโรงเรียนได้เป็นอย่างดี หมอขอย้ำว่าความใส่ใจและสังเกตอาการที่เปลี่ยนไปเพียงเล็กน้อย คือหัวใจสำคัญที่จะช่วยให้ลูกปลอดภัยจากความรุนแรงของเชื้อนี้ได้