เจาะลึกภัยเงียบจากเชื้อเอนเทอโรไวรัส 71 เมื่อลูกน้อยป่วยถึงขั้นกระทบระบบประสาท

ทำความรู้จักเจ้าไวรัสร้ายที่ชื่อเอนเทอโร 71

หลายคนอาจคุ้นหูกับชื่อโรคมือเท้าปากกันอยู่แล้ว แต่เชื่อว่าคุณพ่อคุณแม่หลายท่านอาจยังไม่ทราบว่า เชื้อตัวการสำคัญที่ทำให้เกิดอาการรุนแรงอย่าง เอนเทอโรไวรัส 71 หรือ EV71 นั้นไม่ได้มีแค่ตุ่มแผลในปากหรือที่มือเท้าเท่านั้น แต่มันเป็นเชื้อไวรัสที่มีความร้ายกาจซ่อนอยู่ โดยเฉพาะในเด็กเล็กที่ระบบภูมิคุ้มกันยังไม่แข็งแรงพอ หากเชื้อนี้หลุดรอดเข้าไปถึงระบบประสาท จะส่งผลกระทบต่อลูกน้อยอย่างรวดเร็วและรุนแรงจนน่าตกใจ

อุบัติการณ์และความรุนแรงของภาวะแทรกซ้อนทางระบบประสาทที่ต้องระวัง

เมื่อพูดถึง อุบัติการณ์และความรุนแรงของภาวะแทรกซ้อนทางระบบประสาทจากการติดเชื้อเอนเทอโรไวรัส 71 เราพบว่าโอกาสที่เด็กจะเกิดภาวะแทรกซ้อนรุนแรงมีไม่สูงมากนักหากเทียบกับจำนวนเด็กที่ติดเชื้อทั้งหมด แต่เมื่อใดที่มันเกิดขึ้น อาการจะดำเนินไปอย่างรวดเร็วและอาจเป็นอันตรายถึงชีวิต ภาวะแทรกซ้อนที่พบได้บ่อย ได้แก่ สมองอักเสบ ก้านสมองอักเสบ หรือภาวะไขสันหลังอักเสบ ซึ่งจะทำให้การสั่งการของร่างกายผิดปกติไป

สัญญาณเตือนภัยที่บอกว่าเชื้อกำลังลุกลามเข้าสมอง

ในฐานะหมอ ผมอยากให้คุณพ่อคุณแม่สังเกตพฤติกรรมลูกให้ดี เพราะหากเริ่มมีอาการดังต่อไปนี้ แสดงว่าเชื้ออาจกำลังเริ่มส่งผลกระทบต่อระบบประสาทแล้ว:

• มีอาการสะดุ้งผวาบ่อยครั้งโดยไม่มีสาเหตุ โดยเฉพาะตอนกำลังจะเคลิ้มหลับ
• มือสั่น ขาสั่น หรือมีการกระตุกของกล้ามเนื้อโดยควบคุมไม่ได้
• ซึมลงอย่างเห็นได้ชัด ปลุกตื่นยาก หรือดูเพลียมากกว่าปกติ
• อาเจียนรุนแรง หรืออาเจียนพุ่ง
• หายใจหอบเร็ว หรือมีอาการหายใจผิดจังหวะ
• เดินเซ หรือทรงตัวไม่อยู่ในเด็กที่เดินได้แล้ว

ทำไมเชื้อตัวนี้ถึงทำลายระบบประสาทได้รุนแรง

ธรรมชาติของ EV71 คือมันชอบเกาะกินและทำลายเซลล์ที่บุอยู่ตามผนังทางเดินอาหาร ก่อนจะแทรกซึมเข้าสู่กระแสเลือด เมื่อเชื้อเดินทางไปถึงก้านสมอง ซึ่งเป็นศูนย์ควบคุมระบบประสาทอัตโนมัติที่คอยดูแลเรื่องการหายใจและการเต้นของหัวใจ ความรุนแรงจึงเกิดขึ้นตรงนี้ ร่างกายจะเกิดการอักเสบอย่างรุนแรง ส่งผลให้เกิดภาวะแทรกซ้อนที่จัดการได้ยากและต้องเฝ้าระวังในห้องไอซียู

เมื่อไหร่ที่ต้องรีบพาลูกไปโรงพยาบาลทันที

หากพบว่าลูกมีอาการ ไข้สูงไม่ลด กินไม่ได้ ซึมลง หรือมีอาการกระตุกของกล้ามเนื้อให้เห็นชัดเจน ขอให้ตั้งข้อสงสัยไว้ก่อนว่าอาจเป็นภาวะแทรกซ้อนทางระบบประสาท การพาลูกไปพบแพทย์ทันทีเพื่อทำการตรวจร่างกายอย่างละเอียดและประเมินระบบประสาทจะช่วยลดความเสี่ยงจากการสูญเสียได้มากกว่าการรอดูอาการอยู่ที่บ้าน

วิธีรักษาและการดูแลให้ผ่านพ้นช่วงวิกฤต

ปัจจุบันยังไม่มีวิธีฆ่าเชื้อเอนเทอโรไวรัสโดยตรง การรักษาจึงเน้นไปที่การประคับประคองตามอาการ หากเกิดภาวะแทรกซ้อนทางระบบประสาท แพทย์จะให้การดูแลอย่างใกล้ชิดเพื่อลดการบวมของสมอง ควบคุมความดันโลหิต และประคองการทำงานของหัวใจและปอด สิ่งสำคัญที่สุดคือการเฝ้าระวังโดยทีมแพทย์ผู้เชี่ยวชาญเพื่อให้เด็กผ่านช่วงเวลาที่วิกฤตที่สุดไปได้