วิธีจัดการอาการคลื่นไส้อาเจียนเบื้องต้นที่บ้านแบบเข้าใจง่าย

อาการพะอืดพะอม คลื่นไส้ อยากอาเจียน เป็นหนึ่งในความรู้สึกที่ทรมานไม่น้อย เวลาเจอเข้ากับตัวมักจะทำให้เราหมดแรง ทำอะไรไม่ถูก ไม่ว่าจะเป็นผลมาจากอาหารเป็นพิษ ท้องเสีย เมาเรือ หรือแม้แต่ความเครียด หลายคนพอเริ่มรู้สึกคลื่นไส้ก็มักจะตกใจและรีบหายามากิน ซึ่งในความเป็นจริงแล้ว มีวิธีดูแลตัวเองเบื้องต้นง่ายๆ ที่ช่วยบรรเทาอาการให้ดีขึ้นได้ก่อนที่จะต้องพึ่งยา

ตื่นมาพะอืดพะอม: เริ่มต้นจัดระเบียบร่างกายอย่างไรดี

เมื่อเริ่มมีอาการคลื่นไส้ สิ่งแรกที่หมออยากแนะนำคือการหยุดพักให้ร่างกายได้ตั้งหลัก หลีกเลี่ยงการเคลื่อนไหวร่างกายเร็วๆ หรือการเปลี่ยนท่าทางกระทันหัน เพราะอาจไปกระตุ้นศูนย์ควบคุมการอาเจียนในสมองทำให้รู้สึกแย่ลงไปอีก ลองหาที่นอนราบหรือนอนยกศีรษะสูงเล็กน้อยในห้องที่ถ่ายเทอากาศได้ดี ปลดเสื้อผ้าให้หลวมสบาย ไม่รัดแน่นจนเกินไป และพยายามสูดหายใจเข้าลึกๆ ช้าๆ เพื่อช่วยลดความรู้สึกวนเวียนในท้องลง

ดื่มน้ำอย่างไรไม่ให้พุ่ง: จิบน้ำทีละน้อยเพื่อป้องกันการขาดน้ำ

ความผิดพลาดที่พบบ่อยที่สุดคือการดื่มน้ำรวดเดียวแก้วใหญ่เมื่อรู้สึกกระหายหลังอาเจียน ซึ่งจะไปกระตุ้นกระเพาะอาหารที่กำลังบีบตัวให้อาเจียนออกมาอีกรอบ

• จิบทีละนิด: ใช้ช้อนชาตักน้ำดื่มหรือเกลือแร่ (ORS) จิบทีละน้อยแต่บ่อยครั้ง ทุกๆ 5 ถึง 10 นาที
• เลือกอุณหภูมิห้อง: น้ำเปล่าเย็นจัดหรือน้ำอุ่นจัดบางครั้งอาจทำให้กระเพาะระคายเคืองได้ น้ำอุณหภูมิห้องปกติจึงดีที่สุด
• หลีกเลี่ยงเครื่องดื่มบางชนิด: งดนม ชา กาแฟ น้ำอุดลม และน้ำผลไม้ที่มีรสเปรี้ยวจัดหรือหวานจัด เพราะจะทำให้ระคายเคืองกระเพาะมากขึ้น

เมนูอาหารอ่อนย่อยง่ายเมื่อเริ่มกินได้

หลังจากอาการคลื่นไส้สงบลงอย่างน้อย 1 ถึง 2 ชั่วโมง และไม่มีอาการอาเจียนซ้ำ ร่างกายจะเริ่มต้องการพลังงาน แต่กระเพาะยังคงทำงานได้ไม่เต็มที่ การเลือกอาหารจึงต้องระเป็นพิเศษ

อาหารรสจืดและย่อยง่ายที่เหมาะกับช่วงนี้

ข้าวต้มปลาชิ้นเล็กๆ ซุปใส ขนมปังปิ้งแผ่นบาง หรือแครกเกอร์จืด เป็นตัวเลือกที่ดีมาก อาหารเหล่านี้มีกากใยน้อย ย่อยง่าย และไม่ไปเพิ่มภาระให้กระเพาะอาหาร ควรทานในปริมาณน้อยๆ แต่แบ่งทานหลายมื้อแทนมื้อใหญ่

สมุนไพรใกล้ตัวและตัวช่วยจากธรรมชาติ

ภูมิปัญญาไทยหลายอย่างมีส่วนช่วยเรื่องนี้ได้เป็นอย่างดี ขิงแก่ถือเป็นยาสสามัญประจำบ้านชั้นยอดในการลดอาการคลื่นไส้ สามารถนำมาต้มเป็นน้ำขิงอุ่นๆ จิบเบาๆ หรือการอมลูกอมรสขิง จะช่วยขับลมและลดอาการพะอืดพะอมได้ดี นอกจากนี้การดมกลิ่นหอมระเหยอ่อนๆ เช่น เปปเปอร์มินต์ ก็ช่วยให้รู้สึกสดชื่นและคลายอาการวิงเวียนได้เช่นกัน

สัญญาณอันตรายแบบไหนที่ควรไปหาหมอทันที

แม้ว่าอาการคลื่นไส้อาเจียนส่วนใหญ่จะดีขึ้นได้เองเมื่อดูแลตัวเองเบื้องต้น แต่มีบางอาการที่ปล่อยไว้ไม่ได้และต้องรีบไปพบแพทย์โดยเร็ว

• อาเจียนติดต่อกันนานเกิน 24 ชั่วโมง จนไม่สามารถทานน้ำหรืออาหารใดๆ ได้เลย
• มีเลือดปนออกมากับอาเจียน หรืออาเจียนมีสีดำคล้ายกากกาแฟ
• มีไข้สูงร่วมกับปวดท้องรุนแรง
• รู้สึกเวียนหัวมาก หน้ามืดคล้ายจะเป็นลมเมื่อลุกขึ้นยืน ซึ่งเป็นสัญญาณของการขาดน้ำอย่างรุนแรง

อาการคลื่นไส้อาเจียนส่วนใหญ่หากดูแลเรื่องการดื่มน้ำและการทานอาหารให้ถูกต้อง ร่างกายก็จะฟื้นตัวได้อย่างรวดเร็ว แต่หากอาการไม่ดีขึ้นหรือมีสัญญาณเตือนอันตราย อย่าลังเลที่จะมาพบแพทย์เพื่อรับการตรวจวินิจฉัยที่ถูกต้องและปลอดภัยที่สุด