ท้องเสียเพราะอาหารเป็นพิษ: เมื่อไหร่ที่แปลว่าร่างกายกำลังสู้กับแบคทีเรียตัวร้าย

ทิ้งข้าวเที่ยงแทบไม่ทัน: สัญญาณเตือนเมื่อท้องไส้เริ่มปั่นป่วนจากการติดเชื้อ

หลายคนคงเคยมีประสบการณ์ตื่นมากลางดึกแล้วต้องวิ่งเข้าห้องน้ำกะทันหัน หรือมีอาการปวดบิดมวนท้องอย่างรุนแรงหลังกลับจากมื้ออาหารนอกบ้าน อาการเหล่านี้มักไม่ใช่แค่อาหารไม่ย่อยธรรมดา แต่อาจเป็นสัญญาณเตือนว่าระบบทางเดินอาหารกำลังเผชิญกับการรุกรานของเชื้อโรค โดยเฉพาะแบคทีเรียตัวแสบที่แฝงตัวมากับอาหารหรือน้ำดื่มที่ไม่สะอาด

แบคทีเรียตัวร้ายแอบเข้าสู่ร่างกายเราได้อย่างไร

เวลาที่เรากินอาหารที่ตั้งทิ้งไว้นานเกินไป อาหารค้างคืน หรือเนื้อสัตว์ที่ปรุงไม่สุก เจ้าแบคทีเรียอย่างเช่น ซาลโมเนลลา (Salmonella) หรือ อีโคไล (E. coli) จะใช้โอกาสนี้เพิ่มจำนวนอย่างรวดเร็ว พอเรากินเข้าไป เจ้าพวกนี้ก็จะเดินทางไปถึงลำไส้และเริ่มปล่อยสารพิษออกมา ทำให้ผนังลำไส้อักเสบ ร่างกายจึงพยายามขับของเสียออกอย่างเร่งด่วน กลายเป็นอาการท้องเสีย อาเจียน และปวดท้องที่เราต้องเผชิญ

เช็กอาการแบบนี้ใช่ติดเชื้อแบคทีเรียในทางเดินอาหารหรือเปล่า

อาการท้องเสียทั่วไปมักจะดีขึ้นเองภายในหนึ่งหรือสองวัน แต่ถ้าเป็นการติดเชื้อแบคทีเรีย มักจะมีลักษณะเฉพาะที่สังเกตได้ง่าย:

• ถ่ายเหลวเป็นน้ำบ่อยครั้ง บางครั้งอาจมีมูกเลือดปนมาด้วย
• ปวดบิดเกร็งท้อง แบบชนิดที่นั่งพักแล้วก็ยังไม่หายปวด
• มีไข้สูงร่วมด้วย ซึ่งต่างจากอาหารเป็นพิษจากไวรัสบางชนิด
• คลื่นไส้ อาเจียน จนแทบกินอะไรไม่ลง

วิธีดูแลตัวเองเบื้องต้นเมื่อท้องไส้พังจากการติดเชื้อ

ช่วงที่กำลังถ่ายท้องบ่อยๆ สิ่งที่น่ากลัวที่สุดไม่ใช่ตัวแบคทีเรียอย่างเดียว แต่คืออาการขาดน้ำและเกลือแร่ วิธีรับมือที่ถูกต้องมีดังนี้:

• จิบเกลือแร่ ORS ทีละน้อยแต่บ่อยครั้ง เพื่อชดเชยน้ำที่เสียไป ห้ามดื่มทีเดียวหมดขวดเพราะจะยิ่งกระตุ้นให้อยากอาเจียน
• กินอาหารอ่อนย่อยง่าย เช่น ข้าวต้มปลา โจ๊ก หรือซุปใส หลีกเลี่ยงอาหารรสจัด นม และของมันๆ ชั่วคราว
• พักผ่อนให้เพียงพอ เพื่อให้ร่างกายมีแรงต่อสู้กับเชื้อโรค

ยากลุ่มไหนที่ควรเลี่ยงและยาแบบไหนที่จำเป็นจริง ๆ

หลายคนชอบหาซื้อยาหยุดถ่ายมากินเองทันทีเมื่อท้องเสีย ซึ่งในกรณีของการติดเชื้อแบคทีเรีย การกินยาหยุดถ่ายทันทีอาจส่งผลเสียมากกว่าผลดี เพราะเป็นการกักเก็บเชื้อโรคและสารพิษให้อยู่ในร่างกายยาวนานขึ้น แพทย์มักจะแนะนำให้ร่างกายขับเชื้อโรคออกมาก่อน และในบางกรณีที่มีอาการรุนแรงหรือมีไข้สูง แพทย์อาจพิจารณาจ่ายยาปฏิชีวนะหรือยาฆ่าเชื้อที่ตรงกับชนิดของแบคทีเรียให้ ซึ่งต้องกินให้ครบโดสตามที่สั่ง ห้ามหยุดยาเองเด็ดขาด

สัญญาณเตือนภัยแบบไหนที่ควรหามอเตอร์ไซค์ไปโรงพยาบาลด่วน

แม้ว่าอาการท้องเสียส่วนใหญ่จะหายได้เอง แต่มีบางสถานการณ์ที่ไม่ควรปล่อยทิ้งไว้ที่บ้าน:

• มีไข้สูงหนั่นสั่น หรืออาการปวดท้องรุนแรงขึ้นเรื่อยๆ จนทนไม่ไหว
• ถ่ายอุจจาระมีเลือดปน หรือมีสีดำคล้ายกากกาแฟ
• มีภาวะขาดน้ำรุนแรง เช่น ปากแห้งมาก ตาโหล ไม่ปัสสาวะเลยนานหลายชั่วโมง เวียนหัวหน้ามืดเวลาลุกขึ้นยืน
• อาการไม่ดีขึ้นเลย หลังจากดูแลตัวเองผ่านไป 48 ชั่วโมง