โรคปวดกล้ามเนื้อและกระดูกจากการนั่งผิดท่าเรื้อรัง: เมื่อเก้าอี้ทำงานกลายเป็นตัวร้ายทำลายสุขภาพ

ทำไมการนั่งทำงานนานๆ ถึงกลายเป็นภัยเงียบที่ทำร้ายร่างกาย

หลายคนมักเดินเข้ามาปรึกษาด้วยอาการปวดคอ บ่า ไหล่ หรือปวดหลังส่วนล่างเรื้อรัง โดยมักจะพูดประโยคคลาสสิกที่ว่า แค่ไม่ได้ยกของหนัก ทำไมถึงปวดได้ขนาดนี้ ความจริงแล้วโรคปวดกล้ามเนื้อและกระดูกจากการนั่งผิดท่าเรื้อรัง หรือที่เราคุ้นหูกันในชื่อ ออฟฟิศซินโดรม ไม่ได้เกิดจากการใช้งานหนักเกินไปเพียงอย่างเดียว แต่เกิดจากท่าทางที่ไม่ถูกต้องในขณะทำงานเป็นเวลานานจนกล้ามเนื้อเกิดอาการล้าสะสมและเสียสมดุล

กลไกที่ซ่อนอยู่ใต้ความปวดเมื่อยที่คุณมองข้าม

เมื่อเรานั่งทำงานในท่าเดิมซ้ำๆ เป็นเวลาหลายชั่วโมง ร่างกายจะเกิดสภาวะที่เรียกว่า กล้ามเนื้อทำงานเกินกำลัง โดยเฉพาะกล้ามเนื้อคอและหลังที่ต้องแบกรับน้ำหนักของศีรษะและลำตัวตลอดเวลา การนั่งค่อมไหล่ ก้มหน้ามองจอ หรือนั่งไขว่ห้าง ส่งผลให้กล้ามเนื้อบางส่วนถูกยืดออกจนอ่อนแรง ในขณะที่กล้ามเนื้ออีกส่วนกลับเกร็งตัวตลอดเวลาเพื่อพยุงกระดูกสันหลัง หากปล่อยทิ้งไว้นานๆ เส้นใยกล้ามเนื้อจะเริ่มเกิดปมความตึงตัว หรือที่เรียกว่า Trigger Point ซึ่งเป็นสาเหตุหลักที่ทำให้คุณรู้สึกปวดร้าวไปทั่วบริเวณเมื่อขยับตัว

เช็กด่วน สัญญาณเตือนที่ร่างกายกำลังส่งถึงคุณ

• อาการปวดตื้อๆ บริเวณต้นคอหรือบ่าที่ร้าวขึ้นไปถึงขมับหรือกระบอกตา
• ความรู้สึกปวดเสียวหรือปวดเมื่อยล้าบริเวณหลังส่วนล่างที่มักเป็นมากขึ้นในช่วงบ่ายหรือเย็น
• มือหรือนิ้วมีอาการชา หรือรู้สึกเหมือนไฟช็อตเป็นระยะ เนื่องจากการกดทับของเส้นประสาทในช่องทางที่ผิดปกติ
• อาการติดขัดตามข้อต่อต่างๆ เช่น หันคอได้ไม่สุด หรือก้มตัวแล้วรู้สึกปวดตึงอย่างรุนแรง

ปรับเปลี่ยนท่าทางอย่างไรให้ห่างไกลจากอาการปวดเรื้อรัง

การปรับสภาพแวดล้อมในการทำงานคือจุดเริ่มต้นที่ดีที่สุด ลองสังเกตพฤติกรรมตัวเองว่าอยู่ในเกณฑ์เหล่านี้หรือไม่:

• ระดับหน้าจอคอมพิวเตอร์ต้องอยู่ในระดับสายตา เพื่อให้กระดูกคอตั้งตรง ไม่ต้องก้มหรือเงย
• เก้าอี้ที่นั่งควรมีที่พยุงหลังส่วนล่าง เพื่อรักษาส่วนโค้งเว้าของกระดูกสันหลังตามธรรมชาติ
• ปรับระดับความสูงของโต๊ะให้ข้อศอกตั้งฉากกับพื้นในขณะพิมพ์งาน
• ลุกขึ้นยืดเหยียดกล้ามเนื้อทุก 45 ถึง 60 นาที เพื่อให้เลือดหมุนเวียนและลดการเกร็งตัวของกล้ามเนื้อ

เมื่อไหร่ที่ต้องตัดสินใจปรึกษาคุณหมอ

หากการปรับท่าทางและการยืดเหยียดด้วยตัวเองแล้วอาการยังไม่ดีขึ้น หรือมีอาการปวดรุนแรงจนกระทบต่อการนอนหลับและการใช้ชีวิตประจำวัน รวมถึงมีอาการแขนขาอ่อนแรง หรือกล้ามเนื้อฝ่อลีบผิดปกติ คุณไม่ควรรอช้า เพราะอาการเหล่านี้อาจไม่ใช่แค่กล้ามเนื้ออักเสบทั่วไป แต่อาจเป็นสัญญาณของหมอนรองกระดูกทับเส้นประสาทซึ่งต้องการการรักษาทางกายภาพบำบัดหรือการวินิจฉัยที่ละเอียดมากขึ้นจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ