เจ็บหัวตา บวมแดง แบบนี้ระวังการติดเชื้อแบคทีเรียในถุงน้ำตา

ตื่นมาแล้วเจ็บหัวตา ตาแฉะ เคืองๆ เรื่องเล็กๆ ที่ไม่ควรมองข้าม

หลายคนเวลาตื่นนอนแล้วเจออาการเคืองตา หัวตาบวมแดง มักจะคิดว่าเป็นแค่ตากุ้งยิงธรรมดา เดี๋ยวหายาหยอดตาซื้อตามร้านขายยาก็คงดีขึ้น แต่ในความเป็นจริง หากอาการบวมแดงนั้นลามลงมาแถวๆ สันจมูกหรือหัวตาด้านล่าง พร้อมกับมีอาการปวดตุบๆ นั่นอาจเป็นสัญญาณเตือนภัยของการติดเชื้อแบคทีเรียในถุงน้ำตา ซึ่งเป็นโรคที่ต้องได้รับการดูแลจากแพทย์อย่างใกล้ชิด เพราะหากปล่อยไว้นานจนอักเสบรุนแรง อาจเกิดภาวะแทรกซ้อนที่อันตรายลามเข้าสู่เบ้าตาได้ครับ

ทำไมอยู่ดีๆ ถึงเกิดการติดเชื้อแบคทีเรียในถุงน้ำตาขึ้นมาได้?

ตามปกติแล้ว ตาของเราจะมีระบบระบายน้ำตา โดยน้ำตาส่วนเกินจะไหลผ่านรูเล็กๆ ที่หัวตา เข้าสู่ท่อระบายน้ำตา และลงไปที่ถุงน้ำตา ก่อนจะระบายลงสู่โพรงจมูก แต่ถ้าวันไหนท่อระบายน้ำตานี้เกิดการอุดตันขึ้นมา ไม่ว่าจะเป็นจากเยื่อบุอักเสบเรื้อรัง พังผืด หรือมีสิ่งแปลกปลอม น้ำตาจึงระบายออกไม่ได้ น้ำตาที่ค้างอยู่ข้างในก็จะกลายเป็นแหล่งเพาะเชื้อแบคชั้นดี ทำให้แบคทีเรียเจริญเติบโตอย่างรวดเร็ว จนเกิดเป็นการติดเชื้อแบคทีเรียในถุงน้ำตาตามมาในที่สุด

อาการแบบไหนที่ฟ้องว่าถุงน้ำตาเริ่มติดเชื้อแล้ว?

เวลาที่คนไข้เดินเข้ามาปรึกษาที่คลินิกด้วยโรคนี้ มักจะมีอาการที่เป็นสเต็ปค่อนข้างชัดเจน ดังนี้ครับ

• ปวดบวมแดงบริเวณหัวตา: จะเริ่มจากอาการเจ็บตื้อๆ บริเวณหัวตาใกล้สันจมูก ผิวหนังแถวนั้นจะบวมเปล่งและมีสีแดงเด่นชัด
• มีหนองไหลออกมาจากหัวตา: เวลาใช้นิ้วสะอาดกดเบาๆ ที่บริเวณหัวตาที่บวม จะมีหนองหรือเมือกขุ่นๆ ไหลทะลักออกมาจากรูเปิดของน้ำตา
• น้ำตาเอ่อตลอดเวลา: แม้จะไม่ได้ร้องไห้ แต่ตาก็จะแฉะและมีน้ำตาเอ่อคลอตลอดวัน เพราะท่อระบายมันตัน
• มีไข้ร่วมด้วย: ในรายที่การอักเสบรุนแรง เชื้อโรคเริ่มกระจายตัว อาจทำให้มีไข้หนาวสั่นร่วมด้วย

วิธีรักษาจากแพทย์และการดูแลตัวเองเบื้องต้น

เมื่อมาพบแพทย์ด้วยอาการการติดเชื้อแบคทีเรียในถุงน้ำตา การรักษาหลักๆ จะแบ่งออกเป็นขั้นตอนตามความรุนแรงของโรคครับ

การใช้ยาปฏิชีวนะเพื่อฆ่าเชื้อแบคทีเรีย

ถ้าเพิ่งเริ่มเป็นและอาการยังไม่รุนแรง แพทย์จะพิจารณาให้ยาปฏิชีวนะชนิดหยอดหรือชนิดกิน เพื่อควบคุมและกำจัดเชื้อแบคทีเรียที่เป็นต้นเหตุ สิ่งสำคัญคือต้องกินยาให้ครบตามที่แพทย์สั่ง ห้ามหยุดยาเองเด็ดขาดแม้ว่าอาการบวมจะยุบลงแล้วก็ตาม เพื่อป้องกันไม่ให้เชื้อดื้อยา

การประคบอุ่นและการระบายหนอง

แพทย์อาจแนะนำให้ใช้ผ้าสะอาดชุบน้ำอุ่นประคบบริเวณหัวตาครั้งละ 10-15 นาที วันละหลายๆ ครั้ง เพื่อช่วยลดอาการบวมและช่วยให้หนองระบายออกได้ง่ายขึ้น แต่ห้ามบีบหรือเค้นหัวตาแรงๆ ด้วยตัวเองเด็ดขาด เพราะอาจทำให้เชื้อแบคทีเรียกระจายลุกลามเข้าสู่เนื้อเยื่อรอบข้างที่อันตรายกว่าเดิม

การผ่าตัดรักษาเมื่อมีอาการเรื้อรังหรือท่อตันถาวร

ในกรณีที่การติดเชื้อหายแล้วแต่ท่อระบายน้ำตายังคงอุดตันอยู่ หรือมีการกลับมาเป็นซ้ำบ่อยๆ แพทย์อาจพิจารณาแนะนำให้ผ่าตัดสร้างทางเดินระบายน้ำตาใหม่ เพื่อแก้ปัญหาที่ต้นเหตุไม่ให้กลับมาติดเชื้อซ้ำอีก

สัญญาณเตือนภัยอันตรายที่ต้องรีบไปโรงพยาบาลทันที

หากคุณหรือคนใกล้ตัวมีอาการการติดเชื้อแบคทีเรียในถุงน้ำตา ร่วมกับอาการเหล่านี้ ห้ามรอจนถึงวันนัดเด็ดขาดครับ ให้รีบไปพบแพทย์ห้องฉุกเฉินทันที

• อาการบวมแดงลามขยายวงกว้างขึ้นอย่างรวดเร็วไปยังเปลือกตาหรือหน้าแก้ม
• ตามัวลง มองเห็นภาพซ้อน หรือกลอกตาแล้วเจ็บ
• มีไข้สูง ปวดศีรษะรุนแรง หรือมีอาการซึมร่วมด้วย

อาการเหล่านี้มักบ่งบอกว่าการติดเชื้อเริ่มลุกลามเข้าสู่เบ้าตา ซึ่งเป็นภาวะเร่งด่วนทางจักษุวิทยาที่ต้องได้รับยาปฏิชีวนะทางหลอดเลือดดำและการดูแลจากแพทย์เฉพาะทางอย่างใกล้ชิดครับ