ทำความเข้าใจ โรคเบาหวานชนิดที่หนึ่ง ในมุมที่หลายคนยังไม่รู้

โรคเบาหวานชนิดที่หนึ่ง คืออะไร ทำไมร่างกายถึงเลิกผลิตอินซูลิน

หลายคนมักเข้าใจผิดว่าเบาหวานเกิดจากการกินของหวานมากเกินไปเพียงอย่างเดียว แต่สำหรับ โรคเบาหวานชนิดที่หนึ่ง นั้นมีความแตกต่างออกไปอย่างสิ้นเชิงครับ มันเป็นภาวะที่ระบบภูมิคุ้มกันในร่างกายเกิดความผิดปกติ หันกลับมาทำลายเซลล์ที่ทำหน้าที่ผลิตอินซูลินในตับอ่อน ส่งผลให้ร่างกายขาดอินซูลินอย่างถาวร ทำให้ไม่สามารถเปลี่ยนน้ำตาลในเลือดไปเป็นพลังงานให้เซลล์ต่างๆ ได้ ร่างกายจึงต้องพึ่งพาการได้รับอินซูลินจากภายนอกตลอดชีวิต

สัญญาณเตือนที่ต้องสังเกตก่อนรู้ตัวว่าเป็นเบาหวานชนิดที่หนึ่ง

โรคนี้มักแสดงอาการค่อนข้างรวดเร็วภายในไม่กี่สัปดาห์หรือเป็นเดือน หากสังเกตเห็นอาการดังต่อไปนี้ควรรีบมาตรวจเลือดครับ

• หิวน้ำบ่อยและคอแห้งผิดปกติ
• ปัสสาวะบ่อย โดยเฉพาะในเวลากลางคืน
• หิวบ่อย กินเยอะแต่กลับมีน้ำหนักตัวลดลงอย่างรวดเร็วโดยไม่ทราบสาเหตุ
• รู้สึกเหนื่อยเพลีย ไม่มีแรงแม้ไม่ได้ทำกิจกรรมหนัก
• ตาพร่ามัวมองไม่ชัด

ทำไมภูมิคุ้มกันถึงเพี้ยนไปทำลายตัวเอง

ปัจจุบันทางการแพทย์ยังระบุสาเหตุที่ชัดเจนไม่ได้ว่าทำไมร่างกายถึงเกิดกระบวนการนี้ แต่ปัจจัยหลักที่ส่งผลประกอบด้วยเรื่องของพันธุกรรมที่เอื้อให้เกิดความเสี่ยง ร่วมกับปัจจัยกระตุ้นจากสภาพแวดล้อม เช่น การติดเชื้อไวรัสบางชนิดที่ไปกระตุ้นให้ภูมิคุ้มกันทำงานผิดพลาด จนกลายเป็นภาวะที่ตับอ่อนหยุดสร้างอินซูลินไปในที่สุด

วิธีรับมือและดูแลตัวเองในชีวิตประจำวัน

การอยู่ร่วมกับเบาหวานชนิดที่หนึ่งไม่ใช่เรื่องน่ากลัว หากรู้จักการจัดการที่ดี โดยหัวใจสำคัญมีดังนี้ครับ

• การฉีดอินซูลิน: เนื่องจากตับอ่อนไม่ผลิตเอง จึงจำเป็นต้องได้รับอินซูลินทดแทนตามขนาดที่แพทย์กำหนดอย่างเคร่งครัด
• การตรวจน้ำตาลในเลือด: ต้องหมั่นตรวจระดับน้ำตาลด้วยตัวเองอยู่เสมอ เพื่อปรับปริมาณยาและวางแผนการกินอาหาร
• การนับคาร์โบไฮเดรต: เรียนรู้ที่จะดูฉลากโภชนาการและคำนวณปริมาณแป้งในแต่ละมื้อ เพื่อควบคุมระดับน้ำตาลไม่ให้แกว่ง
• การปรับไลฟ์สไตล์: ออกกำลังกายสม่ำเสมอและพักผ่อนให้เพียงพอ เพื่อช่วยให้ร่างกายตอบสนองต่ออินซูลินได้ดีขึ้น

เมื่อไหร่ที่ต้องระวังภาวะน้ำตาลในเลือดสูงเฉียบพลัน

ภาวะที่น่ากังวลที่สุดสำหรับผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่หนึ่งคือ ภาวะคีโตนคั่งในเลือด (Diabetic Ketoacidosis) ซึ่งมักเกิดขึ้นเมื่อร่างกายขาดอินซูลินรุนแรงจนหันไปเผาผลาญไขมันแทน ทำให้เกิดกรดคีโตนในเลือด หากเริ่มมีอาการคลื่นไส้ อาเจียน ปวดท้อง ลมหายใจมีกลิ่นผลไม้ หรือสับสนมึนงง ต้องรีบไปพบแพทย์ที่ห้องฉุกเฉินทันที เพราะถือเป็นภาวะอันตรายถึงชีวิตที่ต้องได้รับการรักษาอย่างเร่งด่วน