เจาะลึกอาชีพที่มีความเสี่ยงสูงต่อการเกิดภาวะเอ็นข้อมืออักเสบเรื้อรัง

ทำไมข้อมือถึงเจ็บเรื้อรัง ทั้งที่งานก็คืองานประจำ

หลายครั้งที่คนไข้เดินเข้ามาในห้องตรวจด้วยอาการปวดข้อมือเรื้อรังจนใช้งานแทบไม่ได้ พอซักประวัติไปมาก็พบว่า อาการเหล่านี้มักไม่เกิดขึ้นจากอุบัติเหตุฉับพลัน แต่เกิดจากการใช้ข้อมือซ้ำๆ ในท่าเดิมติดต่อกันเป็นเวลานานจนร่างกายซ่อมแซมตัวเองไม่ทัน อาการเอ็นข้อมืออักเสบจึงกลายเป็นปัญหาคลาสสิกที่หมอพบได้บ่อยมากในกลุ่มคนวัยทำงาน

ใครบ้างที่เข้าข่ายกลุ่มเสี่ยงสูงต่อการเกิดภาวะนี้

อาชีพที่มีความเสี่ยงสูงต่อการเกิดภาวะเอ็นข้อมืออักเสบเรื้อรัง มักจะเป็นงานที่ต้องอาศัยการสะบัดข้อมือ การบิดข้อมือ หรือการเกร็งกล้ามเนื้อข้อมือค้างไว้นานๆ โดยเฉพาะอาชีพเหล่านี้

• กลุ่มพนักงานออฟฟิศและสายไอที: การพิมพ์งานต่อเนื่องและการใช้เมาส์ที่วางในมุมที่ไม่เหมาะสม ส่งผลต่อเอ็นข้อมือโดยตรง
• กลุ่มงานช่างและงานฝีมือ: ช่างไม้ ช่างซ่อมรถ หรือแม้แต่ช่างตัดผม ที่ต้องใช้เครื่องมือหนักและขยับข้อมือในจังหวะเดิมซ้ำๆ
• กลุ่มพ่อครัวแม่ครัว: การจับตะหลิวหรือมีดหั่นอาหารเป็นเวลานานสร้างความล้าให้เอ็นข้อมือได้อย่างคาดไม่ถึง
• กลุ่มพนักงานสายการผลิต: การทำงานบนสายพานที่ต้องหยิบจับของชิ้นเล็กๆ ด้วยความเร็วและซ้ำซาก

สัญญาณเตือนที่บอกว่าเอ็นข้อมือเริ่มประท้วง

ลองสังเกตตัวเองดูว่ามีอาการเหล่านี้หรือไม่ เริ่มจากความรู้สึกเมื่อยล้าที่ข้อมือเมื่อจบวัน ตามด้วยอาการปวดแปลบเวลาพยายามหยิบจับสิ่งของ หรืออาจมีอาการบวมแดงและรู้สึกเหมือนมีเสียงกึกในข้อมือเวลาขยับ หากมีอาการปวดร้าวไปถึงนิ้วมือ หรือรู้สึกมือชาๆ ร่วมด้วย นั่นแสดงว่าเส้นประสาทอาจถูกเบียดจากอาการอักเสบที่รุนแรงขึ้นแล้ว

ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมอย่างไรไม่ให้ข้อมือพังก่อนวัยอันควร

การรักษาที่ยั่งยืนที่สุดไม่ใช่แค่การกินยา แต่คือการปรับพฤติกรรมระหว่างวัน ลองนำหลักการเหล่านี้ไปใช้

• จัดวางอุปกรณ์ให้ถูกสรีระ: สำหรับชาวออฟฟิศ การใช้เมาส์แนวตั้งหรือแผ่นรองข้อมือช่วยลดแรงกดทับได้มาก
• พักเบรกข้อมือเป็นระยะ: ใช้กฎ 50:5 คือทำงาน 50 นาที แล้วยืดเหยียดข้อมือเบาๆ สัก 5 นาที
• ฝึกยืดกล้ามเนื้อและเอ็นข้อมือ: การดัดข้อมือขึ้น-ลงช้าๆ หลังพักเบรกช่วยลดความตึงเครียดของเส้นเอ็นได้ดี

เมื่อไหร่ที่ต้องเลิกซื้อยามากินเองแล้วไปหาหมอ

หากลองปรับท่าทางการทำงานและพักการใช้งานแล้วอาการยังไม่ดีขึ้นภายใน 1-2 สัปดาห์ หรือเริ่มมีอาการข้อมือล็อก ขยับไม่ได้ หรือปวดจนรบกวนการนอนหลับ หมอแนะนำให้เข้ามาตรวจร่างกายอย่างละเอียดครับ เพราะถ้าปล่อยทิ้งไว้นานจนเกิดพังผืดเกาะรอบเส้นเอ็น การรักษาจะยุ่งยากกว่าการดูแลตั้งแต่เนิ่นๆ มากครับ