การตรวจมุมตาด้วยเลนส์พิเศษ: ไขความลับโรคต้อหินก่อนสายเกินแก้

ทำความรู้จักช่องมองภาพในดวงตา ทำไมหมอถึงต้องส่องดูให้ลึกกว่าเดิม

เวลาที่คนไข้มาตรวจตาที่คลินิก หลายคนมักจะคุ้นเคยกับการตรวจวัดสายตา อ่านตัวเลข หรือการลองเลนส์แว่นตา แต่จะมีตรวจอีกหนึ่งชนิดที่หมอมักจะแนะนำเป็นพิเศษสำหรับคนไข้ที่มีความเสี่ยงโรคต้อหิน นั่นคือ การตรวจมุมตาด้วยเลนส์พิเศษ ซึ่งฟังดูอาจจะน่ากลัวสำหรับหลายคน แต่จริงๆ แล้วมันคือหัวใจสำคัญที่จะช่วยให้เรามองเห็นความผิดปกติที่ซ่อนอยู่ข้างในโครงสร้างดวงตา

ลองนึกภาพดวงตาของเราเหมือนห้องหนึ่งที่มีอ่างน้ำคอยผลิตน้ำหล่อเลี้ยงลูกตาตลอดเวลา น้ำนี้จะต้องระบายออกทางท่อระบายน้ำเล็กๆ เพื่อรักษาความดันในตาให้อยู่ในระดับที่พอดี จุดที่น้ำไหลออกไปนี้แหละครับที่เราเรียกว่า มุมตา (Angle) หากมุมนี้แคบเกินไปหรือปิดสนิท น้ำจะระบายออกไม่ได้ ความดันในตาจะพุ่งสูงขึ้น และไปกดทับเส้นประสาทตาจนเกิดความเสียหายแบบถาวร

ขั้นตอนการตรวจมุมตาด้วยเลนส์พิเศษ เจ็บไหมและต้องเตรียมนตัวอย่างไร

คำถามยอดฮิตที่หมอได้ยินบ่อยที่สุดคือ การตรวจนี้เจ็บหรือเปล่า หมอขออธิบายให้สบายใจตรงนี้เลยว่า ไม่เจ็บอย่างที่คิดครับ โดยขั้นตอนการตรวจจะมีรายละเอียดดังนี้:

• หยอดยาชา: หมอจะเริ่มจากการหยอดตาด้วยยาชา เพื่อให้คนไข้ไม่รู้สึกระคายเคืองเวลาที่เลนส์สัมผัสกับกระจกตา
• วางเลนส์พิเศษ: หลังจากยาชาออกฤทธิ์ หมอจะใช้เลนส์กระจกขนาดเล็กที่มีสารหล่อลื่นใสๆ วางเบาๆ ลงบนผิวตา ตัวเลนส์นี้จะช่วยหักเหแสงทำให้เรามองเห็นโครงสร้างภายในมุมตาที่ปกติมองไม่เห็นผ่านกล้องจุลทรรศน์ทั่วไป
• ส่องกล้องตรวจ: หมอจะส่องไฟดูรายละเอียดบริเวณมุมตาอย่างละเอียด ใช้เวลาเพียงไม่กี่นาทีเท่านั้น

หลังตรวจเสร็จ อาจจะรู้สึกเคืองตาเล็กน้อยจากยาชาและสารหล่อลื่น แต่จะหายไปเองภายในเวลาไม่นาน แนะนำว่าไม่ควรขยี้ตาแรงๆ จนกว่ายาชาจะหมดฤทธิ์สนิทเพื่อป้องกันกระจกตาถลอก

ใครบ้างที่หมอจะแนะนำให้ตรวจมุมตาด้วยเลนส์พิเศษ

ไม่ใช่ทุกคนที่เดินเข้ามาตรวจตาจะต้องทำหัตถการนี้ครับ หมอจะพิจารณาจากปัจจัยเสี่ยงต่างๆ ดังนี้

• ผู้ที่มีอายุเกิน 40 ปีขึ้นไป: เพราะโครงสร้างตาจะเริ่มมีการเปลี่ยนแปลงตามวัย
• คนที่มีประวัติครอบครัวเป็นโรคต้อหิน: พันธุศาสตร์มีผลค่อนข้างมาก หากพ่อแม่พี่น้องเป็น เรายิ่งต้องตรวจเช็กความเสี่ยงให้ละเอียด
• ผู้ที่มีสายตายาวมากๆ: คนกลุ่มนี้มักจะมีลักษณะทางกายวิภาคของลูกตาที่เล็กและสั้น ทำให้พื้นที่บริเวณมุมตามีโอกาสแคบกว่าคนทั่วไป
• ผู้ที่มีความดันตาสูงจากการตรวจคัดกรองเบื้องต้น: หมอจำเป็นต้องดูว่ามุมตาเปิดหรือปิด เพื่อหาสาเหตุที่แท้จริงของความดันตาที่สูงขึ้น

การป้องกันและการดูแลดวงตาจากความเสี่ยงต้อหินมุมปิด

โรคต้อหินบางชนิด เช่น ต้อหินมุมปิดเฉียบพลัน มักจะมาพร้อมอาการปวดตาอย่างรุนแรง ตามัว ตาแดง และอาจมีอาการคลื่นไส้อาเจียนร่วมด้วย ซึ่งหากปล่อยไว้ให้ตาบอดเฉียบพลันอาจเกิดขึ้นได้ภายในไม่กี่วัน การตรวจมุมตาด้วยเลนส์พิเศษจึงเปรียบเสมือนการสกัดกั้นภัยเงียบนี้ตั้งแต่เนิ่นๆ

หากผลตรวจพบว่ามุมตาของคุณแคบ หมออาจจะแนะนำวิธีการรักษาป้องกัน เช่น การยิงเลเซอร์เพื่อเปิดทางเดินน้ำในตา (Laser Peripheral Iridotomy) ซึ่งเป็นวิธีที่ปลอดภัยและช่วยลดความเสี่ยงในการเกิดต้อหินเฉียบพลันได้อย่างมีประสิทธิภาพ ดังนั้น หากคุณอยู่ในกลุ่มเสี่ยงหรือมีอายุเข้าเกณฑ์ การตรวจสุขภาพตาประจำปีโดยเฉพาะการประเมินมุมตาถือเป็นเรื่องที่ไม่ควรละเลยเลยทีเดียว