ปัสสาวะแสบขัดและเข้าห้องน้ำบ่อย: สัญญาณเตือนภัยจากการติดเชื้อทางเดินปัสสาวะส่วนล่าง

ช่วงนี้หลายคนอาจจะเคยมีประสบการณ์น่าหงุดหงิดใจ เดินเข้าห้องน้ำบ่อยจนผิดปกติ แต่พอเบ่งแล้วกลับออกมากะปริบกะปรอยแถมมีอาการแสบขัดตรงปลายท่อปัสสาวะ อาการเหล่านี้ไม่ใช่เรื่องไกลตัวเลยและมักจะสร้างความรำคาญใจให้ใช้ชีวิตประจำวันลำบากมากโดยเฉพาะในกลุ่มผู้หญิง

ทำไมผู้หญิงถึงเจอโรคนี้บ่อยกว่าผู้ชาย

ในฐานะหมอที่ตรวจคนไข้ด้วยอาการนี้อยู่เรื่อยๆ คำถามที่พบบ่อยคือทำไมถึงเป็นซ้ำซาก สาเหตุหลักมาจากกายวิภาคของร่างกายผู้หญิงที่มีท่อปัสสาวะสั้นแถมยังอยู่ใกล้กับช่องคลอดและทวารหนัก ทำให้เชื้อแบคทีเรียจากภายนอก โดยเฉพาะเชื้ออีโคไลที่ปกติอาศัยอยู่ในลำไส้ สามารถเดินทางเข้ามาในกระเพาะปัสสาวะได้ง่ายกว่าผู้ชายหลายเท่าตัว

พฤติกรรมในชีวิตประจำวันอะไรบ้างที่สะกิดเรียกเชื้อโรค

บางครั้งนิสัยเล็กๆ น้อยๆ ที่เราทำจนชินก็เป็นตัวการสำคัญที่ทำให้เชื้อโรคเข้าไปตั้งรกรากในระบบทางเดินปัสสาวะได้ง่ายขึ้น โดยปัจจัยเสี่ยงที่พบบ่อยมีดังนี้

• การกลั้นปัสสาวะเป็นเวลานาน: เวลาทำงานยุ่งจนลืมเข้าห้องน้ำ น้ำปัสสาวะที่ค้างอยู่จะกลายเป็นแหล่งเพาะเชื้อแบคทีเรียชั้นดี
• ดื่มน้ำน้อยเกินไป: ร่างกายขาดน้ำทำให้ไม่มีปริมาณปัสสาวะเพียงพอที่จะชะล้างแบคทีเรียออกไปจากท่อปัสสาวะ
• การเช็ดทำความสะอาดผิดวิธี: การเช็ดจากด้านหลังมาด้านหน้าเป็นการพาเชื้อโรคจากทวารหนักมาสู่ท่อปัสสาวะโดยตรง
• การสวนล้างช่องคลอด: การใช้น้ำยาทำความสะอาดเฉพาะที่ที่มีความรุนแรงไปทำลายสมดุลแบคทีเรียประจำถิ่น

วิธีดูแลตัวเองเบื้องต้นเมื่อเริ่มมีอาการแสบขัด

ถ้าอาการเพิ่งเริ่มต้นและยังไม่มีไข้สูงร่วมด้วย การปรับพฤติกรรมบางอย่างสามารถช่วยบรรเทาอาการลงได้ในเบื้องต้น สิ่งสำคัญที่สุดคือการดื่มน้ำเปล่าให้มากๆ วันละสองลิตรขึ้นไป เพื่อเพิ่มความถี่ในการขับปัสสาวะและขับไล่แบคทีเรียออกไปจากร่างกาย งดเครื่องดื่มที่มีคาเฟอีนและแอลกอฮอล์เพราะจะยิ่งไปกระตุ้นกระเพาะปัสสาวะให้ระคายเคืองมากขึ้น

สัญญาณเตือนแบบไหนที่ปล่อยไว้ไม่ได้ต้องรีบมาหาหมอ

การปล่อยให้การติดเชื้อลุกลามอาจทำให้เชื้อโรคเดินทางย้อนกลับขึ้นไปสู่ไตและกรวยไต ซึ่งเป็นอันตรายถึงชีวิตได้ คนไข้ควรมาพบแพทย์ทันทีหากมีอาการเหล่านี้ร่วมด้วย

• มีไข้สูงหนาวสั่น
• ปวดหลังส่วนล่างหรือปวดเอวข้างใดข้างหนึ่ง
• มีเลือดปนมากับปัสสาวะ
• คลื่นไส้อาเจียนและอ่อนเพลียมาก

วิธีรักษาและการใช้ยาปฏิชีวนะให้ถูกต้อง

เมื่อมาพบแพทย์เพื่อตรวจปัสสาวะยืนยันการติดเชื้อทางเดินปัสสาวะส่วนล่างแล้ว การรักษาหลักคือการรับประทานยาฆ่าเชื้อหรือยาปฏิชีวนะ สิ่งที่หมอย้ำเสมอก็คือต่อให้อาการแสบขัดจะหายไปภายในสองวันแรก คนไข้ก็ต้องกินยาให้ครบตามจำนวนวันที่แพทย์สั่งจนหมด ห้ามหยุดยาเองเด็ดขาด เพราะไม่อย่างนั้นเชื้อโรคดื้อยาจะกลับมาเล่นงานซ้ำแถมรักษายากขึ้นกว่าเดิม