เจาะลึกภาวะกระดูกข้อมือตายจากการขาดเลือด: เมื่อกระดูกชิ้นเล็กเริ่มส่งสัญญาณเตือน

ทำไมกระดูกข้อมือถึงตายได้ ทั้งที่ไม่ได้มีบาดแผลอะไร?

หลายคนอาจจะแปลกใจเวลามาปรึกษาหมอแล้วพบว่าอาการปวดข้อมือเรื้อรังที่ตัวเองเป็นอยู่นั้น ไม่ใช่แค่กล้ามเนื้ออักเสบธรรมดา แต่เป็นภาวะกระดูกข้อมือตายจากการขาดเลือด หรือที่เรียกทางการแพทย์ว่า Kienbock's disease ซึ่งอธิบายให้เข้าใจง่ายคือ กระดูกชิ้นเล็กๆ ตรงกลางข้อมือที่ชื่อว่ากระดูกลูนิท (Lunate) เกิดภาวะขาดเลือดไปเลี้ยง ทำให้เนื้อกระดูกค่อยๆ ตายลง เปรียบเหมือนต้นไม้ที่ขาดน้ำหล่อเลี้ยงนานวันเข้ากิ่งก้านก็เริ่มแห้งกรอบและหักพังลงมาในที่สุด

อาการเตือนภัยที่บอกว่ากระดูกข้อมือคุณกำลังมีปัญหา

อาการเริ่มแรกของภาวะกระดูกข้อมือตายจากการขาดเลือดมักจะมาแบบค่อยเป็นค่อยไป ไม่ได้เจ็บรุนแรงทันทีทันใด แต่คนไข้มักจะมีสัญญาณเหล่านี้

• อาการปวดบริเวณกลางข้อมือ โดยเฉพาะเวลาออกแรงหยิบจับสิ่งของ
• มีอาการบวมหรือกดเจ็บที่หลังข้อมือโดยตรง
• ข้อมือเริ่มขยับได้ไม่สุดเหมือนเดิม มีอาการติดขัดเวลาหมุนข้อมือ
• กำลังในการหยิบจับสิ่งของลดลงอย่างเห็นได้ชัด

สาเหตุที่ทำให้เลือดไปเลี้ยงกระดูกข้อมือไม่เพียงพอ

แม้ว่าบางครั้งเราจะหาสาเหตุที่แน่ชัดไม่ได้ แต่ปัจจัยหลักมักเกิดจากโครงสร้างของกระดูกข้อมือของแต่ละคนที่ไม่เหมือนกัน หรืออาจมีประวัติอุบัติเหตุเล็กๆ น้อยๆ ที่เกิดขึ้นซ้ำซากจนเส้นเลือดเล็กๆ ที่ไปเลี้ยงกระดูกชิ้นนี้ได้รับความเสียหาย รวมถึงคนที่ต้องใช้ข้อมือทำงานหนักหรือมีแรงกระแทกบริเวณข้อมือเป็นประจำ ก็มีความเสี่ยงสูงขึ้นที่จะเกิดภาวะนี้ได้มากกว่าคนทั่วไป

ขั้นตอนการตรวจวินิจฉัยเพื่อยืนยันอาการ

การตรวจร่างกายเพียงอย่างเดียวมักไม่เพียงพอ หมอมักจะแนะนำให้ทำดังนี้

• การเอกซเรย์เพื่อดูการเปลี่ยนแปลงของรูปร่างกระดูก
• การทำเอกซเรย์คลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า หรือ MRI เพื่อประเมินว่ากระดูกส่วนนั้นยังพอมีเลือดไปเลี้ยงอยู่บ้างหรือไม่ หรือเนื้อกระดูกตายไปมากน้อยเพียงใด ซึ่งวิธีนี้จะช่วยให้หมอวางแผนการรักษาได้แม่นยำที่สุด

ทางเลือกในการรักษาเพื่อให้กลับมาใช้งานข้อมือได้อีกครั้ง

เป้าหมายหลักของการรักษาคือการลดปวดและหยุดการทำลายของกระดูก ซึ่งวิธีรักษาจะขึ้นอยู่กับระยะของโรค

เมื่อโรคยังอยู่ในระยะเริ่มต้น

หากอาการยังไม่รุนแรง หมออาจแนะนำให้ใส่เฝือกเพื่อจำกัดการเคลื่อนไหวของข้อมือ เพื่อให้กระดูกได้พักและลดแรงกระแทก หรือใช้ยาแก้อักเสบเพื่อบรรเทาอาการปวดร่วมด้วย

เมื่อโรคเข้าสู่ระยะที่ต้องพึ่งพาการผ่าตัด

หากกระดูกเริ่มมีการยุบตัว หรือการรักษาแบบประคองอาการไม่ได้ผล การผ่าตัดถือเป็นทางออกที่สำคัญ เช่น การผ่าตัดเพื่อปรับความยาวของกระดูกปลายแขนเพื่อให้แรงกดทับที่ข้อมือลดลง หรือการผ่าตัดเชื่อมข้อในกรณีที่กระดูกถูกทำลายไปมากแล้ว เพื่อให้คนไข้กลับมาใช้งานมือได้โดยไม่มีอาการปวดรบกวนชีวิตประจำวัน

ดูแลตัวเองอย่างไรไม่ให้ข้อมือพังก่อนวัย

สิ่งสำคัญที่สุดคือการฟังเสียงร่างกาย หากมีอาการปวดข้อมือที่พักแล้วไม่หาย หรือปวดต่อเนื่องเกินกว่าสองสัปดาห์ อย่าชะล่าใจซื้อยามากินเองเพียงอย่างเดียว ควรมาพบหมอเพื่อตรวจเช็กโครงสร้างกระดูกให้แน่ใจ การรักษาในระยะเริ่มต้นมักให้ผลลัพธ์ที่ดีกว่าและช่วยรักษาฟังก์ชันการใช้งานของมือไว้ได้นานที่สุด