โรคมือเท้าปาก: เรื่องใกล้ตัวที่พ่อแม่ต้องรับมือให้ทัน

ทำความรู้จักกับเจ้าไวรัสตัวร้ายที่มากับหน้าฝนและหน้าหนาว

เวลาเห็นลูกน้อยเริ่มมีไข้ต่ำๆ แล้วจู่ๆ ก็บ่นเจ็บปาก กินข้าวไม่ได้ หรือเริ่มมีตุ่มใสๆ ขึ้นตามมือตามเท้า คุณพ่อคุณแม่หลายคนคงใจคอไม่ดี เพราะนี่คือสัญญาณเตือนของ โรคมือเท้าปาก ซึ่งเป็นโรคที่พบบ่อยมากในเด็กเล็ก โดยเฉพาะในวัยก่อนเข้าเรียนที่มักจะเล่นคลุกคลีกันในโรงเรียนหรือสถานรับเลี้ยงเด็ก โรคนี้เกิดจากเชื้อไวรัสในกลุ่มเอนเทอโรไวรัส ซึ่งติดต่อกันง่ายมากผ่านน้ำมูก น้ำลาย หรือการสัมผัสของเล่นร่วมกัน

สังเกตอาการอย่างไรให้รู้ว่าเป็นมือเท้าปาก

อาการเริ่มแรกมักจะคล้ายเป็นหวัด คือมีไข้ต่ำๆ อ่อนเพลีย เบื่ออาหาร แต่จุดสังเกตสำคัญที่จะบอกว่าเป็น โรคมือเท้าปาก คือ

• ในปาก: จะมีตุ่มน้ำใสหรือแผลร้อนในบริเวณลิ้น กระพุ้งแก้ม หรือเพดานปาก ทำให้เด็กเจ็บจนไม่อยากกลืนน้ำลายหรือกินอาหาร
• ที่มือและเท้า: จะเริ่มเห็นตุ่มใสแดงๆ ขึ้นตามฝ่ามือ ฝ่าเท้า หรือบางครั้งอาจลามไปที่ก้นหรือหัวเข่า

ส่วนใหญ่เด็กจะมีอาการไม่รุนแรงและค่อยๆ หายเองได้ภายใน 7 ถึง 10 วัน แต่สิ่งที่น่าเป็นห่วงคืออาการเจ็บปากจนเด็กขาดน้ำหรือได้รับสารอาหารไม่เพียงพอ

วิธีดูแลลูกน้อยให้หายป่วยไวและสบายตัวขึ้น

เมื่อลูกเป็นมือเท้าปาก สิ่งสำคัญที่สุดคือการประคับประคองอาการไปตามระยะเวลาของโรค โดยคุณพ่อคุณแม่สามารถดูแลได้ดังนี้

• จัดการเรื่องอาหาร: ให้ลูกทานอาหารอ่อนๆ ที่กลืนง่าย เช่น โจ๊กอุ่นๆ (ไม่ร้อนจัด) ไอศกรีม หรือโยเกิร์ตแช่เย็น เพื่อลดการระคายเคืองแผลในปาก
• ดูแลเรื่องไข้: หากลูกไข้สูง สามารถให้ยาลดไข้พาราเซตามอลตามน้ำหนักตัวได้ แต่ห้ามให้ยาแอสไพรินเด็ดขาด
• ดื่มน้ำให้เพียงพอ: คอยจิบน้ำบ่อยๆ เพื่อป้องกันภาวะขาดน้ำ ซึ่งเป็นสาเหตุสำคัญที่ทำให้เด็กต้องนอนโรงพยาบาล

อาการแบบไหนที่ต้องพาลูกไปหาหมอด่วน

ถึงแม้ส่วนใหญ่โรคนี้จะไม่อันตราย แต่มีภาวะแทรกซ้อนบางอย่างที่พ่อแม่ต้องเฝ้าระวังอย่างใกล้ชิด หากลูกมีอาการเหล่านี้ให้รีบไปพบแพทย์ทันที

• ซึมลงอย่างเห็นได้ชัด ไม่เล่นเหมือนปกติ
• อาเจียนรุนแรง
• สะดุ้งผวาตัวสั่น หรือมีอาการเกร็ง
• หายใจหอบเหนื่อย หรือหายใจเร็วผิดปกติ
• ไอมากหรือมีเสมหะเยอะ

อาการเหล่านี้อาจเป็นสัญญาณของภาวะแทรกซ้อนทางระบบประสาทหรือระบบหัวใจ ซึ่งเป็นภาวะที่รุนแรงและต้องการการรักษาอย่างเร่งด่วน

วิธีป้องกันไม่ให้เชื้อแพร่กระจายในบ้าน

เนื่องจากเชื้อไวรัสชนิดนี้ทนทานและอยู่ในสิ่งแวดล้อมได้นาน การป้องกันจึงต้องทำอย่างเข้มงวด

• ล้างมือบ่อยๆ: ทั้งตัวเด็กและผู้ดูแล โดยเฉพาะหลังเปลี่ยนผ้าอ้อมหรือเข้าห้องน้ำ
• แยกของใช้: แยกช้อน ชาม แก้วน้ำ และของเล่นของลูกออกจากคนอื่นในช่วงที่ป่วย
• ทำความสะอาด: เช็ดถูทำความสะอาดของเล่นหรือพื้นที่ที่ลูกสัมผัสบ่อยๆ ด้วยน้ำยาฆ่าเชื้อ
• หยุดเรียนก่อน: ควรให้ลูกหยุดพักรักษาตัวที่บ้านจนกว่าแผลจะแห้งและไม่มีไข้ เพื่อป้องกันการนำเชื้อไปแพร่ให้เพื่อนที่โรงเรียน