ไขข้อข้องใจเรื่องการตรวจการตั้งครรภ์แบบเชิงปริมาณ ตรวจอย่างไร บอกอะไรได้บ้าง?

เจาะเลือดตรวจ HCG เชิงปริมาณ ต่างจากการตรวจปัสสาวะตามร้านขายยาอย่างไร?

หมอมักจะเจอคุณแม่หลายท่านที่ตรวจแผ่นปัสสาวะแล้วขึ้นสองขีดจางๆ แล้วเกิดความกังวลใจ หรือบางท่านที่มีประวัติเคยแท้งมาก่อน เมื่อมาพบหมอ การรู้เพียงแค่ตั้งครรภ์หรือไม่ตั้งครรภ์อาจยังไม่เพียงพอต่อการประเมินสุขภาพของตัวอ่อนในระยะแรก

การตรวจการตั้งครรภ์แบบเชิงปริมาณ (Quantitative hCG Test) คือการเจาะเลือดเพื่อวัดระดับฮอร์โมน Human Chorionic Gonadotropin (hCG) ออกมาเป็นตัวเลขอันดับหน่วย mIU/mL อย่างละเอียด ต่างจากการตรวจปัสสาวะทั่วไปที่เป็นการตรวจแบบเชิงคุณภาพ (Qualitative Test) ที่บอกได้เพียงผลว่า มี หรือ ไม่มี ฮอร์โมนเท่านั้น การตรวจเลือดหาค่าเชิงปริมาณจึงแม่นยำกว่า ตรวจพบการตั้งครรภ์ได้เร็วกว่า และช่วยให้หมอประเมินความผิดปกติของการตั้งครรภ์ได้ตั้งแต่สัปดาห์แรกๆ

เมื่อไหร่ที่คุณหมอจะแนะนำให้ตรวจการตั้งครรภ์แบบเชิงปริมาณ?

โดยปกติแล้ว หมอไม่ได้สั่งตรวจเลือดเชิงปริมาณกับคุณแม่ทุกคนที่มาฝากครรภ์ แต่จะพิจารณาในกรณีที่มีข้อบ่งชี้ทางการแพทย์เฉพาะ เพื่อช่วยในการวินิจฉัยอย่างแม่นยำ ได้แก่

• ผู้ที่ทำเสนอการตั้งครรภ์ด้วยเทคโนโลยีเจริญพันธุ์: เช่น การทำเด็กหลอดแก้ว (IVF/ICSI) หรือการฉีดอสุจิเข้าโพรงมดลูก (IUI) ที่ต้องการยืนยันการฝังตัวของตัวอ่อนอย่างแม่นยำ
• มีอาการเลือดออกกระปริดกระปรอย หรือปวดท้องน้อย: ในช่วงสัปดาห์แรกๆ ของการตั้งครรภ์
• มีประวัติเคยตั้งครรภ์นอกมดลูกหรือเคยแท้งบุตร: เพื่อติดตามความสมบูรณ์ของการตั้งครรภ์อย่างใกล้ชิด
• ต้องการตรวจยืนยันการตั้งครรภ์ระยะเริ่มต้นมากๆ: ก่อนที่การอัลตราซาวนด์จะสามารถมองเห็นถุงตั้งครรภ์ได้

อ่านค่าฮอร์โมน hCG อย่างไร? ทำไมต้องเจาะเลือดดูผลซ้ำห่างกัน 48 ชั่วโมง

สิ่งที่สำคัญกว่าตัวเลข hCG ในการตรวจครั้งแรก คือ อัตราการเพิ่มขึ้นของระดับฮอร์โมน ในการตั้งครรภ์ที่ปกติ ตัวอ่อนที่ฝังตัวสมบูรณ์จะสร้างฮอร์โมน hCG เพิ่มขึ้นเป็นเท่าตัว (Doubling Time) ทุกๆ 48 ถึง 72 ชั่วโมง

หมอมักจะนัดมาเจาะเลือดครั้งที่สองหลังจากครั้งแรก 48 ชั่วโมง เพื่อนำค่าตัวเลขมาเปรียบเทียบกัน หากระดับฮอร์โมนพุ่งสูงขึ้นเกือบเท่าตัว แสดงว่าตัวอ่อนเจริญเติบโตได้ดี แต่หากระดับฮอร์โมนเพิ่มขึ้นเพียงเล็กน้อย หรือลดลง อาจเป็นสัญญาณเตือนของความผิดปกติ

ตัวเลข hCG บอกความเสี่ยงอะไรได้บ้าง ทั้งท้องนอกมดลูกและภาวะแท้งบุตร

การตรวจติดตามระดับฮอร์โมนแบบเชิงปริมาณช่วยให้หมอสามารถประเมินความเสี่ยงและวางแผนรักษาได้ทันท่วงที โดยดูจากทิศทางของตัวเลขดังนี้

• ระดับ hCG เพิ่มขึ้นช้ากว่าปกติ: อาจบ่งบอกถึงภาวะตั้งครรภ์นอกมดลูก (Ectopic Pregnancy) หรือตัวอ่อนเจริญเติบโตผิดปกติ
• ระดับ hCG ลดลงอย่างต่อเนื่อง: เป็นสัญญาณของภาวะแท้งบุตร หรือการตั้งครรภ์ที่หยุดการเจริญเติบโต
• ระดับ hCG สูงผิดปกติเกินอายุครรภ์: อาจเกิดจากการตั้งครรภ์แฝด หรือภาวะครรภ์ไข่ปลาอุก (Molar Pregnancy) ซึ่งต้องอยู่ในความดูแลของแพทย์อย่างใกล้ชิด

ต้องเตรียมตัวอย่างไรก่อนมาเจาะเลือด และขั้นตอนถัดไปคืออะไร?

การตรวจการตั้งครรภ์แบบเชิงปริมาณทำได้ง่ายมาก ไม่จำเป็นต้องอดอาหารหรือน้ำก่อนมาเจาะเลือด สามารถเข้ารับการตรวจได้ทันทีเมื่อถึงนัดหมาย

เมื่อระดับฮอร์โมน hCG ในเลือดสูงเกินประมาณ 1,500 - 2,000 mIU/mL ขึ้นไป หมอจะนัดทำการตรวจอัลตราซาวนด์ผ่านทางช่องคลอด เพื่อยืนยันตำแหน่งของถุงตั้งครรภ์ว่าอยู่ในโพรงมดลูกอย่างปลอดภัย การตรวจเลือดเชิงปริมาณจึงเปรียบเสมือนสะพานเชื่อมความมั่นใจให้กับคุณแม่ในช่วงสัปดาห์แรกๆ ก่อนที่จะสามารถมองเห็นตัวอ่อนผ่านหน้าจออัลตราซาวนด์ได้นั่นเอง