โรคเนื้องอกในมดลูก: เรื่องใกล้ตัวที่ผู้หญิงหลายคนเพิ่งรู้ตัวตอนไปตรวจภายในประจำปี

เวลาไปตรวจภายในแล้วหมอทักว่าเจอเนื้องอกในมดลูก ตกใจกันใช่ไหม

หลายคนพอได้ยินคำว่าเนื้องอก มักจะใจหายวาบและนึกถึงโรคร้ายแรงทันที แต่ความจริงแล้ว โรคเนื้องอกในมดลูก ส่วนใหญ่เป็นเนื้องอกชนิดที่ไม่ใช่มะเร็ง เป็นก้อนเนื้อที่เติบโตมาจากกล้ามเนื้อมดลูกเอง พบได้บ่อยมากในผู้หญิงวัย 30 ถึง 40 ปีขึ้นไป บางคนมีก้อนเล็กนิดเดียวโดยไม่รู้ตัวเลยด้วยซ้ำ จนกว่าจะได้มานอนอัลตราซาวนด์กับหมอนี่แหละครับ

สัญญาณเตือนแบบไหนที่ฟ้องว่ามดลูกเริ่มมีปัญหา

เนื้องอกบางก้อนอยู่นิ่งๆ ไม่สร้างความเดือดร้อน แต่บางก้อนก็กวนใจเสียเหลือเกิน ลองเช็คร่างกายตัวเองดูจากอาการเหล่านี้

• ประจำเดือนมาเยอะผิดปกติ บางคนต้องเปลี่ยนผ้าอนามัยทุกชั่วโมง หรือมีลิ่มเลือดก้อนใหญ่หลุดออกมาด้วย
• ปวดท้องหน่วงช่วงมีประจำเดือนมากกว่าปกติ ปวดร้าวลงขาหรือหลัง
• รู้สึกแน่นท้อง ท้องป่องเหมือนคนท้องอ่อนๆ ทั้งที่น้ำหนักไม่ได้ขึ้น
• ปัสสาวะบ่อย เพราะก้อนเนื้องอกไปเบียดกระเพาะปัสสาวะ หรือบางคนมีอาการท้องผูกเพราะไปกดทับลำไส้
• มีบุตรยาก หรือแท้งบุตรซ้ำซากโดยไม่ทราบสาเหตุ

ทำไมผู้หญิงเราถึงมีเนื้องอกเจ้าปัญหานี้ขึ้นมาได้

เอาจริงๆ ทางการแพทย์เองก็ยังระบุสาเหตุที่แน่ชัดไม่ได้ร้อยเปอร์เซ็นต์ แต่หลักๆ แล้วเจ้าฮอร์โมนเพศหญิงอย่างเอสโตรเจนและโปรเจสเตอเรนมีส่วนกระตุ้นให้ก้อนเนื้อนี้โตขึ้น ช่วงไหนที่ฮอร์โมนพุ่งพล่าน เช่น วัยเจริญพันธุ์ เนื้องอกก็อาจจะโตไวหน่อย แต่พอเข้าสู่วัยหมดประจำเดือนที่ฮอร์โมนลดลง ก้อนพวกนี้มักจะฝ่อและเล็กลงไปเองได้ครับ นอกจากนี้เรื่องของพันธุกรรมก็มีส่วนด้วย ถ้าคุณแม่หรือพี่สาวเคยเป็น เราก็มีความเสี่ยงมากกว่าคนอื่น

ตรวจเจอแล้วต้องผ่าตัดอย่างเดียวหรือเปล่า

นี่คือคำถามยอดฮิตที่คนไข้ชอบถามเวลาเข้ามานั่งคุยกันในห้องตรวจ คำตอบคือ ไม่จำเป็นต้องผ่าตัดทุกคนครับ แนวทางการรักษาขึ้นอยู่กับอาการ ขนาดของก้อนเนื้องอก และความต้องการมีบุตรในอนาคต

• กลุ่มที่ไม่มีอาการ: ถ้าก้อนเล็กมาก ไม่ได้ทำให้ปวดหรือเลือดออกผิดปกติ หมอแค่จะนัดติดตามอาการและอัลตราซาวนด์ดูทุก 6 เดือน หรือ 1 ปีพอครับ
• กลุ่มที่มีอาการไม่มาก: ใช้ยาช่วยควบคุมอาการ เช่น ยาลดฮอร์โมน ยาแก้ปวด หรือยาคุมกำเนิดเพื่อช่วยให้ประจำเดือนมาน้อยลง
• กลุ่มที่จำเป็นต้องรักษาจริงจัง: ถ้าก้อนใหญ่มาก เลือดออกจนซีด หรือกดทับอวัยวะข้างเคียง จนกระทบชีวิตประจำวัน หมอจะพิจารณาเรื่องการผ่าตัด ซึ่งปัจจุบันมีทั้งการผ่าตัดส่องกล้องและการผ่าตัดแบบเปิดแผลหน้าท้อง ขึ้นอยู่กับความเหมาะสมของแต่ละเคส

ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมอย่างไรไม่ให้เนื้องอกโตไว

แม้เราจะห้ามการเกิดเนื้องอกไม่ได้ทั้งหมด แต่การดูแลตัวเองช่วยลดความเสี่ยงที่ก้อนจะโตขึ้นได้ เริ่มจากการควบคุมน้ำหนักให้อยู่ในเกณฑ์มาตรฐาน เพราะไขมันสะสมในร่างกายมีส่วนเกี่ยวข้องกับการสร้างฮอร์โมนเอสโตรเจน เลือกทานอาหารที่มีประโยชน์ เน้นผักผลไม้ และที่สำคัญที่สุดคือการตรวจภายในประจำปี แม้จะไม่มีอาการผิดปกติอะไรเลยก็ตาม เพราะการเจอก้อนตั้งแต่เนิ่นๆ จะทำให้การดูแลรักษาง่ายและยืดหยุ่นกว่าตอนที่ก้อนโตจนสร้างปัญหาใหญ่ครับ