ลูกไอ จาม หอบหืดกำเริบที่โรงเรียน? เช็คด่วนว่าห้องเรียนซ่อนฝุ่นตัวร้ายอะไรไว้บ้าง

ช่วงนี้เวลาเปิดเทอมทีไร หมอจะเจอคุณแม่พาเด็กๆ มาหาที่คลินิกด้วยอาการเดิมๆ คือ ลูกมีอาการไอ คัดจมูก น้ำใสไหล หรือบางคนถึงขั้นหายใจมีเสียงวี๊ดจนต้องพ่นยาขยายหลอดลม สิ่งที่น่าสนใจคือ อาการเหล่านี้มักจะกำเริบหนักตอนอยู่ที่โรงเรียน พอกลับมาบ้านช่วงวันหยุดอาการกลับดีขึ้นอย่างเห็นได้ชัด พอตรวจลึกลงไปจึงรู้ว่า ตัวการสำคัญไม่ได้อยู่ที่ไหนไกล แต่อยู่ตามซอกมุมต่างๆ ภายในอาคารเรียนนั่นเอง

ทำไมห้องเรียนถึงกลายเป็นแหล่งสะสมฝุ่นและสารก่อภูมิแพ้ชั้นดี

เวลาที่เรานึกถึงโรงเรียน เรามักจะนึกถึงความสดใสและการเรียนรู้ แต่ในมุมมองของแพทย์ทางเดินหายใจ ห้องเรียนคือพื้นที่ปิดที่มีคนจำนวนมากอยู่ร่วมกัน ตัวอาคารหลายแห่งมีระบบระบายอากาศที่ไม่ค่อยดีนัก ประกอบกับมีปัจจัยกระตุ้นโรคภูมิแพ้และโรคหอบหืดซ่อนอยู่เพียบ ตั้งแต่ฝุ่นละอองทั่วไป ละอองเกสรดอกไม้จากต้นไม้รอบโรงเรียน ไปจนถึงเชื้อราที่เติบโตได้ดีในจุดอับชื้น

ตัวการลับในห้องเรียนที่กระตุ้นอาการหอบหืดและภูมิแพ้ของเด็กๆ

ถ้าลองสำรวจห้องเรียนของเด็กๆ ให้ดี เราจะพบว่ามีสิ่งของหลายอย่างที่เป็นที่สะสมของฝุ่นและไรฝุ่น ซึ่งเป็นศัตรูตัวฉกาจของเด็กที่เป็นโรคหอบหืดและภูมิแพ้ ได้แก่:

• พรมปูพื้นและผ้าม่าน: แหล่งกบดานชั้นดีของไรฝุ่นและเศษผิวหนังมนุษย์
• หนังสือเก่าและเอกสารกองโต: ที่มักวางสะสมไว้ตามชั้นเปิดโดยไม่มีฝาปิด ทำให้ฝุ่นเกาะหนาเตอะ
• เครื่องปรับอากาศที่ไม่ได้ล้าง: เมื่อเปิดใช้งานจึงพัดเอาสปอร์เชื้อราและฝุ่นละอองฟุ้งกระจายไปทั่วห้อง
• ตุ๊กตาและเบาะรองนั่ง: ของเล่นนุ่มฟูที่เด็กๆ ชอบกอด แต่ทำความสะอาดได้ยาก

สังเกตอย่างไรว่าอาการของลูกกำลังโดนฝุ่นในห้องเรียนทำร้าย

โรคหอบหืดและภูมิแพ้ในเด็กมักมีสัญญาณเตือนที่ไม่ควรมองข้าม หากน้องๆ มีอาการเหล่านี้เป็นประจำทุกครั้งที่ไปโรงเรียน คุณพ่อคุณแม่ควรเริ่มสงสัยได้เลย

• ตื่นมาตอนเช้าแล้วจามติดต่อกันหลายครั้ง มีน้ำมูกใสๆ
• คันตา เคืองตา ขยี้ตาบ่อยจนขอบตาดำคล้ำ
• มีอาการไอแห้งๆ ช่วงสายๆ หรือช่วงบ่ายที่นั่งเรียนอยู่ในห้อง
• เหนื่อยหอบง่ายเวลาวิ่งเล่นในชั่วโมงพละศึกษา หรือหายใจมีเสียงหวีดเบาๆ

วิธีรับมือและวิธีป้องกันฝุ่นในโรงเรียนเพื่อปกป้องทางเดินหายใจของเด็ก

การแก้ปัญหาเรื่องฝุ่นในอาคารเรียนให้ยั่งยืน ต้องอาศัยความร่วมมือจากทั้งทางโรงเรียนและผู้ปกครองในการช่วยกันปรับสภาพแวดล้อมให้ปลอดภัยขึ้น

การปรับปรุงความสะอาดภายในห้องเรียน

โรงเรียนควรเปลี่ยนจากการกวาดห้องธรรมดา ซึ่งทำให้ฝุ่นฟุ้งกระจาย มาเป็นการเช็ดถูด้วยผ้าชุบน้ำหมาดๆ แทน รวมถึงการหมั่นนำผ้าม่านไปซักทำความสะอาด และลดการใช้พรมปูพื้นในห้องเรียนระดับอนุบาลหรือประถมต้นที่มีเด็กเป็นภูมิแพ้จำนวนมาก

การดูแลระบบระบายอากาศและเครื่องปรับอากาศ

ควรล้างทำความสะอาดแอร์อย่างน้อยทุกๆ สามถึงหกเดือน เพื่อกำจัดเชื้อโรคและฝุ่นที่สะสมอยู่ภายใน และควรเปิดหน้าต่างระบายอากาศในช่วงที่ไม่มีเด็กเรียน เพื่อให้อากาศบริสุทธิ์จากภายนอกหมุนเวียนเข้ามาบ้าง

การเตรียมตัวเด็กและการพกยาประจำตัว

สำหรับเด็กที่เป็นโรคหอบหืด การเตรียมความพร้อมเป็นเรื่องสำคัญมาก คุณพ่อคุณแม่ควรแจ้งคุณครูประจำชั้นให้ทราบถึงอาการและจุดสังเกต พร้อมทั้งจัดเตรียมยาพ่นขยายหลอดลมฉุกเฉินใส่กระเป๋าให้น้องพกติดตัวไว้เสมอ พร้อมเขียนป้ายชื่อและวิธีใช้ให้ชัดเจน เพื่อความปลอดภัยในยามที่อาการกำเริบกะทันหัน