อัลตราซาวด์ตับ ตรวจหาเจ้ามะเร็งท่อน้ำดีตั้งแต่เนิ่นๆ ก่อนสายเกินแก้

ทำไมมะเร็งท่อน้ำดีถึงเป็นภัยเงียบที่น่ากลัว

หลายครั้งที่คนไข้เดินเข้ามาปรึกษาหมอด้วยความกังวล เพราะมีประวัติเสี่ยงหรือมีอาการจุกเสียดท้อง หมอต้องอธิบายก่อนว่ามะเร็งท่อน้ำดีนั้นมีความพิเศษและน่ากลัวตรงที่ ในระยะเริ่มต้นมักจะไม่แสดงอาการอะไรเลย บางคนอาจรู้สึกแค่แน่นท้องผิดปกติ หรือมีอาการอาหารไม่ย่อยที่คิดว่าเป็นเรื่องทั่วไป กว่าจะเริ่มมีอาการตัวเหลือง ตาเหลือง หรือน้ำหนักลด มักจะเป็นระยะที่โรคเริ่มลุกลามไปมากแล้ว

การอัลตราซาวด์ตับเพื่อค้นหามะเร็งท่อน้ำดีช่วยได้แค่ไหน

การอัลตราซาวด์ตับเพื่อค้นหามะเร็งท่อน้ำดี เป็นด่านแรกที่สำคัญที่สุดในการคัดกรอง เพราะวิธีนี้ไม่มีอันตราย ไม่ต้องฉีดสี และไม่มีรังสีเอกซเรย์ เครื่องมือนี้ใช้คลื่นเสียงความถี่สูงในการส่งผ่านเข้าไปในช่องท้อง ทำให้หมอเห็นภาพตับและท่อน้ำดีในตับได้อย่างชัดเจน หากท่อน้ำดีมีการอุดตันหรือมีก้อนเนื้อผิดปกติเกิดขึ้น การอัลตราซาวด์จะช่วยให้เห็นความเปลี่ยนแปลงของท่อน้ำดีที่ขยายตัวขึ้น ซึ่งเป็นสัญญาณเตือนภัยสำคัญที่ช่วยให้เราเข้าถึงการรักษาได้เร็วที่สุด

ใครบ้างที่ควรเข้าคิวอัลตราซาวด์ตับเป็นประจำ

ไม่ได้หมายความว่าทุกคนต้องรีบมาทำทันที แต่ถ้าคุณอยู่ในกลุ่มที่มีความเสี่ยงสูง หมอแนะนำว่าควรตรวจให้เป็นนิสัย ได้แก่

• กลุ่มคนที่มีพยาธิใบไม้ในตับ ซึ่งเป็นสาเหตุต้นๆ ของโรคนี้ในบ้านเรา
• คนที่มีประวัติเป็นนิ่วในท่อน้ำดีเรื้อรัง หรือมีการอักเสบในท่อน้ำดีบ่อยครั้ง
• คนที่มีภาวะตับแข็ง หรือเป็นพาหะไวรัสตับอักเสบบีและซี
• ผู้ที่มีประวัติคนในครอบครัวสายตรงป่วยเป็นโรคมะเร็งท่อน้ำดี

เตรียมตัวอย่างไรก่อนมาตรวจอัลตราซาวด์

เพื่อให้การตรวจได้ภาพที่ชัดเจนที่สุด หมออยากให้เตรียมตัวสักนิดครับ

• งดอาหารและน้ำดื่มอย่างน้อย 6-8 ชั่วโมงก่อนตรวจ เพื่อลดลมในกระเพาะอาหารและลำไส้ที่อาจจะบดบังท่อน้ำดี
• หากมีอาการท้องอืดมาก หมออาจให้ยาลดลมไปทานก่อนตรวจในบางกรณี
• ใส่เสื้อผ้าที่ถอดง่าย เพื่อความสะดวกในการตรวจบริเวณหน้าท้อง

ถ้าตรวจเจอความผิดปกติจากอัลตราซาวด์แล้วต้องทำอย่างไรต่อ

หากผลอัลตราซาวด์บอกว่ามีความผิดปกติ เช่น ท่อน้ำดีในตับโตหรือพบก้อน หมอจะส่งตรวจต่อด้วยการทำเอกซเรย์คอมพิวเตอร์ (CT Scan) หรือคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า (MRI) เพื่อดูรายละเอียดของก้อนเนื้อและลักษณะของท่อน้ำดีให้ชัดเจนยิ่งขึ้น การตรวจพบตั้งแต่ช่วงที่ยังไม่มีอาการ คือโอกาสทองของการรักษาที่ให้ผลลัพธ์ดีกว่าการปล่อยให้โรคดำเนินไปจนถึงระยะท้าย