โรคเฮอร์แปงไจนาหรือแผลในคอ: เมื่อลูกน้อยเจ็บคอจนกินข้าวไม่ได้

ทำความรู้จักโรคเฮอร์แปงไจนาให้มากขึ้นอีกนิด

คุณพ่อคุณแม่หลายคนอาจเคยพาลูกมาหาหมอด้วยอาการลูกร้องไห้งอแง กินอะไรไม่ได้เลยเพราะเจ็บคอมาก พอหมอตรวจดูในช่องปากกลับเจอแผลเล็กๆ เต็มไปหมด นี่คือลักษณะเด่นของ โรคเฮอร์แปงไจนาหรือแผลในคอ ซึ่งมักพบบ่อยในเด็กเล็ก โรคนี้เกิดจากเชื้อไวรัสในกลุ่มเอนเทอโรไวรัส (Enterovirus) ซึ่งเป็นญาติใกล้ชิดกับโรคมือเท้าปาก แต่จุดต่างที่สำคัญคือแผลของโรคนี้จะกระจุกตัวอยู่แค่บริเวณเพดานอ่อนและคอหอยเท่านั้น

อาการแบบไหนที่บอกว่าลูกเป็นเฮอร์แปงไจนา

โดยส่วนใหญ่เด็กจะเริ่มมีไข้ขึ้นสูงเฉียบพลัน ตามมาด้วยอาการเจ็บคออย่างรุนแรงจนเด็กไม่อยากกลืนน้ำลายหรืออาหาร เมื่อหมอใช้ไม้กดลิ้นตรวจดูจะพบจุดแดงหรือตุ่มใสเล็กๆ ที่แตกออกเป็นแผลตื้นๆ บริเวณคอหอย ทอนซิล และเพดานอ่อน ซึ่งแผลเหล่านี้สร้างความทรมานให้ลูกน้อยมาก ทำให้เด็กบางคนมีอาการน้ำลายไหลยืดหรืออาเจียนร่วมด้วยได้

เชื้อไวรัสตัวนี้ติดต่อกันได้อย่างไร

เชื้อตัวนี้แพร่กระจายผ่านสารคัดหลั่ง เช่น น้ำมูก น้ำลาย หรืออุจจาระของคนที่เป็นโรค ผ่านการไอ จาม หรือการหยิบจับของเล่นร่วมกันในโรงเรียนหรือสถานรับเลี้ยงเด็ก เชื้อสามารถติดอยู่ตามพื้นผิวสัมผัสได้นานพอสมควร ทำให้ในกลุ่มเด็กเล็กที่ชอบเอาของเข้าปากมักจะติดเชื้อกันได้ง่ายและรวดเร็ว

วิธีดูแลลูกรักให้หายไวและสบายตัวขึ้น

เนื่องจากเป็นโรคที่เกิดจากเชื้อไวรัส ปัจจุบันยังไม่มีเชื้อยาฆ่าเชื้อเฉพาะเจาะจง การรักษาจึงเป็นการประคับประคองตามอาการ ดังนี้

• ลดไข้และบรรเทาปวด: ให้ยาพาราเซตามอลตามน้ำหนักตัวเพื่อลดไข้และช่วยเรื่องอาการเจ็บคอ
• เน้นอาหารอ่อนและเย็น: ให้ลูกทานอาหารรสจืดที่ไม่ร้อน เช่น โยเกิร์ต นมเย็น หรือไอศกรีม เพื่อลดอาการระคายเคืองแผลและช่วยให้เด็กได้รับพลังงานบ้าง
• ระวังภาวะขาดน้ำ: พยายามให้ลูกจิบน้ำบ่อยๆ ถ้าลูกไม่ยอมดื่มน้ำเลยจนปัสสาวะน้อยลง ต้องรีบพากลับมาพบหมอเพื่อประเมินเรื่องการให้น้ำเกลือ

สัญญาณเตือนที่ต้องรีบกลับมาหาหมอทันที

แม้โรคนี้ส่วนใหญ่จะหายเองได้ภายใน 5 ถึง 7 วัน แต่คุณพ่อคุณแม่ต้องคอยสังเกตอาการเหล่านี้ หากพบให้รีบพามาโรงพยาบาลโดยไม่ต้องรอ

• ลูกซึมลงมากหรือดูเพลียผิดปกติ
• มีภาวะขาดน้ำ เช่น ปากแห้ง ผิวหนังแห้ง หรือไม่มีปัสสาวะนานเกิน 6 ถึง 8 ชั่วโมง
• ไข้สูงลอยไม่ลดลงแม้จะกินยาลดไข้แล้ว
• มีอาการหอบเหนื่อย หรือหายใจเร็ว

ป้องกันไม่ให้ลูกกลับมาเป็นซ้ำได้อย่างไร

หัวใจสำคัญคือการล้างมือให้สะอาดอย่างสม่ำเสมอ โดยเฉพาะก่อนกินอาหารและหลังใช้ห้องน้ำ หากในบ้านมีเด็กหลายคน ควรแยกของใช้ส่วนตัวให้ชัดเจนในช่วงที่ลูกป่วย เพื่อป้องกันไม่ให้เชื้อแพร่กระจายไปสู่คนอื่นในครอบครัว แม้โรคนี้จะหายได้เอง แต่ความเข้าใจและการดูแลที่ถูกวิธีจะช่วยให้ลูกน้อยผ่านช่วงเวลาที่ยากลำบากนี้ไปได้โดยไม่ทรมานจนเกินไป