โรคเฮอร์แปงไจนาหรือแผลในคอ ที่คุณพ่อคุณแม่ควรรู้จัก

ลูกมีไข้สูงแถมเจ็บคอจนไม่ยอมกินข้าว อาจไม่ใช่แค่คออักเสบธรรมดา

คุณพ่อคุณแม่หลายคนอาจเคยเจอกับเหตุการณ์ที่ลูกน้อยจู่ๆ ก็มีไข้สูงขึ้นมาเฉยๆ แถมยังงอแงไม่ยอมกินนมหรืออาหาร เพราะเจ็บคอมาก พอมองเข้าไปในคอก็เห็นจุดแผลเล็กๆ กระจายอยู่เต็มไปหมด ซึ่งอาการเหล่านี้คือสัญญาณเตือนของ โรคเฮอร์แปงไจนาหรือแผลในคอ ซึ่งมักพบบ่อยในเด็กเล็กโดยเฉพาะช่วงที่มีการระบาดของไวรัสในกลุ่มเอนเทอโรไวรัส

โรคเฮอร์แปงไจนาคืออะไร เกิดจากอะไรกันแน่

โรคนี้คือการติดเชื้อไวรัสชนิดหนึ่งที่ทำให้เกิดแผลในลำคอหรือช่องปาก โดยเชื้อที่เป็นตัวการหลักมักจะเป็นกลุ่ม Coxsackie A ซึ่งสามารถติดต่อกันได้ง่ายมากผ่านละอองฝอยจากการไอ จาม หรือการสัมผัสน้ำมูก น้ำลาย และอุจจาระของคนป่วย ดังนั้นในสถานรับเลี้ยงเด็กหรือโรงเรียนอนุบาล จึงเป็นสถานที่ที่เชื้อชนิดนี้แพร่กระจายได้เร็วที่สุด

สังเกตอาการเด่นชัดที่บอกว่าเป็นเฮอร์แปงไจนา

ลักษณะเฉพาะที่หมอใช้แยกโรคนี้ออกจากคออักเสบทั่วไปคือ ตำแหน่งของแผลและอาการร่วม ดังนี้

• มีไข้สูงฉับพลัน บางรายอาจสูงถึง 39-40 องศาเซลเซียส
• เด็กจะเริ่มเจ็บคอมาก กลืนน้ำลายลำบากจนน้ำลายยืด หรือไม่ยอมกินอาหาร
• เมื่อส่องดูในคอ จะพบตุ่มน้ำใสเล็กๆ หรือแผลตื้นๆ บริเวณเพดานอ่อน ลิ้นไก่ หรือต่อมทอนซิล
• เด็กบางรายอาจมีอาการปวดหัว ปวดท้อง หรือคลื่นไส้อาเจียนร่วมด้วย

การรักษาและการดูแลลูกน้อยที่บ้านให้ฟื้นตัวไว

โรคนี้เป็นโรคที่เกิดจากไวรัส จึงไม่มีตัวยาที่ใช้ฆ่าเชื้อโดยตรง แต่เราสามารถประคองอาการให้ลูกน้อยสบายตัวขึ้นได้ด้วยวิธีดังนี้

• ให้ยาลดไข้แก้ปวด: ใช้ยาพาราเซตามอลตามน้ำหนักตัวเพื่อลดไข้และบรรเทาอาการเจ็บคอ
• เน้นอาหารเย็นและอ่อน: เช่น ไอศกรีม โยเกิร์ตแช่เย็น หรือน้ำผลไม้แช่เย็น เพื่อช่วยลดอาการปวดแผลในปากและลดการอักเสบ
• ระวังภาวะขาดน้ำ: พยายามให้ลูกจิบน้ำบ่อยๆ ถ้าลูกไม่ยอมดื่มน้ำเลยเพราะเจ็บคอมาก ต้องคอยสังเกตดูว่าปัสสาวะน้อยลงหรือซึมลงหรือไม่
• งดอาหารรสจัด: หลีกเลี่ยงอาหารร้อน อาหารรสเปรี้ยวหรือเค็มจัด เพราะจะไปกระตุ้นให้แผลแสบมากขึ้น

อาการแบบไหนที่ควรพาไปหาหมอทันที

แม้ส่วนใหญ่โรคนี้จะหายได้เองภายใน 5-7 วัน แต่ถ้าลูกมีสัญญาณเหล่านี้ ต้องรีบพามาพบแพทย์เพื่อป้องกันภาวะแทรกซ้อน

• ลูกมีอาการขาดน้ำรุนแรง เช่น ปากแห้ง ตาโหล ไม่ปัสสาวะเกิน 6-8 ชั่วโมง
• ไข้สูงมากและไม่ลดลงเลยหลังจากให้ยาลดไข้
• ลูกมีอาการซึมลงอย่างเห็นได้ชัด หรือมีอาการชักร่วมด้วย
• มีอาการอาเจียนรุนแรงหรือหอบเหนื่อย

ป้องกันอย่างไรไม่ให้ลูกติดเชื้อซ้ำ

การป้องกันที่ดีที่สุดคือการรักษาสุขอนามัยพื้นฐาน ล้างมือให้สะอาดบ่อยๆ ทั้งตัวเด็กและผู้ดูแล หลีกเลี่ยงการใช้ช้อนหรือแก้วน้ำร่วมกับผู้อื่น และแยกเด็กที่ป่วยออกจากกลุ่มเพื่อนจนกว่าไข้จะลดลงและแผลหายสนิทเพื่อลดการแพร่กระจายของเชื้อในชุมชน