ลูกมีผื่นหรือถ่ายเป็นมูกเลือด เป็นเพราะแม่กินอะไรหรือเปล่า? เข้าใจเรื่องการแพ้อาหารผ่านทางน้ำนมแม่

ลูกดูทรมานหลังกินนม เกิดจากอะไรได้บ้าง

คุณแม่หลายคนคงเคยตกใจเมื่อเห็นลูกน้อยมีผื่นขึ้นตามตัว ถ่ายเป็นมูกเลือด หรือร้องกวนผิดปกติหลังจากดูดนมแม่ ความกังวลมักพุ่งเป้าไปที่เมนูอาหารที่คุณแม่รับประทานเข้าไป หลายคนตั้งคำถามว่าสารก่อภูมิแพ้ในอาหารสามารถส่งผ่านทางน้ำนมไปถึงลูกจนทำให้เกิดอาการแพ้ได้จริงหรือไม่ หมอขออธิบายให้เข้าใจง่ายว่า ภาวะนี้มีอยู่จริงและพบได้บ่อยพอสมควร โดยเกิดจากโปรตีนในอาหารที่แม่ทานเข้าไปเล็ดลอดผ่านน้ำนมไปกระตุ้นให้ร่างกายของลูกที่มีภูมิไวเกินแสดงอาการออกมา

อาหารตัวร้ายที่มักเป็นสาเหตุหลัก

เมื่อพูดถึงการแพ้อาหารผ่านทางน้ำนมแม่ กลุ่มอาหารที่เป็นตัวการสำคัญอันดับหนึ่งคือผลิตภัณฑ์จากนมวัว รองลงมาคือไข่ ถั่วเหลือง ข้าวสาลี หรืออาหารทะเล อย่างไรก็ตาม ไม่ใช่ว่าลูกทุกวันที่คุณแม่ทานอาหารเหล่านี้จะเกิดอาการแพ้เสมอไป ร่างกายของเด็กแต่ละคนมีความไวต่อสารก่อภูมิแพ้ไม่เท่ากัน การสังเกตพฤติกรรมของลูกหลังได้รับนมจึงเป็นวิธีที่ดีที่สุดในการประเมินสถานการณ์

สังเกตอาการแบบไหนที่เข้าข่ายว่าลูกแพ้

อาการแพ้อาหารผ่านทางน้ำนมแม่ไม่ได้แสดงออกแค่ทางผิวหนังเท่านั้น แต่สามารถเกิดได้หลายระบบในร่างกาย:

• ระบบทางเดินอาหาร: ลูกถ่ายอุจจาระบ่อย ถ่ายเป็นมูกเลือด หรือมีอาการท้องอืด ร้องไห้โยเยเหมือนปวดท้องรุนแรง
• ระบบผิวหนัง: ผื่นแดง ผื่นคัน หรือผิวแห้งลอกผิดปกติ โดยเฉพาะบริเวณใบหน้า แก้ม หรือตามข้อพับ
• ระบบทางเดินหายใจ: อาจพบอาการคัดจมูก หายใจมีเสียงครืดคราด หรือมีอาการอาเจียนบ่อยหลังกินนม

เมื่อสงสัยว่าลูกแพ้ ควรจัดการอย่างไรต่อ

สิ่งแรกที่หมออยากแนะนำคืออย่าเพิ่งรีบงดอาหารทุกอย่างด้วยตัวเองจนขาดสารอาหาร ให้เริ่มจากการสังเกตความสัมพันธ์ระหว่างมื้ออาหารที่คุณแม่ทานกับอาการของลูก หากสงสัยว่าเกิดจากนมวัว ให้ลองงดผลิตภัณฑ์จากนมวัวและอาหารที่มีส่วนผสมของนมวัวอย่างเคร่งครัดประมาณ 2-4 สัปดาห์ หากอาการของลูกดีขึ้นชัดเจน นั่นอาจเป็นคำตอบว่าลูกแพ้โปรตีนในนมวัวจริง

ข้อควรระวังสำคัญสำหรับคุณแม่สายให้นม

การงดอาหารเพื่อทดสอบการแพ้ควรทำอย่างถูกวิธี เพื่อไม่ให้ส่งผลเสียต่อสุขภาพของคุณแม่และคุณภาพของน้ำนม คุณแม่ควรได้รับสารอาหารครบถ้วน โดยเฉพาะแคลเซียมและโปรตีนจากแหล่งอื่นทดแทน หากลองงดแล้วอาการของลูกยังไม่ดีขึ้น หรือมีอาการรุนแรง เช่น ถ่ายเป็นเลือดจำนวนมาก น้ำหนักตัวไม่ขึ้น หรือลูกดูซึมลง ควรพาไปพบกุมารแพทย์เพื่อตรวจวินิจฉัยอย่างละเอียด เพราะอาการเหล่านี้อาจไม่ได้เกิดจากอาหารเพียงอย่างเดียว แต่ต้องแยกโรคจากภาวะติดเชื้อหรือปัญหาทางระบบทางเดินอาหารอื่นๆ ออกไปก่อน