ลูกแพ้อาหารผ่านทางน้ำนมแม่จริงหรือ แค่ไหนที่แม่ต้องกังวล

ลูกร้องโยเย ถ่ายผิดปกติ คุณแม่สงสัยแพ้อาหารจากนมตัวเองหรือไม่

หลายครั้งที่คุณแม่สังเกตเห็นลูกน้อยมีผื่นแดง ถ่ายเป็นมูกเลือด หรือร้องไห้งอแงผิดปกติหลังจากดูดนมแม่ ความกังวลใจมักจะพุ่งไปที่เรื่องของการแพ้อาหารผ่านทางน้ำนมแม่เป็นอันดับแรก ในฐานะหมอเด็ก หมออยากให้คุณแม่ใจเย็นๆ ก่อน เพราะอาการเหล่านี้ไม่ได้แปลว่าลูกแพ้อาหารเสมอไป แต่ก็ไม่ใช่เรื่องที่ควรละเลยจนเกินไปนัก

กลไกการส่งผ่านสารก่อภูมิแพ้จากแม่สู่ลูก

เมื่อคุณแม่ทานอาหารที่มีโปรตีนแปลกปลอม เช่น นมวัว ไข่ ถั่ว หรืออาหารทะเล ร่างกายจะทำการย่อยและดูดซึมสารอาหารเหล่านั้น โปรตีนขนาดเล็กบางส่วนสามารถผ่านเข้าสู่กระแสเลือดและหลุดรอดเข้าไปในน้ำนมได้ เมื่อลูกดูดนมเข้าไป ระบบภูมิคุ้มกันของทารกที่ยังไม่แข็งแรงพออาจมองว่าโปรตีนเหล่านั้นเป็นสิ่งแปลกปลอมและกระตุ้นให้เกิดปฏิกิริยาการแพ้ขึ้นมา

สัญญาณเตือนที่บอกว่าลูกอาจแพ้อาหาร

ไม่ใช่ทุกอาการจะแสดงออกมาทันที แต่ถ้าลูกน้อยมีอาการเหล่านี้ร่วมกัน คุณแม่ควรเริ่มสังเกตพฤติกรรมการกินของตัวเอง:

• ระบบทางเดินอาหาร: ถ่ายเหลวเป็นมูกเลือด อาเจียนบ่อย หรือมีอาการท้องอืด ร้องกวนหลังดูดนม
• ทางผิวหนัง: ผื่นแดง ผื่นคัน หรือลมพิษขึ้นตามตัว
• ระบบทางเดินหายใจ: หายใจครืดคราด หรือมีอาการคัดจมูกเรื้อรัง
• น้ำหนักตัว: น้ำหนักขึ้นช้ากว่าเกณฑ์อย่างเห็นได้ชัด

กลุ่มอาหารเสี่ยงที่มักเป็นตัวการ

อาหารที่พบบ่อยว่าเป็นต้นเหตุของการแพ้ผ่านน้ำนม ได้แก่ นมวัว ผลิตภัณฑ์จากนมวัว ถั่วเหลือง ไข่ อาหารทะเล และถั่วเปลือกแข็ง อย่างไรก็ตาม หมอไม่แนะนำให้คุณแม่ตัดอาหารกลุ่มนี้ออกจากเมนูอาหารทั้งหมดทันทีโดยไม่มีการวินิจฉัย เพราะอาจทำให้ร่างกายขาดสารอาหารที่จำเป็นต่อการผลิตน้ำนมได้

วิธีจัดการเมื่อสงสัยว่าลูกแพ้อาหาร

หากลูกมีอาการผิดปกติ อย่าเพิ่งรีบงดอาหารเองแบบเหมาเขื่อน ให้ลองปฏิบัติดังนี้:

• จดบันทึกอาหาร: ทำไดอารี่บันทึกสิ่งที่ทานในแต่ละวันควบคู่ไปกับอาการของลูก เพื่อหาความเชื่อมโยงที่ชัดเจน
• ปรึกษาแพทย์เฉพาะทาง: นำอาการของลูกไปปรึกษากุมารแพทย์เพื่อแยกแยะว่าอาการนั้นเกิดจากการแพ้จริง หรือเป็นแค่ภาวะปกติของทารก เช่น อาการโคลิกหรือภาวะย่อยน้ำตาลแลคโตสบกพร่องชั่วคราว
• งดอาหารทดสอบ: หากแพทย์วินิจฉัยว่าแพ้จริง จะมีการแนะนำให้งดอาหารกลุ่มเสี่ยงทีละชนิดในช่วงเวลาที่กำหนด เพื่อดูว่าอาการของลูกดีขึ้นหรือไม่

เมื่อไหร่ที่ต้องเลิกกังวลและกลับมาทานอาหารปกติ

ส่วนใหญ่ทารกที่มีอาการแพ้อาหารผ่านน้ำนมแม่มักจะมีอาการดีขึ้นเมื่อระบบทางเดินอาหารพัฒนาจนแข็งแรงขึ้นในช่วงขวบปีแรก ดังนั้นการจำกัดอาหารจะทำเพียงช่วงเวลาหนึ่งเท่านั้น ไม่ใช่การงดไปตลอดชีวิต หัวใจสำคัญคือการดูแลให้คุณแม่ได้รับสารอาหารครบถ้วนเพื่อให้มีน้ำนมที่มีคุณภาพแก่ลูกน้อยต่อไป