เจ็บโคนนิ้วโป้ง กำมือแล้วแปลบขึ้นแขน ระวังโรคปลอกหุ้มเอ็นนิ้วหัวแม่มืออักเสบ

ช่วงนี้ใครมีอาการเจ็บแปลบบริเวณโคนนิ้วโป้ง เวลาจะขยับมือ กำมือ หรือเวลาที่ต้องยกของหนักแล้วรู้สึกเหมือนมีเข็มมาทิ่มตรงข้อมือด้านโป้งบ้างไหมครับ อาการแบบนี้หลายคนมักคิดว่าเป็นเพราะใช้งานมือเยอะ เดี๋ยวก็คงหายเอง แต่ถ้าปล่อยทิ้งไว้โดยไม่ระวัง อาจทำให้ขยับนิ้วลำบากจนกระทั่งใช้ชีวิตประจำวันยากขึ้นเลยทีเดียว วันนี้ผมอยากชวนมาทำความเข้าใจกับอาการเจ็บนี้กันแบบง่ายๆ ว่ามันเกิดจากอะไร และเราจะดูแลตัวเองอย่างไรดีครับ

โรคปลอกหุ้มเอ็นนิ้วหัวแม่มืออักเสบคืออะไร ทำไมถึงปวดจี๊ดตรงข้อมือ?

พูดให้เข้าใจง่ายที่สุด โรคปลอกหุ้มเอ็นนิ้วหัวแม่มืออักเสบ หรือที่หมอชอบเรียกกันติดปากว่าโรคเดอกแว็ง (De Quervain's tenosynovitis) มันคือภาวะที่เนื้อเยื่อหรือปลอกที่หุ้มเส้นเอ็นบริเวณโคนนิ้วโป้งเกิดการอักเสบ บวมหนาขึ้น เวลาที่เส้นเอ็นต้องวิ่งผ่านปลอกหุ้มที่แคบลงและบวมอยู่นี้ จึงเกิดการเสียดสีกันอย่างรุนแรง ทำให้ทุกครั้งที่เราขยับนิ้วโป้งหรือกระดกข้อมือ จึงส่งสัญญาณเตือนเป็นความเจ็บปวดจี๊ดขึ้นมาทันที

พฤติกรรมแบบไหนบ้างที่ทำเสี่ยงเจ็บโคนนิ้วโป้งโดยไม่รู้ตัว?

โรคนี้ไม่ได้เกิดขึ้นจากอุบัติเหตุรุนแรงครับ แต่มักสะสมมาจากการใช้มือในชีวิตประจำวันซ้ำๆ เป็นเวลานาน โดยกลุ่มเสี่ยงที่เราเจอในคลินิกบ่อยๆ มีดังนี้ครับ

• คุณแม่มือใหม่: ที่ต้องอุ้มลูกน้อยแนบชิดอก ใช้ข้อมือและนิ้วโป้งรับน้ำหนักศีรษะเด็กท่าเดิมซ้ำๆ ทุกวัน
• สายโซเชียลและคนทำงานหน้าจอ: ที่ก้มหน้าพิมพ์แชท เล่นเกม หรือไถหน้าจอมือถือด้วยนิ้วโป้งติดต่อกันนานหลายชั่วโมง
• สายช้อปและคนทำงานบ้าน: ที่ต้องหิ้วของหนักๆ หรือบิดผ้าแรงๆ เป็นประจำ
• ผู้สูงอายุ: ที่เนื้อเยื่อเริ่มมีความเสื่อมตามวัย ทำให้เอ็นและปลอกหุ้มเอ็นระคายเคืองได้ง่ายขึ้น

ทดสอบตัวเองง่ายๆ แบบหมอตรวจ อาการแบบนี้ใช่แน่หรือเปล่า?

ถ้าสงสัยว่าตัวเองกำลังเผชิญกับปัญหานี้อยู่หรือเปล่า ผมมีวิธีเช็กเบื้องต้นด้วยตัวเองง่ายๆ มาฝากครับ เรียกว่าการทดสอบฟิงเคิลสไตน์ (Finkelstein's test) ซึ่งทำได้โดยการเอานิ้วโป้งพับเก็บไว้ในอุ้งมือ จากนั้นกำมือหลวมๆ แล้วค่อยๆ หักข้อมือลงไปทางด้านนิ้วก้อยช้าๆ ถ้าทำแล้วรู้สึกเจ็บแปลบจี๊ดขึ้นมาทันทีตรงโคนนิ้วโป้งและข้อมือด้านนอก โอกาสสูงมากที่คุณกำลังเป็นโรคนี้อยู่ครับ

วิธีดูแลตัวเองเบื้องต้น เมื่อเริ่มมีอาการเจ็บโคนนิ้วโป้ง

สำหรับใครที่เพิ่งเริ่มมีอาการและยังไม่อยากถึงมือแพทย์ ลองปรับพฤติกรรมและดูแลตัวเองตามคำแนะนำเหล่านี้ดูก่อนนะครับ

พักการใช้งานและงดท่าทางที่ทำให้เจ็บ

หัวใจสำคัญที่สุดของการรักษาอาการอักเสบคือการให้พักครับ ลองหลีกเลี่ยงการใช้นิ้วโป้งหนักๆ งดพิมพ์มือถือนานๆ หรือเปลี่ยนท่าทางการอุ้มลูกและการหยิบจับสิ่งของ เพื่อลดการเสียดสีของเส้นเอ็น

ประคบเย็นหรือประคบร้อนสลับกันเพื่อลดปวด

ช่วงไหนที่มีอาการปวดบวมแดงร้อนใหม่ๆ ให้ใช้เจลเย็นประคบครั้งละ 15-20 นาที เพื่อลดการอักเสบ แต่ถ้าเป็นมานานและรู้สึกตึงแข็งเรื้อรัง การประคบอุ่นจะช่วยให้กล้ามเนื้อรอบๆ ผ่อนคลายและเลือดไหลเวียนได้ดีขึ้นครับ

เลือกใช้อุปกรณ์ช่วยพยุงข้อมือ

การหาอุปกรณ์พยุงนิ้วหัวแม่มือและข้อมือ (Thumb Spica Splint) มาใส่ จะช่วยล็อกไม่ให้นิ้วโป้งขยับไปในมุมที่ทำให้เจ็บ ปล่อยให้เนื้อเยื่อข้างในได้พักฟื้นและลดการอักเสบลงได้เองตามธรรมชาติ

เมื่อไหร่ที่ควรมาพบแพทย์เพื่อรับการรักษาจริงจัง?

หากลองปรับพฤติกรรมและดูแลตัวเองเบื้องต้นแล้ว อาการปวดไม่ดีขึ้นเลย หรือปวดจนรบกวนการนอนและการหยิบจับสิ่งของในชีวิตประจำวัน แนะนำว่าควรมาพบแพทย์เพื่อตรวจประเมินอย่างละเอียดครับ ทางการแพทย์เรามีวิธีรักษาตั้งแต่การกินยาแก้อักเสบ การทำกายภาพบำบัด การฉีดยาสตียอร์อยด์เฉพาะที่เพื่อลดอาการบวมอย่างตรงจุด ไปจนถึงการผ่าตัดเล็กในกรณีที่เป็นเรื้อรังและรุนแรงมากๆ จริงๆ ครับ