ระยะเริ่มต้นของมะเร็งปากมดลูก: สัญญาณเตือนเงียบๆ ที่ผู้หญิงไม่ควรปล่อยผ่าน

เวลานั่งตรวจคนไข้ที่ห้องตรวจ นานๆ ครั้งจะมีผู้หญิงเดินเข้ามาด้วยความกังวลใจเรื่องผลตรวจภายใน หรือบางคนไม่มีอาการอะไรเลยแต่มาตรวจตามรอบปี แล้วพบความผิดปกติที่ปากมดลูก หลายคนตกใจและตั้งคำถามว่า โรคร้ายแรงแบบนี้ทำไมถึงเกิดขึ้นได้ทั้งที่ร่างกายยังแข็งแรงดี

ในความเป็นจริง มะเร็งปากมดลูกไม่ได้เกิดขึ้นชั่วข้ามคืน แต่มันใช้เวลาหลายปีในการพัฒนาจากเซลล์ปกติกลาย 1 เป็นเซลล์ผิดปกติ และเข้าสู่ระยะเริ่มต้นของมะเร็งปากมดลูก ซึ่งเป็นช่วงเวลาทองที่เราสามารถตรวจพบและรักษาให้หายขาดได้ก่อนที่โรคจะลุกลามไปไกล

ทำไมระยะเริ่มต้นของมะเร็งปากมดลูกถึงมักไม่มีอาการเตือน

เรื่องที่หมอต้องย้ำกับคนไข้อย siempre คือ ในช่วงแรกที่เซลล์เยื่อบุปากมดลูกเริ่มเปลี่ยนสภาพ ระยะเริ่มต้นของมะเร็งปากมดลูก มักจะซ่อนตัวอยู่เงียบๆ ไม่มีอาการเจ็บปวด ไม่มีเลือดออกผิดปกติ ทำให้ผู้หญิงหลายคนชะล่าใจและไม่ได้ตรวจภายในประจำปี

สาเหตุหลักเกือบร้อยเปอร์เซ็นต์มาจากเชื้อไวรัส HPV (Human Papillomavirus) สายพันธุ์ความเสี่ยงสูง ที่ติดต่อผ่านการมีเพศสัมพันธ์ เมื่อเชื้อเข้ามาแอบแฝงและก่อกวนเซลล์บริเวณนั้นนานเข้า เซลล์ก็จะเริ่มกลายพันธุ์ทีละน้อย จนกลายเป็นรอยโรคก่อนมะเร็งและพัฒนาเป็นมะเร็งในที่สุด

สังเกตสัญญาณเตือนเล็กๆ ที่ร่างกายอาจจะพยายามบอก

แม้ว่าในระยะแรกเริ่มจริงๆ จะไม่มีอาการ แต่เมื่อเซลล์เริ่มลุกลามมากขึ้นอีกนิด ร่างกายอาจจะเริ่มส่งสัญญาณเตือนบางอย่างที่ผู้หญิงเราไม่ควรเพิกเฉย

• มีเลือดออกกะปริดกะปรอยทางช่องคลอด โดยไม่ใช่รอบเดือนปกติ
• มีเลือดออกหลังจากการมีเพศสัมพันธ์
• ตกขาวมีกลิ่นแปลก มีเลือดปน หรือมีปริมาณมากกว่าปกติ
• เจ็บปวดขณะมีเพศสัมพันธ์โดยไม่มีสาเหตุชัดเจน

ถ้าใครเริ่มมีอาการเหล่านี้ แม้จะคิดว่าเป็นเรื่องเล็กน้อย หมอแนะนำให้รีบมาตรวจภายในเพื่อความสบายใจ เพราะหากเจอในระยะเริ่มต้นของมะเร็งปากมดลูก โอกาสรักษาให้หายขาดนั้นสูงมากๆ

ตรวจพบไว โอกาสรักษาก็ยิ่งสูงและไม่ต้องตัดมดลูก

ข่าวดีคือ ปัจจุบันเรามีเครื่องมือคัดกรองที่มีประสิทธิภาพมาก ไม่ว่าจะเป็นการตรวจ Pap Smear แบบเดิม หรือการตรวจหาเชื้อ HPV DNA ที่มีความแม่นยำสูงมาก ทำให้เรามองเห็นความผิดปกติได้ตั้งแต่เซลล์ยังไม่ทันกลายเป็นมะเร็งเต็มตัว

หากตรวจพบความผิดปกติในระยะเริ่มต้นของมะเร็งปากมดลูก แพทย์สามารถรักษาได้ด้วยวิธีง่ายๆ เช่น การจี้ด้วยความเย็น การเลเซอร์ หรือการตัดชิ้นส่วนที่ผิดออกไปโดยที่ยังคงรักษาอวัยวะภายในและโอกาสในการมีลูกเอาไว้ได้สำหรับคนที่ยังวางแผนครอบครัว ต่างจากการปล่อยให้โรคดำเนินไปจนถึงระยะลุกลามที่ต้องผ่าตัดใหญ่หรือฉายแสงเคมีบำบัด

วิธีดูแลตัวเองและป้องกันความเสี่ยงตั้งแต่วันนี้

การรอให้เป็นโรคแล้วมารักษานั้นเหนื่อยทั้งกายและใจ วิธีที่ดีที่สุดคือการตัดไฟแต่ต้นลม หมออยากแนะนำแนวทางง่ายๆ ที่ผู้หญิงทุกคนทำได้

• ฉีดวัคซีนป้องกัน HPV: ช่วยป้องกันเชื้อไวรัสที่เป็นต้นเหตุหลักได้ตั้งแต่เนิ่นๆ
• ตรวจภายในและคัดกรองสม่ำเสมอ: แม้จะไม่มีอาการและไม่มีเพศสัมพันธ์มานานแล้ว ก็ควรตรวจตามคำแนะนำของแพทย์
• หลีกเลี่ยงปัจจัยเสี่ยง: การสูบบุหรี่ทำให้ภูมิต้านทานของร่างกายต่ำลงและเพิ่มความเสี่ยงในการเกิดโรค

สุดท้ายนี้ โรคนี้ไม่ได้น่ากลัวอย่างที่คิดหากเราไม่กลัวที่จะตรวจเช็กสุขภาพของตัวเอง การให้ความสำคัญกับระยะเริ่มต้นของมะเร็งปากมดลูก คือกุญแจสำคัญที่จะช่วยให้เราใช้ชีวิตได้อย่างมั่น 2 ใจและห่างไกลจากโรคร้ายนี้ได้อย่างยั่งยืน