ไส้ติ่งอักเสบเกิดจากอะไร ทำไมอยู่ๆ ถึงปวดท้องจนต้องผ่าตัด

ทำความรู้จักไส้ติ่งกันสักนิด ไส้ติ่งอยู่ตรงไหนและมีหน้าที่อะไร

หลายคนมักสงสัยว่าไส้ติ่งเป็นอวัยวะที่ไร้ประโยชน์หรือไม่ จริงๆ แล้วไส้ติ่งคือส่วนหนึ่งของลำไส้ใหญ่ที่มีลักษณะเป็นท่อเล็กๆ ยื่นออกมาบริเวณท้องน้อยด้านขวา แม้บทบาทของมันในการช่วยระบบภูมิคุ้มกันจะไม่ได้โดดเด่นมากนัก แต่มันก็เป็นอวัยวะที่เมื่อเกิดการอักเสบขึ้นมาแล้ว สามารถสร้างความเจ็บปวดและอันตรายได้มากกว่าที่คิด

กลไกการเกิดโรคไส้ติ่งอักเสบเฉียบพลัน เริ่มต้นจากจุดเล็กๆ ที่ถูกอุดตัน

หัวใจสำคัญของกลไกการเกิดโรคไส้ติ่งอักเสบเฉียบพลัน คือการที่ท่อของไส้ติ่งเกิดการอุดตัน ไม่ว่าจะด้วยสาเหตุใดก็ตาม เมื่อทางออกของไส้ติ่งถูกปิดกั้น สิ่งที่เกิดขึ้นคือการสะสมของน้ำเมือกและแบคทีเรียที่ปกติจะไหลเวียนอยู่ภายในลำไส้ เมื่อสิ่งเหล่านี้หาทางออกไม่ได้ จึงเกิดการสร้างแรงดันภายในไส้ติ่งที่สูงขึ้นเรื่อยๆ

กระบวนการที่แบคทีเรียตัวร้ายเริ่มออกฤทธิ์

เมื่อความดันภายในไส้ติ่งสูงขึ้น ผนังของไส้ติ่งจะเริ่มบวมและขาดเลือดไปหล่อเลี้ยง ส่งผลให้เนื้อเยื่อบริเวณนั้นอ่อนแอลง เป็นจังหวะที่แบคทีเรียที่สะสมอยู่เริ่มบุกรุกเข้าสู่ผนังไส้ติ่ง ทำให้เกิดกระบวนการอักเสบขึ้นมาอย่างรวดเร็ว หากปล่อยทิ้งไว้นานเข้าไส้ติ่งจะเริ่มเน่าและแตกออก ซึ่งถือเป็นภาวะวิกฤตที่อันตรายถึงชีวิต

อะไรคือตัวการที่ทำให้ไส้ติ่งอุดตันได้ง่ายที่สุด

สาเหตุที่พบได้บ่อยที่สุดจนทำให้เกิดการอุดตันจนเป็นที่มาของอาการไส้ติ่งอักเสบ ได้แก่

• นิ่วในอุจจาระ ซึ่งมีลักษณะเป็นก้อนแข็งไปขวางทางเดินไส้ติ่ง
• ต่อมน้ำเหลืองบริเวณรอบๆ ไส้ติ่งโตขึ้นจากการติดเชื้อในทางเดินอาหาร ทำให้ท่อบีบตัวและปิดลง
• เศษอาหารหรือพยาธิที่หลุดเข้าไปอุดตันภายในท่อ
• เนื้องอกหรือติ่งเนื้อที่เกิดขึ้นบริเวณใกล้เคียง

สัญญาณเตือนที่ร่างกายบอกว่าไส้ติ่งกำลังมีปัญหา

คนไข้มักเริ่มต้นด้วยอาการปวดท้องรอบๆ สะดือแบบหน่วงๆ คล้ายอาการปวดท้องทั่วไป แต่พอเวลาผ่านไปไม่กี่ชั่วโมง อาการปวดจะค่อยๆ ย้ายตำแหน่งมาชัดเจนที่ท้องน้อยด้านขวา ร่วมกับอาการไข้ต่ำๆ คลื่นไส้ หรืออาเจียน หากใครรู้สึกว่าปวดท้องแบบกดแล้วเจ็บจี๊ดๆ บริเวณจุดดังกล่าว ให้สันนิษฐานไว้ก่อนเลยว่าไม่ใช่ปวดท้องธรรมดาจากอาหารเป็นพิษแน่นอน

อาการแบบไหนที่ต้องรีบไปพบแพทย์ให้เร็วที่สุด

หากปวดท้องรุนแรงมากขึ้นจนขยับตัวลำบาก หรือกดหน้าท้องแล้วรู้สึกปวดตึงเหมือนมีอะไรมาทิ่มแทง นี่คือสัญญาณว่าไส้ติ่งอาจใกล้แตกหรือมีการอักเสบลุกลามไปทั่วช่องท้อง การรีบไปพบแพทย์เพื่อตรวจร่างกายหรืออัลตราซาวด์ดูอาการจะช่วยให้ได้รับการผ่าตัดทันเวลาก่อนที่ภาวะแทรกซ้อนร้ายแรงจะตามมา