โรคตับอักเสบจากไวรัสในเด็ก: สิ่งที่พ่อแม่ควรรู้และวิธีสังเกตอาการลูกน้อย

ทำความเข้าใจโรคตับอักเสบจากไวรัสในเด็กแบบภาษาบ้านๆ

หลายครั้งที่คุณพ่อคุณแม่พาลูกมาหาหมอด้วยอาการไข้ต่ำๆ เบื่ออาหาร หรือมีอาการตัวเหลืองตาเหลือง ทำให้หลายคนกังวลว่าเป็นอะไรที่ร้ายแรงหรือไม่ ความจริงแล้วโรคตับอักเสบจากไวรัสในเด็กเป็นภาวะที่เกิดขึ้นได้จากหลายสาเหตุ ซึ่งส่วนใหญ่เกิดจากการติดเชื้อไวรัสที่เข้าไปทำให้เซลล์ตับเกิดการอักเสบและทำงานได้ไม่เต็มที่ หากรู้เท่าทันและสังเกตอาการได้ตั้งแต่เนิ่นๆ โรคนี้สามารถรักษาให้หายและกลับมาแข็งแรงได้ตามปกติ

สาเหตุของโรคตับอักเสบ: ไวรัสตัวไหนบ้างที่น่ากลัว

เชื้อไวรัสที่ทำให้เกิดตับอักเสบในเด็กแบ่งออกเป็นหลายกลุ่มหลักๆ ที่หมอมักพบได้บ่อย ได้แก่

• ไวรัสตับอักเสบเอ (Hepatitis A): มักมากับการปนเปื้อนในอาหารหรือน้ำดื่มที่ไม่สะอาด เป็นสาเหตุที่พบบ่อยที่สุดในเด็กวัยเรียน
• ไวรัสตับอักเสบบี (Hepatitis B): มักติดต่อจากแม่สู่ลูกขณะคลอด หรือการได้รับเลือด ซึ่งปัจจุบันเรามีวัคซีนป้องกันตั้งแต่แรกเกิด
• ไวรัสอื่นๆ: เช่น ไวรัส CMV หรือ Epstein-Barr virus ที่อาจทำให้เกิดภาวะตับอักเสบร่วมด้วยในขณะที่ลูกมีการติดเชื้อไวรัสตัวนั้นๆ

สังเกตอย่างไรว่าลูกเริ่มมีปัญหาเรื่องตับ

อาการเริ่มแรกของเด็กมักไม่ชัดเจนและคล้ายกับไข้หวัดทั่วไป ทำให้วินิจฉัยได้ยากในช่วงแรก แต่ถ้าลูกมีอาการเหล่านี้ร่วมกัน ควรพาน้องมาพบหมอเพื่อตรวจเลือดดูค่าการทำงานของตับครับ

• มีไข้ต่ำๆ อ่อนเพลีย เหมือนคนไม่มีแรง
• เบื่ออาหาร คลื่นไส้ อาเจียน
• ปวดท้องบริเวณใต้ชายโครงขวา
• ปัสสาวะมีสีเข้มเหมือนน้ำชา
• มีอาการตัวเหลือง ตาเหลือง หรืออุจจาระสีซีดลง

เมื่อหมอวินิจฉัยว่าเป็นแล้ว ต้องดูแลลูกอย่างไร

การรักษาโรคตับอักเสบจากไวรัสส่วนใหญ่เป็นการรักษาตามอาการ เพราะร่างกายของเด็กมักจะค่อยๆ กำจัดเชื้อไวรัสออกไปเองได้โดยใช้เวลาพักฟื้น สิ่งที่คุณพ่อคุณแม่ควรทำคือ

• เน้นการพักผ่อน: ให้ลูกงดกิจกรรมหนักๆ ให้ตับได้พักจากการทำงาน
• อาหารที่เหมาะสม: เน้นอาหารย่อยง่าย หลีกเลี่ยงของทอดหรืออาหารที่มีไขมันสูง และห้ามซื้อยาสมุนไพรหรือยาลูกกลอนมาให้กินเองโดยเด็ดขาด เพราะสารเคมีบางชนิดจะเข้าไปซ้ำเติมตับที่กำลังอักเสบอยู่
• ติดตามอาการใกล้ชิด: กลับมาพบหมอตามนัดเพื่อเจาะเลือดติดตามค่าเอนไซม์ตับจนกว่าจะกลับมาเป็นปกติ

วิธีป้องกันลูกรักจากไวรัสตับอักเสบ

การป้องกันที่ดีที่สุดเริ่มจากพื้นฐานสุขอนามัยในครอบครัว โดยเฉพาะการฝึกให้ลูกล้างมือให้สะอาดก่อนกินอาหาร และหลังเข้าห้องน้ำทุกครั้ง รวมถึงการดูแลเรื่องความสะอาดของอาหารและน้ำดื่ม นอกจากนี้การได้รับวัคซีนป้องกันไวรัสตับอักเสบตามกำหนดของกระทรวงสาธารณสุขเป็นเรื่องที่สำคัญมาก เพราะช่วยลดโอกาสการติดเชื้อและป้องกันภาวะแทรกซ้อนที่รุนแรงในระยะยาวได้เป็นอย่างดี