โรคกระเพาะปัสสาวะอักเสบ: อาการปวดแสบเวลาเข้าห้องน้ำที่ผู้หญิงต้องระวัง

ตื่นมากลางดึกแล้วต้องวิ่งเข้าห้องน้ำบ่อย แต่พอไปแล้วกลับออกมายาก นั่นสัญญาณเตือนแล้วนะ

เวลาที่มีคนไข้เดินเข้ามาปรึกษาที่ห้องตรวจด้วยอาการแสบขัดเวลาปัสสาวะ ปวดหน่วงท้องน้อย หรือรู้สึกเหมือนปัสสาวะไม่สุด สักพักก็ต้องลุกไปเข้าห้องน้ำใหม่อีกรอบ อาการเหล่านี้คือภาพจำที่ชัดเจนที่สุดของโรคกระเพาะปัสสาวะอักเสบ โรคนี้สร้างความหงุดหงิดและรบกวนชีวิตประจำวันค่อนข้างมาก โดยเฉพาะในคุณผู้หญิงที่มีโอกาสเป็นมากกว่าผู้ชายหลายเท่าตัว เนื่องจากสรีระที่ท่อปัสสาวะสั้นและอยู่ใกล้กับบริเวณที่มีเชื้อโรคสะสมได้ง่าย

ทำความเข้าใจสาเหตุ ทำไมเชื้อโรคถึงบุกรุกเข้าไปได้ง่ายจัง

ต้นเหตุหลักของเรื่องนี้มักมาจากเจ้าแบคทีเรียตัวร้ายที่มีชื่อว่า อีโคไล ซึ่งปกติแล้วอาศัยอยู่ในลำไส้ของเรานี่เอง แต่ด้วยพฤติกรรมบางอย่าง เช่น การกลั้นปัสสาวะเป็นเวลานาน การดื่มน้ำน้อย หรือการทำความสะอาดจุดซ่อนเร้นที่ไม่ถูกวิธี ทำให้เจ้าแบคทีเรียพวกนี้เล็ดลอดเข้าไปทางท่อปัสสาวะ เติบโต และลุกลามจนเกิดเป็นการอักเสบบริเวณเยื่อบุผนังกระเพาะปัสสาวะในที่สุด

พฤติกรรมแบบไหนบ้างที่สะกิดเรียกอาการปวดแสบนี้มาหา

ในชีวิตประจำวัน เรามักเผลอทำพฤติกรรมเสี่ยงโดยไม่รู้ตัว ซึ่งเป็นตัวการสำคัญที่ทำให้โรคนี้กลับมาเยือนซ้ำแล้วซ้ำเล่า:

• ชอบกลั้นปัสสาวะ: เวลาทำงานยุ่งจนลืมเข้าห้องน้ำ ทำให้แบคทีเรียในกระเพาะปัสสาวะมีเวลาแบ่งตัวและเพิ่มจำนวนมากขึ้น
• ดื่มน้ำน้อยเกินไป: ร่างกายขาดน้ำที่จะมาช่วยขับของเสียและชะล้างแบคทีเรียออกไป
• เช็ดทำความสะอาดผิดวิธี: การเช็ดจากด้านหลังมาด้านหน้า เป็นการพาเชื้อโรคจากทวารหนักมาสู่ท่อปัสสาวะโดยตรง
• การมีเพศสัมพันธ์: แรงเสียดทานสามารถพัดพาแบคทีเรียเข้าสู่ท่อปัสสาวะได้ง่ายขึ้น

วิธีดูแลตัวเองเบื้องต้นเมื่อเริ่มรู้สึกแสบขัด

หากอาการเพิ่งเริ่มต้นและยังไม่รุนแรง มีแนวทางบรรเทาเบื้องต้นที่ทำได้ทันทีเพื่อให้ร่างกายฟื้นตัวเร็วขึ้น:

• ดื่มน้ำเปล่าให้มากๆ: เพิ่มปริมาณการดื่มน้ำเพื่อให้มีการขับปัสสาวะบ่อยขึ้น เป็นการช่วยล้างแบคทีเรียออกจากระบบทางเดินปัสสาวะตามธรรมชาติ
• เลิกกลั้นปัสสาวะเด็ดขาด: ปวดเมื่อไหร่ต้องรีบไปทันที ห้ามรอจนอั้นไม่ไหว
• งดเครื่องดื่มกระตุ้นการระคายเคือง: งดกาแฟ แอลกอฮอล์ และอาหารรสจัดชั่วคราว เพราะจะทำให้กระเพาะปัสสาวะบีบตัวแรงขึ้นและแสบมากขึ้น
• ประคบอุ่นบริเวณท้องน้อย: ช่วยลดอาการเกร็งและบรรเทาความปวดหน่วงลงได้

สัญญาณเตือนแบบไหนที่ปล่อยไว้ไม่ได้ ต้องรีบมาพบแพทย์

แม้บางครั้งอาการอาจดีขึ้นได้เองหากดื่มน้ำมากๆ แต่ถ้ามีอาการเหล่านี้ร่วมด้วย ห้ามซื้อยาปฏิชีวนะกินเองเด็ดขาด ควรมาพบแพทย์เพื่อตรวจปัสสาวะและรับยาที่ตรงกับเชื้อ:

• มีไข้สูง หนาวสั่น หรือปวดหลังส่วนล่างบริเวณบั้นเอว ซึ่งอาจบ่งบอกว่าเชื้อลุกลามขึ้นไปที่กรวยไตแล้ว
• ปัสสาวะมีเลือดปนออกมาอย่างเห็นได้ชัด
• อาการไม่ดีขึ้นเลยภายในสองถึงสามวัน หรือมีอาการแย่ลงเรื่อยๆ
• ตั้งครรภ์อยู่แต่มีอาการปวดแสบปัสสาวะ เพราะอาจส่งผลกระทบต่อทารกในครรภ์ได้

ปรับเปลี่ยนกิจวัตรประจำวันอย่างไรไม่ให้กลับมาเป็นซ้ำ

โรคกระเพาะปัสสาวะอักเสบเป็นแล้วหายได้ แต่ก็กลับมาเป็นใหม่ได้เช่นกันหากพฤติกรรมยังเหมือนเดิม การป้องกันที่ดีที่สุดคือการดื่มน้ำสะอาดให้เพียงพอในแต่ละวัน ไม่กลั้นปัสสาวะนานเกินไป รักษาความสะอาดจุดซ่อนเร้นอย่างถูกวิธีโดยเช็ดจากด้านหน้าไปด้านหลัง และหมั่นสังเกตความผิดปกติของร่างกายอยู่เสมอ เพื่อสุขภาพทางเดินปัสสาวะที่ดีและใช้ชีวิตได้อย่างสบายใจโดยไม่ต้องกังวลเรื่องเข้าห้องน้ำบ่อยอีกต่อไป