ฮอร์โมนโปรแลคตินสูงเกินไป เรื่องใกล้ตัวที่ไม่ควรมองข้าม

ทำไมจู่ๆ ถึงมีน้ำนมไหล ทั้งที่ไม่ได้ตั้งครรภ์

หลายคนเคยสงสัยไหมว่า อยู่ดีๆ ทำไมถึงมีน้ำนมไหลออกมาจากหัวนม ทั้งที่ไม่ได้อยู่ในช่วงให้นมบุตร หรือบางคนประจำเดือนเริ่มมาไม่ปกติ มาบ้างหายบ้าง หรือพยายามมีลูกเท่าไหร่ก็ไม่มีสักที อาการเหล่านี้อาจไม่ได้มาจากความเครียดหรือการพักผ่อนน้อยเพียงอย่างเดียว แต่อาจมีสาเหตุมาจาก ความผิดปกติของฮอร์โมนโปรแลคติน ที่สูงเกินเกณฑ์ปกติในกระแสเลือด

ฮอร์โมนตัวนี้มีหน้าที่อะไรในร่างกายเรา

โปรแลคตินเป็นฮอร์โมนที่ผลิตจากต่อมใต้สมอง ส่วนใหญ่เราจะคุ้นชื่อกันดีในช่วงให้นมลูก เพราะมีหน้าที่กระตุ้นให้เต้านมผลิตน้ำนม แต่ในภาวะปกติ ทั้งผู้หญิงและผู้ชายก็มีฮอร์โมนตัวนี้อยู่ในระดับต่ำๆ กันทุกคน หากเมื่อใดก็ตามที่ระดับนี้พุ่งสูงขึ้นโดยไม่มีเหตุผลอันควร ระบบต่างๆ ในร่างกายจะเริ่มรวน โดยเฉพาะเรื่องระบบสืบพันธุ์และการตกไข่

สาเหตุที่ทำให้ระดับฮอร์โมนโปรแลคตินพุ่งสูงผิดปกติ

การที่โปรแลคตินสูงไม่ได้แปลว่าต้องเป็นโรคร้ายแรงเสมอไป แต่อยากให้ลองเช็กสาเหตุเบื้องต้นดูว่าเราเข้าข่ายข้อไหนบ้าง

• เนื้องอกที่ต่อมใต้สมอง: เป็นสาเหตุที่พบได้บ่อยที่สุด ซึ่งส่วนใหญ่เป็นเนื้องอกชนิดไม่ร้ายแรง แต่มีผลทำให้ต่อมใต้สมองหลั่งฮอร์โมนออกมาเกินจำเป็น
• ผลข้างเคียงจากยา: ยาบางกลุ่ม เช่น ยาแก้คลื่นไส้อาเจียนบางชนิด ยารักษาอาการทางจิตเวช หรือยาลดความดันบางประเภท อาจส่งผลกระทบต่อการหลั่งฮอร์โมนได้
• ภาวะไทรอยด์ทำงานต่ำ: เมื่อไทรอยด์ทำงานน้อยลง ร่างกายจะพยายามส่งสัญญาณชดเชย จนไปกระตุ้นให้ระดับโปรแลคตินสูงขึ้นตามไปด้วย
• ความเครียดหรือการออกกำลังกายหนักเกินไป: ในบางราย การพักผ่อนไม่เพียงพอหรือร่างกายอ่อนเพลียสะสมก็ส่งผลให้ฮอร์โมนแกว่งได้เช่นกัน

อาการแบบไหนที่เตือนว่าควรมาตรวจเลือด

หากมีอาการเหล่านี้ต่อเนื่อง แนะนำว่าอย่าปล่อยทิ้งไว้

• ประจำเดือนขาดหาย หรือมาไม่สม่ำเสมอเป็นเวลานาน
• มีน้ำนมไหลออกมาทั้งที่ไม่ได้ให้นมบุตร
• ผู้หญิงมีภาวะมีบุตรยาก หรือไข่ไม่ตก
• ผู้ชายอาจมีอาการความต้องการทางเพศลดลง หรือมีปัญหาหย่อนสมรรถภาพทางเพศ
• อาการปวดศีรษะเรื้อรังหรือสายตาเริ่มพร่ามัว ซึ่งอาจเกิดจากเนื้องอกไปเบียดทับเส้นประสาทตา

เมื่อตรวจพบว่าสูง ต้องรักษากันอย่างไร

การรักษาความผิดปกติของฮอร์โมนโปรแลคตินส่วนใหญ่ไม่ได้น่ากลัวอย่างที่คิด หากสาเหตุมาจากยา คุณหมอจะพิจารณาปรับเปลี่ยนยาให้เหมาะสม หรือหากมาจากเนื้องอกที่ต่อมใต้สมอง แพทย์มักจะเริ่มด้วยการให้ยาทานเพื่อปรับระดับฮอร์โมนให้กลับมาสู่เกณฑ์ปกติ ซึ่งได้ผลดีในคนไข้ส่วนใหญ่ แทบไม่ต้องพึ่งพาการผ่าตัดเลย ยกเว้นในกรณีที่เนื้องอกมีขนาดใหญ่มากจนกระทบต่อการมองเห็น

ตรวจเลือดเช็กให้ชัวร์ เพื่อสุขภาพในระยะยาว

การตรวจระดับโปรแลคตินทำได้ง่ายๆ ด้วยการเจาะเลือดเพียงไม่กี่ซีซี แนะนำว่าควรมาตรวจในช่วงเช้าและพักผ่อนให้เพียงพอก่อนตรวจ เพื่อให้ได้ค่าที่แม่นยำที่สุด หากใครมีอาการที่กล่าวมาข้างต้น การรีบมาปรึกษาแพทย์เพื่อหาต้นตอของปัญหาจะช่วยให้เรากลับมามีสุขภาพฮอร์โมนที่สมดุลได้อีกครั้งครับ