เจาะลึกความจริงเรื่องมะเร็งเต้านม อะไรคือความเชื่อที่ทำคนไข้กังวลผิดจุด

เรื่องที่หลายคนเข้าใจผิดว่าทำให้เกิดมะเร็งเต้านม

เวลาที่หมอตรวจคนไข้ในคลินิก มักจะได้ยินความกังวลใจเรื่องสาเหตุของมะเร็งเต้านมอยู่บ่อยครั้ง หลายคนพยายามโยงเรื่องการใช้ชีวิตประจำวันหรือสิ่งของใกล้ตัวมาเป็นต้นเหตุ ทั้งที่จริงแล้วความเข้าใจเหล่านั้นอาจไม่ถูกต้องทั้งหมด การรู้ข้อมูลที่ชัดเจนจะช่วยให้เราลดความกังวลที่ไม่จำเป็น และหันมาโฟกัสกับการตรวจคัดกรองที่ได้ผลจริงมากกว่า

ชุดชั้นในแบบมีโครงกับการสะสมสารพิษ จริงหรือแค่คำบอกเล่า

ความเชื่อที่ว่าการใส่บราแบบมีโครงจะไปกดทับต่อมน้ำเหลืองจนเกิดการสะสมของสารพิษและกลายเป็นมะเร็ง เป็นข้อมูลที่แชร์กันมานาน แต่ในทางการแพทย์ยังไม่มีหลักฐานทางวิทยาศาสตร์ใดรองรับความเชื่อนี้ โครงของชุดชั้นในไม่ได้ส่งผลต่อการไหลเวียนของระบบน้ำเหลืองจนถึงขั้นก่อให้เกิดเซลล์มะเร็งได้ สิ่งที่ควรให้ความสำคัญมากกว่าคือการเลือกชุดชั้นในที่ขนาดพอดี ไม่บีบรัดจนเจ็บหน้าอกก็เพียงพอแล้ว

ผลิตภัณฑ์ระงับกลิ่นกายตัวร้ายที่ใครๆ ก็กลัว

อีกหนึ่งประเด็นที่คนไข้ถามหมอบ่อยมากคือ ผลิตภัณฑ์ระงับกลิ่นกาย (Deodorant/Antiperspirant) มีส่วนผสมที่ทำให้เกิดมะเร็งหรือไม่ หลายคนกังวลเรื่องสารอลูมิเนียมหรือพาราเบนว่าจะซึมเข้าสู่ผิวหนังและก่อตัวเป็นมะเร็งบริเวณเต้านมใกล้รักแร้ งานวิจัยส่วนใหญ่ในปัจจุบันยังยืนยันว่าไม่มีความสัมพันธ์ที่ชัดเจนระหว่างการใช้ผลิตภัณฑ์เหล่านี้กับการเกิดมะเร็งเต้านม ดังนั้นสามารถใช้ชีวิตได้ตามปกติโดยไม่ต้องกังวลในส่วนนี้

ทำไมการกินอาหารบางชนิดถึงไม่ใช่ต้นเหตุหลัก

หลายคนชอบถามหมอว่า กินเนื้อแดงเยอะไป หรือดื่มกาแฟทุกวันจะเป็นมะเร็งไหม จริงอยู่ที่การปรับพฤติกรรมการกินอาหารที่ดีมีส่วนช่วยลดความเสี่ยงของมะเร็งได้หลายชนิด แต่ไม่ได้หมายความว่าอาหารชนิดใดชนิดหนึ่งจะเป็นสาเหตุโดยตรงที่ทำให้เกิดมะเร็งเต้านมขึ้นมาทันที ปัจจัยที่มีผลมากกว่าคือ น้ำหนักตัวที่เกินเกณฑ์มาตรฐานและการสะสมของไขมันในร่างกาย ซึ่งส่งผลต่อการทำงานของฮอร์โมนเอสโตรเจนมากกว่าอาหารเพียงมื้อเดียว

พันธุกรรมกับสิ่งที่ควบคุมได้และไม่ได้

หลายคนมักคิดว่าถ้าญาติสายตรงไม่มีใครเป็นเลย ก็จะไม่มีทางเป็นมะเร็งเต้านมได้ หรือในทางกลับกันถ้ามีคนในครอบครัวเป็น ก็เชื่อว่าตัวเองต้องเป็นแน่ๆ ความจริงคือมีคนไข้เพียงร้อยละ 5 ถึง 10 เท่านั้นที่เกิดจากพันธุกรรมที่ผิดปกติชัดเจน ส่วนใหญ่เป็นมะเร็งที่เกิดขึ้นจากปัจจัยอื่นผสมผสานกัน ทั้งอายุที่มากขึ้น การเปลี่ยนแปลงของฮอร์โมน และปัจจัยแวดล้อม การตรวจคัดกรองด้วยการทำแมมโมแกรมและอัลตราซาวด์เต้านมเป็นประจำทุกปี จึงเป็นวิธีที่ดีที่สุดสำหรับทุกคนไม่ว่าจะมีประวัติครอบครัวหรือไม่ก็ตาม

วิธีสังเกตความผิดปกติที่เต้านมด้วยตัวเอง

แทนที่จะกังวลกับความเชื่อผิดๆ หมอแนะนำให้ฝึกสังเกตความผิดปกติด้วยตัวเองเป็นประจำ ดังนี้

• คลำพบก้อนเนื้อใหม่ที่ผิดปกติ แม้จะไม่เจ็บ
• ขนาดหรือรูปร่างของเต้านมเปลี่ยนไปจากเดิมอย่างเห็นได้ชัด
• ผิวหนังบริเวณเต้านมบุ๋มลงไป หรือมีลักษณะขรุขระเหมือนผิวส้ม
• มีของเหลวไหลออกมาจากหัวนมโดยไม่ใช่ช่วงให้นมบุตร
• หัวนมบุ๋มลงไปผิดปกติทั้งที่ไม่เคยเป็นมาก่อน