แค่เป็นผู้ให้... ทำไมใจถึงฟู? มารู้จักพลังของการแบ่งปันที่ช่วยฮีลใจเรากัน

ทำไมช่วงนี้รู้สึกเหนื่อยล้า ทั้งที่ไม่ได้ทำอะไรหนักหนา?

หลายคนเดินเข้ามาปรึกษาที่ห้องตรวจด้วยอาการนอนไม่หลับ หงุดหงิดง่าย หรือรู้สึกกว่าชีวิตช่วงนี้มันว่างเปล่าไร้พลังงาน ตรวจร่างกายอย่างละเอียดแล้วก็ไม่พบโรคทางกายอะไรที่น่ากังวล สุดท้ายมักพบว่าต้นเหตุมาจากภาวะจิตใจที่กำลังอ่อนล้าสะสมจากความเครียดรอบตัว ในฐานะหมอที่นั่งฟังเรื่องราวเหล่านี้ทุกวัน ผมมักจะแนะนำวิธีบำบัดใจง่ายๆ ที่ไม่ต้องพึ่งยา แต่มันได้ผลชะองัด นั่นคือการมองออกไปข้าง and หันมาเป็นผู้ให้บ้าง

เวลาเรายื่นมือไปช่วยคนอื่น สมองและจิตใจข้างในเกิดอะไรขึ้น?

ในมุมมองทางวิทยาศาสตร์การแพทย์ เวลาที่เราทำความดี หรือแบ่งปันสิ่งของหรือเวลาให้ผู้อื่น สมองส่วนที่เรียกว่าเมนลาบิกซิสเต็มจะหลั่งสารความสุขออกมาหลายชนิด ไม่ว่าจะเป็นโดปามีนที่ทำให้เรารู้สึกตื่นเต้นยินดี เอ็นดอร์ฟินที่ช่วยลดความเจ็บปวดและความเครียด และที่สำคัญคือออกซิโตซิน ฮอร์โมนแห่งความผูกพันและความเห็นอกเห็นใจ ซึ่งสารเคมีเหล่านี้ไม่ได้ช่วยแค่คนที่ได้รับนะครับ แต่มันหลั่งเข้าสู่กระแสเลือดของตัวเราเองที่เป็นคนให้อย่างเต็มที่ด้วย

การเป็นผู้ให้แบบไหนถึงจะฮีลใจเราได้จริง ไม่ใช่การฝืนตัวเอง

การเป็นผู้ให้ในที่นี้ไม่ได้หมายความว่าเราต้องควักเงินก้อนโตไปบริจาคการกุศล หรือสละเวลาทั้งหมดที่มีไปทำงานอาสาสมัครจนตัวเองเดือดร้อนนะครับ การให้ที่ดีต่อสุขภาพจิตใจเริ่มต้นจากสิ่งเล็กๆ รอบตัวที่ทำแล้วสบายใจ เช่น

• ให้รอยยิ้มและคำทักทายที่จริงใจ กับพนักงานร้านกาแฟหรือแม่บ้านที่ดูแลตึกที่เราทำงาน
• ให้เวลาตั้งใจฟังเพื่อนร่วมงาน ระบายปัญหาโดยไม่ตัดสินหรือรีบสั่งสอน
• ให้ความช่วยเหลือเล็กๆ น้อยๆ เช่น ช่วยถือของหนัก หรือกดลิฟต์ค้างไว้ให้คนอื่น
• แบ่งปันความรู้ หรือประสบการณ์ที่เรามีเพื่อช่วยเหลือคนที่กำลังเริ่มต้น

ทำไมการช่วยเหลือคนอื่นถึงกลายเป็นการเยียวยาตัวเองโดยปริยาย

เวลาที่เราจดจ่ออยู่แต่กับปัญหาของตัวเอง สมองจะวนเวียนอยู่กับความเครียดและความวิตกกังวล แต่ทันทีที่เราเปลี่ยนโฟกัสออกไปมองความต้องการของคนอื่น แล้วลงมือทำอะไรบางอย่างเพื่อให้ชีวิตเขาดีขึ้น แม้จะเป็นเรื่องเล็กน้อย สมองจะเกิดความรู้สึกมีคุณค่าในตัวเอง หรือที่เรียกว่า Self-worth เราจะเริ่มเห็นว่าตัวเรายังมีประโยชน์กับโลกใบนี้ ซึ่งความรู้สึกนี้นี่เองที่เป็นวัคซีนชั้นดีในการป้องกันภาวะซึมเศร้าและความเหนื่อยล้าทางจิตใจ

ลองเริ่มต้นให้ในวันนี้ เพื่อสุขภาพใจที่แข็งแรงในระยะยาว

การส่งเสริมสุขภาพจิตใจผ่านการเป็นผู้ให้ ไม่จำเป็นต้องรอให้เราพร้อมหรือรวยก่อนถึงจะทำได้ครับ ลองเริ่มจากวันละหนึ่งเรื่องเล็กๆ ที่ทำให้คนรอบข้างยิ้มได้ แล้วสังเกตความรู้สึกข้างในตัวเองดูครับว่าหัวใจมันพองโตขึ้นแค่ไหน การดูแลสุขภาพใจให้แข็งแรงเริ่มต้นจากการมีความสุขกับการแบ่งปันความสุขให้ผู้อื่นเสมอ