ฮีลใจตัวเองง่ายๆ ด้วยการเป็นผู้ให้: เบื้องหลังความสุขที่หมออยากบอกต่อ

ทำไมการเป็นผู้ให้ถึงทำให้เราจิตใจฟูขึ้นได้จริงในมุมมองจิตวิทยา

หลายคนอาจเคยสังเกตตัวเองว่า เวลาที่เราซื้อของอร่อยไปฝากเพื่อนร่วมงาน หรือช่วยสละเวลาไปทำกิจกรรมจิตอาสา ความรู้สึกข้างในมันมักจะอิ่มเอมและยิ้มได้กว้างกว่าตอนที่เราซื้อของให้ตัวเองเสียอีก ในทางจิตวิทยาและสรีรวิทยา นี่ไม่ใช่เรื่องบังเอิญเลยครับ สมองของเราถูกออกแบบมาให้มีความสุขกับการเกื้อกูลผู้อื่น ผ่านการหลั่งสารเคมีแห่งความสุขออกมาอย่างเป็นธรรมชาติ

เมื่อเราทำความดีหรือหยิบยื่นความช่วยเหลือให้คนอื่น สมองจะกระตุ้นการหลั่งสารโดปามีน (Dopamine) เซโรโทนิน (Serotonin) และออกซิโตซิน (Oxytocin) ซึ่งสารเหล่านี้ทำหน้าที่ลดความเครียด สร้างความผ่อนคลาย และดึงเราออกจากวงจรรุมเร้าของความคิดลบๆ ในชีวิตประจำวัน การส่งเสริมสุขภาพจิตใจผ่านการเป็นผู้ให้ จึงเปรียบเสมือนวิตามินบำรุงใจชั้นดีที่หาซื้อไม่ได้ตามร้านขายยา

พลังแห่งการแบ่งปันที่ช่วยลดความเครียดและสร้างภูมิคุ้มกันให้สมอง

ในฐานะหมอที่มักจะเห็นคนไข้เผชิญกับภาวะความเครียด วิตกกังวล หรือแม้แต่โรคซึมเศร้าอยู่บ่อยครั้ง หนึ่งในคำแนะนำที่ช่วยเสริมการรักษาเสมอคือการมองหาโอกาสที่จะได้ทำประโยชน์เพื่อผู้อื่น เพราะการจดจ่ออยู่แต่ปัญหาของตัวเองนานเกินไป จะทำให้วงจรความเครียดในสมองทำงานหนักและหาทางออกไม่เจอ

เปลี่ยนโฟกัสจากเรื่องแย่ๆ ไปสู่รอยยิ้มของคนอื่น

เวลาที่เราลุกขึ้นมาช่วยเหลือสังคม ไม่ว่าจะเป็นเรื่องเล็กน้อยแค่ไหน สมองจะถูกเบี่ยงเบนความสนใจจากความทุกข์ส่วนตัวไปสู่การสร้างคุณค่าใหม่ ความรู้สึกว่าตัวเองยังมีประโยชน์และพึ่งพาได้ในสายตาคนอื่น ช่วยสร้างความภูมิใจในตนเอง (Self-esteem) ซึ่งเป็นเกราะป้องกันทางจิตใจที่แข็งแกร่งที่สุดในการรับมือกับมรสุมชีวิต

ไอเดียการเป็นผู้ให้ในชีวิตประจำวัน ที่เริ่มต้นได้ทันทีโดยไม่ต้องรอให้รวย

การเป็นผู้ให้ไม่ได้หมายความว่าเราต้องบริจาคเงินจำนวนมากๆ หรือสละเวลาทั้งชีวิตไปทำงานการกุศลเสมอไป ผู้ให้ในนิยามของการดูแลสุขภาพจิตสามารถเริ่มทำได้จากสิ่งรอบตัว ดังนี้ครับ

• การเป็นผู้ฟังที่ดี: บางครั้งการตั้งใจฟังปัญหาของเพื่อนโดยไม่ด่วนตัดสิน ก็คือการให้ของขวัญทางใจที่มีค่าที่สุดแล้ว
• คำชมและกำลังใจที่จริงใจ: การเอ่ยปากชมแม่ค้าที่บริการดี หรือส่งข้อความขอบคุณเพื่อนร่วมงานที่ช่วยงาน ก็ช่วยสร้างพลังบวกให้ทั้งผู้ให้และผู้รับ
• การแบ่งปันสิ่งของหรือเวลา: การบริจาคสิ่งของที่ไม่ใช้แล้ว หรือสละเวลาว่างสักชั่วโมงไปช่วยเหลืองานส่วนรวม

ความสุขที่ยั่งยืนเริ่มต้นที่ใจเรา

การดูแลสุขภาพกายให้แข็งแรงเป็นเรื่องสำคัญ แต่การดูแลสุขภาพใจให้มีความสุขและสงบก็ขาดไม่ได้เช่นกัน การฝึกฝนตนเองให้เป็นผู้ให้ด้วยความเต็มใจ ไม่หวังสิ่งตอบแทน คือเคล็ดลับง่ายๆ ที่ช่วยเติมเต็มพื้นที่ในใจให้เต็มอิ่ม และพร้อมส่งต่อพลังงานดีๆ ให้กับคนรอบข้างได้อย่างยั่งยืน