โรคกระเพาะปัสสาวะอักเสบ: ปัญหาปัสสาวะแสบขัดที่ผู้หญิงต้องระวัง

หลายคนคงเคยมีประสบการณ์นั่งหน้าห้องน้ำด้วยความรู้สึกทรมาน ปวดปัสสาวะยิบๆ แต่พอเบ่งจริงๆ กลับออกมากระจิดเดียวแถมยังแสบขัดจนอยากจะร้องไห้ อาการเหล่านี้ไม่ใช่เรื่องไกลตัวเลยครับ โดยเฉพาะคุณผู้หญิงทั้งหลายที่มีโอกาสเจอเรื่องน่ารำคาญใจนี้ได้บ่อยกว่าผู้ชายหลายเท่า วันนี้ผมจึงอยากชวนมาทำความรู้จักกับภาวะการติดเชื้อทางเดินปัสสาวะกันให้มากขึ้น เพื่อที่เราจะได้รู้เท่าทันและรับมือได้อย่างถูกต้องครับ

ทำไมผู้หญิงถึงเป็นโรคนี้กันบ่อยจัง?

เวลาตรวจคนไข้ที่มีอาการแสบขัดและเจอภาวะการติดเชื้อทางเดินปัสสาวะ คำถามยอดฮิตที่มักจะถามผมเสมอคือทำไมถึงเป็นบ่อยจัง คำตอบอยู่ในสรีรวิทยาของเราเองครับ ท่อปัสสาวะของผู้หญิงมีความสั้นมากแถมยังอยู่ใกล้กับช่องคลอดและทวารหนัก ซึ่งเป็นแหล่งสะสมของแบคทีเรียตัวร้ายอย่าง Escherichia coli หรือที่เรียกสั้นๆ ว่า อีโคไล แบคทีเรียเหล่านี้เลยเดินทางเข้าสู่กระเพาะปัสสาวะได้ง่ายดายเหลือเกิน ยิ่งช่วงไหนพักผ่อนน้อย ดื่มน้ำน้อย หรือกลั้นปัสสาวะนานๆ โอกาสที่แบคทีเรียจะเบ่งบานและก่อกวนเราก็ยิ่งสูงขึ้นไปอีก

สัญญาณเตือนแบบไหนที่บอกว่าแบคทีเรียบุกรุกแล้ว?

อาการเริ่มต้นมักจะมาแบบไม่ทันตั้งตัว หากใครมีอาการเหล่านี้ แปลว่าเริ่มมีภาวะการติดเชื้อทางเดินปัสสาวะส่วนล่างมาเยือนแล้วครับ:

• ปวดปัสสาวะบ่อยกว่าปกติ แต่ละครั้งออกนิดเดียว
• แสบขัดหรือร้อนบริเวณปลายท่อปัสสาวะเวลาใกล้สุด
• รู้สึกเหมือนปัสสาวะไม่สุด อยากเข้าห้องน้ำตลอดเวลา
• สีของปัสสาวะขุ่น หรืออาจมีเลือดปนมาด้วยในรายที่เป็นมาก
• มีอาการปวดหน่วงบริเวณท้องน้อย

เมื่อไหร่ที่การติดเชื้อลามปามจนต้องรีบหาหมอ?

ถ้าปล่อยให้ภาวะการติดเชื้อทางเดินปัสสาวะลุกลามจากกระเพาะปัสสาวะขึ้นไปถึงไต เรื่องจะไม่สนุกแล้วครับ หากเริ่มมีไข้สูงหนาวสั่น ปวดหลังหรือปวดเอวแถวบั้นเอวร่วมด้วย หรือมีอาการคลื่นไส้อาเจียน อาingเหล่านี้แปลว่ากรวยไตเริ่มอักเสบติดเชื้อแล้ว กรณีนี้ห้ามซื้อยามากินเองเด็ดขาด ต้องรีบมาพบแพทย์เพื่อตรวจปัสสาวะและรับยาปฏิชีวนะที่ตรงจุดทันที เพราะถ้าช้าอาจลุกลามเข้าสู่กระแสเลือดได้

วิธีดูแลตัวเองและปรับพฤติกรรมเพื่อตัดวงจรการติดเชื้อ

การรักษาภาวะการติดเชื้อทางเดินปัสสาวะที่ดีที่สุดคือการป้องกันไม่ให้มันกลับมาเป็นซ้ำครับ ผมมักจะแนะนำคนไข้ด้วยหลักการง่ายๆ ดังนี้:

• ดื่มน้ำเปล่าให้มากๆ อย่างน้อยวันละ 8-10 แก้ว เพื่อช่วยชะล้างแบคทีเรียออกไป
• ห้ามกลั้นปัสสาวะเด็ดขาด ปวดเมื่อไหร่ต้องเข้าห้องน้ำทันที
• เวลาเข้าห้องน้ำควรเช็ดทำความสะอาดจากด้านหน้าไปด้านหลังเสมอ เพื่อป้องกันไม่ให้แบคทีเรียจากทวารหนักถูกดึงมาแถบท่อปัสสาวะ
• หลีกเลี่ยงการใช้สเปรย์ดับกลิ่นหรือสวนล้างช่องคลอด เพราะจะไปทำลายแบคทีเรียดีตัวช่วยปกป้องธรรมชาติ

ภาวะการติดเชื้อทางเดินปัสสาวะแม้จะเป็นเรื่องน่ารำคาญและสร้างความทรมานไม่น้อย แต่ถ้าเราเข้าใจสาเหตุ สังเกตอาการตั้งแต่เนิ่นๆ และปรับพฤติกรรมการใช้ชีวิตประจำวัน เราก็จะบอกลาอาการแสบขัดกวนใจนี้ไปได้อย่างถาวรครับ