โรคนิ่วในถุงน้ำดีจากการอักเสบเรื้อรัง: ทำไมปล่อยไว้นานถึงอันตราย

ถุงน้ำดีอักเสบเรื้อรัง ต่างจากอาการปวดเฉียบพลันอย่างไร

หลายคนมักเข้าใจว่าถ้ามีนิ่วในถุงน้ำดีแล้วไม่ปวดท้องกะทันหันก็ไม่น่าจะมีปัญหาอะไร แต่ในความเป็นจริง นิ่วที่ค้างอยู่ในถุงน้ำดีสามารถทำให้เกิดการระคายเคืองและอักเสบสะสมได้ทีละน้อยโดยที่เราไม่รู้ตัว อาการปวดมักจะมาๆ หายๆ หรือรู้สึกแน่นท้องเหมือนอาหารไม่ย่อยบ่อยครั้ง ซึ่งความผิดปกติเรื้อรังนี้เองที่ทำให้ผนังถุงน้ำดีเริ่มหนาตัวขึ้นและสูญเสียหน้าที่ในการบีบตัวไปในที่สุด

สัญญาณเตือนที่ร่างกายกำลังบอกว่าถุงน้ำดีมีปัญหา

อาการของโรคนิ่วในถุงน้ำดีจากการอักเสบเรื้อรังอาจไม่ได้รุนแรงเหมือนนิ่วอุดตันเฉียบพลัน แต่มีจุดสังเกตที่ควรรู้ดังนี้

• แน่นท้อง อืดเฟ้อ หรือท้องอืดบ่อยหลังทานอาหารที่มีไขมันสูง
• ปวดตื้อๆ บริเวณใต้ชายโครงขวา หรือลิ้นปี่เป็นพักๆ
• คลื่นไส้ หรือรู้สึกพะอืดพะอมหลังมื้ออาหาร
• มีอาการปวดร้าวไปถึงไหล่ขวาหรือสะบักหลัง

ทำไมการปล่อยให้ถุงน้ำดีอักเสบเรื้อรังถึงน่ากลัว

เมื่อถุงน้ำดีอักเสบซ้ำๆ เป็นเวลานาน ผนังถุงน้ำดีจะเริ่มเปลี่ยนสภาพจากการอักเสบกลายเป็นพังผืด ทำให้ถุงน้ำดีหดตัวและฝ่อลง ที่อันตรายไปกว่านั้นคือความเสี่ยงในการเกิดภาวะแทรกซ้อน เช่น ถุงน้ำดีทะลุ การติดเชื้อในกระแสเลือด หรือในกรณีที่ปล่อยทิ้งไว้นานหลายสิบปี อาจเพิ่มความเสี่ยงต่อการเกิดมะเร็งถุงน้ำดีได้มากกว่าคนปกติ

ตรวจให้แน่ชัดด้วยอัลตราซาวด์

วิธีที่ง่ายและแม่นยำที่สุดในการวินิจฉัยคือการทำอัลตราซาวด์ช่องท้อง ซึ่งจะเห็นทั้งตัวนิ่ว ลักษณะผนังถุงน้ำดีที่หนาตัวขึ้น และสภาพของถุงน้ำดีว่ายังทำงานได้ปกติหรือไม่ ซึ่งการตรวจพบตั้งแต่เนิ่นๆ จะช่วยให้วางแผนการรักษาได้ง่ายกว่าการรอให้เกิดอาการรุนแรงแล้วค่อยมาพบแพทย์

วิธีรักษาและการจัดการนิ่วในถุงน้ำดี

สำหรับการรักษานิ่วในถุงน้ำดีที่มีอาการอักเสบเรื้อรัง แนวทางมาตรฐานคือการผ่าตัดถุงน้ำดีออกด้วยวิธีส่องกล้อง ซึ่งเป็นการผ่าตัดที่แผลเล็ก ฟื้นตัวไว และคนไข้สามารถกลับไปใช้ชีวิตตามปกติได้รวดเร็ว เนื่องจากถุงน้ำดีไม่ใช่ส่วนที่จำเป็นต่อการย่อยอาหารโดยตรง ร่างกายสามารถปรับตัวโดยใช้ท่อน้ำดีในการส่งน้ำดีไปย่อยไขมันแทนได้โดยไม่ต้องมีถุงน้ำดี

ดูแลตัวเองอย่างไรให้ห่างไกลจากความรุนแรงของโรค

แม้การผ่าตัดจะเป็นวิธีรักษาที่เด็ดขาดที่สุด แต่หากยังอยู่ในระหว่างการตัดสินใจหรือรอการผ่าตัด การเลี่ยงอาหารที่มีไขมันสูงเป็นเรื่องสำคัญมาก เพราะไขมันจะเป็นตัวกระตุ้นให้ถุงน้ำดีบีบตัวและนำไปสู่การอักเสบที่ปวดรุนแรงขึ้น หากเริ่มมีไข้ ตัวเหลืองตาเหลือง หรือปวดท้องรุนแรงจนทนไม่ได้ ควรรีบมาพบแพทย์โดยไม่ต้องรอเวลา