ตรวจเจอเซลล์ผิดปกติระดับสูง คืออะไร ต้องตกใจไหม?

ผลตรวจบอกว่าเจอเซลล์ผิดปกติระดับสูง หมออธิบายให้เข้าใจง่ายๆ แบบนี้

หลายคนพอได้ยินคำว่าตรวจพบเซลล์ผิดปกติระดับสูงจากการตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูก อาจจะรู้สึกตกใจและกังวลจนนอนไม่หลับ หมออยากให้ลองตั้งสติก่อนครับ คำนี้ในทางการแพทย์ไม่ได้แปลว่าเราเป็นมะเร็งแล้ว แต่หมายถึงการที่เซลล์บริเวณปากมดลูกมีการเปลี่ยนแปลงไปจากเดิมค่อนข้างมาก จนเริ่มมีลักษณะที่ดูไม่ปกติ ซึ่งถ้าปล่อยทิ้งไว้ในระยะยาวอาจพัฒนาไปเป็นมะเร็งได้ แต่ถ้าเราตรวจพบตั้งแต่ตอนนี้ เรามีโอกาสจัดการและรักษาให้หายขาดได้สูงมากครับ

เซลล์ผิดปกติระดับสูงเกิดจากอะไร ทำไมถึงตรวจเจอ

สาเหตุหลักเกือบทั้งหมดเกิดจากการติดเชื้อไวรัสที่ชื่อว่า เอชพีวี (HPV) ซึ่งติดต่อผ่านการมีเพศสัมพันธ์ครับ ไวรัสตัวนี้พอเข้าไปอยู่ที่ปากมดลูกนานๆ มันจะเข้าไปรบกวนการทำงานของเซลล์ ทำให้เซลล์เกิดการแบ่งตัวผิดปกติไปเรื่อยๆ จนกลายเป็นระดับสูง (High-grade) ซึ่งต่างจากระดับต่ำที่บางครั้งร่างกายอาจกำจัดออกไปเองได้ แต่สำหรับระดับสูง ร่างกายมักจะต้องการความช่วยเหลือจากทางการแพทย์เพื่อจัดการกับเซลล์เหล่านั้นครับ

ตรวจเจอแบบนี้ต้องทำขั้นตอนไหนต่อ

เมื่อผลตรวจออกมาว่าพบเซลล์ผิดปกติระดับสูง หมอจะไม่ได้ให้กลับบ้านไปเฉยๆ แต่ต้องมีการตรวจเพิ่มเติมที่ละเอียดขึ้นครับ

• การส่องกล้องขยายภาพปากมดลูก (Colposcopy): เพื่อให้หมอเห็นบริเวณที่ผิดปกติได้ชัดเจนขึ้นผ่านเลนส์ขยาย
• การตัดชิ้นเนื้อไปตรวจ (Biopsy): ถ้าส่องแล้วเห็นจุดที่น่าสงสัย หมอจะเก็บชิ้นเนื้อเล็กๆ บริเวณนั้นไปตรวจในห้องแล็บเพื่อยืนยันว่าระดับความรุนแรงอยู่ที่ขั้นไหนกันแน่

วิธีรักษาที่ทำได้เมื่อเจอความผิดปกติ

ข่าวดีคือเรามีวิธีรักษาที่มีประสิทธิภาพมากครับ เป้าหมายหลักคือการกำจัดเซลล์ที่ผิดปกติออกไปก่อนที่มันจะเปลี่ยนเป็นมะเร็ง โดยวิธีที่นิยมทำกันคือ

• การตัดปากมดลูกด้วยห่วงไฟฟ้า (LEEP): เป็นวิธีที่ทำได้รวดเร็ว โดยใช้ห่วงลวดไฟฟ้าตัดเอาส่วนที่ผิดปกติออกไป
• การจี้เย็นหรือการเลเซอร์: ในบางกรณีที่รอยโรคน้อย หมออาจพิจารณาใช้วิธีอื่นที่เหมาะสมกับสภาพปากมดลูกของแต่ละคน

ดูแลตัวเองอย่างไรหลังรับการรักษา

หลังการรักษาส่วนใหญ่จะกลับมาใช้ชีวิตได้ตามปกติในเวลาไม่นาน แต่มีข้อควรระวังสำคัญคือการงดมีเพศสัมพันธ์และงดการสวนล้างช่องคลอดตามระยะเวลาที่หมอกำหนด เพื่อให้ปากมดลูกสมานตัวได้ดีที่สุด และที่สำคัญที่สุดคือต้องมาตามนัดตรวจติดตามผลอย่างสม่ำเสมอตามตารางที่หมอวางไว้ เพื่อดูว่าเซลล์ที่เหลืออยู่กลับมาเป็นปกติหรือไม่

ป้องกันไว้ดีกว่าแก้ด้วยการฉีดวัคซีน

แม้จะเคยมีประวัติตรวจเจอเซลล์ผิดปกติไปแล้ว แต่การฉีดวัคซีนป้องกันเอชพีวีก็ยังเป็นสิ่งที่หมอแนะนำครับ เพราะวัคซีนช่วยป้องกันสายพันธุ์อื่นๆ ที่เรายังไม่ได้ติด เพื่อลดโอกาสที่จะเกิดการติดเชื้อซ้ำหรือเกิดความผิดปกติในอนาคต