เจ็บคอ กลืนน้ำลายไม่ได้ ลูกเป็นแผลในช่องปากจากโรคเฮอร์แปงไจนาหรือมือเท้าปากกันแน่นะ

ช่วงนี้เวลาคุณพ่อคุณแม่พาเจ้าตัวเล็กมาหาที่คลินิกด้วยอาการร้องไห้กวนงอแง ไม่ยอมกินข้าว กินนม และบ่นเจ็บคอ สิ่งแรกๆ ที่หมอนึกถึงและมักจะเจอได้บ่อยโดยเฉพาะในเด็กเล็ก คือเรื่องของแผลในช่องปากครับ หลายบ้านมักจะสับสนระหว่างโรคเฮอร์แปงไจนา กับ โรคมือ เท้า ปาก เพราะอาการเริ่มต้นมันชวนให้สับสนเสียเหลือเกิน วันนี้หมอเลยอยากชวนมาทำความเข้าใจความต่างของเจ้าโรคสองตัวนี้ พร้อมวิธีสังเกตแผลในช่องปากจากโรคเฮอร์แปงไจนาแบบเข้าใจง่ายกันครับ

ลูกเจ็บคอเพราะอะไร ทำไมถึงมีตุ่มใสและแผลในปากเต็มไปหมด

เวลาเด็กๆ ติดเชื้อไวรัสกลุ่มเอนเทอโรไวรัส เจ้าไวรัสตัวนี้เขาชอบมาเที่ยวเล่นบริเวณเยื่อบุทางเดินหายใจและทางเดินอาหารครับ พอมันเข้าสู่ร่างกายของเด็กๆ ก็จะทำให้เกิดการอักเสบ เกิดเป็นตุ่มน้ำใสๆ ขนาดเล็กขึ้นมาก่อน แล้วตุ่มพวกนี้พอมันแตกออก ก็จะกลายเป็นแผลตื้นๆ สีขาวหรือเหลือง มีขอบแดงล้อมรอบ ซึ่งสร้างความเจ็บปวดทรมานให้กับเด็กเวลาเคี้ยวหรือกลืนอาหารเป็นอย่างมาก

ไขข้อข้องใจ เฮอร์แปงไจนา กับ มือ เท้า ปาก ต่างกันตรงไหน

คุณพ่อคุณแม่หลายคนมักจะถามหมอตลอดว่า ลูกเป็นโรคอะไรกันแน่ หมออธิบายแบบนี้ครับ ทั้งสองโรคนี้เกิดจากเชื้อไวรัสในกลุ่มเดียวกัน อาการไข้และแผลในปากจะคล้ายกันมาก จุดสังเกตที่ต่างกันอย่างชัดเจนมีดังนี้ครับ

• ตำแหน่งของแผล: สำหรับแผลในช่องปากจากโรคเฮอร์แปงไจนา แผลมักจะกระจุกตัวอยู่บริเวณเพดานอ่อน ลิ้นไก่ และต่อมทอนซิลด้านหลังช่องปากเป็นหลัก
• ผื่นตามตัว: โรคมือ เท้า ปาก จะมีผื่นหรือตุ่มน้ำใสขึ้นที่บริเวณฝ่ามือ ฝ่าเท้า และบางทีลามไปที่ก้นหรือหัวเข่าด้วย แต่ถ้าเป็นเฮอร์แปงไจนา มักจะไม่มีผื่นที่มือและเท้า จะมีแค่แผลในคอเป็นหลักครับ

ช่วงสองสามวันแรก รับมืออย่างไรดีเมื่อลูกกินไม่ได้เพราะเจ็บแผลในปาก

ความยากที่สุดของการดูแลเด็กที่เป็นโรคนี้คือ ลูกไม่ยอมกินอะไรเลยเพราะเจ็บแผล หมอแนะนำให้ปรับเปลี่ยนวิธีป้อนอาหารและเลือกเมนูที่ช่วยบรรเทาความเจ็บปวดเบื้องต้นครับ

• หลีกเลี่ยงอาหารรสจัด เผ็ด หรือเปรี้ยวจัด เพราะจะไปกระตุ้นแผลให้แสบมากขึ้น
• เปลี่ยนมาให้กินอาหารอ่อนๆ นิ่มๆ ที่กลืนง่าย เช่น โจ๊กอุ่นๆ หรือข้าวต้มที่ไม่ร้อนจัด
• เพิ่มความสดชื่นด้วยนมแช่เย็น ไอศกรีมก้อนเล็กๆ หรือโยเกิร์ตเย็นๆ จะช่วยลดอาการชาและลดความเจ็บปวดบริเวณแผลในปากได้ดี
• ให้ดื่มน้ำเปล่าบ่อยๆ เพื่อป้องกันภาวะขาดน้ำ เพราะเด็กเจ็บคอจึงไม่อยากกลืนน้ำ

อาการแบบไหนที่ต้องรีบพาลูกกลับมาหาหมอทันที

โดยส่วนใหญ่แล้วโรคนี้เป็นโรคที่หายได้เองตามระยะเวลา เมื่อพ้นช่วงไข้และแผลเริ่มแห้ง ลูกก็จะกลับมาร่าเริงกินได้เหมือนเดิม แต่มีบางอาการเตือนภัยที่คุณพ่อคุณแม่ต้องระวังและควรพาลูกมาพบแพทย์โดยด่วนครับ

• ลูกมีไข้สูงติดต่อกันหลายวัน หรือไข้ไม่ยอมลดแม้จะกินลดไข้แล้ว
• เด็กซึมลงมาก ไม่ค่อยตอบสนอง หายใจหอบเหนื่อย หรือหายใจเร็วกว่าปกติ
• มีอาการขาดน้ำรุนแรง เช่น ร้องไห้ไม่มีน้ำตา ปากแห้งสนิท และไม่ได้ปัสสาวะนานเกิน 6 ชั่วโมง
• มีอาการชักเกร็ง หรืออาเจียนพุ่งอย่างต่อเนื่อง

การดูแลเด็กที่เป็นแผลในช่องปากจากโรคเฮอร์แปงไจนาต้องอาศัยความใจเย็นและความเข้าใจของคุณพ่อคุณแม่เป็นหลักครับ คอยสังเกตอาการอย่างใกล้ชิด ประคับประคองให้ลูกได้รับสารอาหารและน้ำเพียงพอในช่วงที่เจ็บปาก เพียงเท่านี้เจ้าตัวเล็กก็จะค่อยๆ ฟื้นตัวและหายเป็นปกติได้แล้วครับ