อ้วกไม่หยุด อาการแบบไหนอันตราย? วิธีประเมินความรุนแรงของอาการอาเจียนซ้ำๆ ที่คนเป็นต้องรู้

เวลาที่อาการคลื่นไส้เริ่มต้นขึ้น หลายคนอาจจะคิดว่าเป็นแค่เรื่องกินอะไรผิดสำแดงมา เดี๋ยวพักผ่อนนอนหลับตื่นมาก็คงจะดีขึ้นเอง แต่ถ้าผ่านไปสักพักแล้วยังมีอาการสำรอกหรืออาเจียนออกมาซ้ำๆ แบบไม่มีทีท่าว่าจะหยุด จนร่างกายเริ่มหมดแรงและเพลียจนลุกไม่ไหว นั่นอาจไม่ใช่แค่ท้องเสียธรรมดาแล้วล่ะครับ หมอเข้าใจดีว่าช่วงเวลาที่อาเจียนบ่อยๆ มันทรมานแค่ไหน ทั้งแสบคอ คลื่นไส้ตลอดเวลา และกังวลว่าจะเป็นโรคอะไรร้ายแรงหรือเปล่า

อาเจียนแค่ไหนถึงเรียกว่าซ้ำๆ จนเริ่มน่าเป็นห่วง?

โดยปกติแล้ว ร่างกายคนเราอาจมีกลไกขับของเสียหรือสารพิษออกมาทางปากได้บ้างในบางมื้ออาหารที่ไม่อสะอาด แต่ถ้าเป็นการอาเจียนที่เกิดขึ้นต่อเนื่อง เช่น อาเจียนทุกครั้งที่ดื่มน้ำหรือกินอาหาร แม้แต่กินน้ำเปล่าเข้าไปนิดเดียวก็พุ่งออกมาหมด หรือเกิดการอาเจียนติดต่อกันหลายชั่วโมงโดยไม่มีช่วงเว้นระยะให้กระเพาะได้พัก แบบนี้ถือว่าเริ่มรุนแรงแล้วครับ การปล่อยให้ร่างกายสูญเสียน้ำและเกลือแร่ไปเรื่อยๆ โดยไม่ได้รับการประเมินความรุนแรงให้ดี อาจทำให้เกิดภาวะแทรกซ้อนที่อันตรายตามมาได้อย่างรวดเร็ว

สังเกตอาการเตือนภัย เมื่อการอ้วกเริ่มไม่ใช่เรื่องเล็ก

หมออยากให้ลองสำรวจตัวเองหรือคนใกล้ตัวตอนนี้เลยว่า มีอาการเหล่านี้ร่วมด้วยหรือเปล่า เพราะนี่คือสัญญาณเตือนที่แพทย์ใช้ประเมินความรุนแรงเพื่อพิจารณาความเร่งด่วนในการรักษา:

• ภาวะขาดน้ำรุนแรง: ปัสสาวะออกน้อยมาก สีเข้มจัด ปากแห้ง ผิวแห้ง ตาลึกโหล เวียนศีรษะเวลาลุกยืน หรือรู้สึกเหมือนจะเป็นลม
• มีเลือดปนออกมากับสิ่งที่อาเจียน: ไม่ว่าจะเป็นเลือดสดๆ หรือมีลักษณะสีคล้ำคล้ายกากกาแฟ ซึ่งอาจบ่งบอกถึงแผลในทางเดินอาหารส่วนบนหรือหลอดเลือดฉีกขาด
• อาการปวดท้องรุนแรงร่วมด้วย: อาการปวดท้องที่รุนแรงและเป็นจุดเดิมตลอดเวลา อาจไม่ใช่แค่โรคกระเพาะธรรมดา แต่อาจเป็นภาวะไส้ติ่งอักเสบ ลำไส้อุดตัน หรือตับอ่อนอักเสบได้
• มีไข้สูงและคอแข็งร่วมด้วย: อาการอาเจียนที่มาพร้อมกับไข้สูงและปวดศีรษะรุนแรง อาจเกี่ยวข้องกับการติดเชื้อในระบบประสาทส่วนกลาง

วิธีดูแลเบื้องต้นเมื่ออาเจียนซ้ำๆ ก่อนตัดสินใจไปหาหมอ

ในระหว่างที่กำลังสังเกตอาการอยู่ที่บ้าน สิ่งสำคัญที่สุดคือการป้องกันไม่ให้ร่างกายขาดน้ำครับ หลีกเลี่ยงการดื่มน้ำรวดเดียวแก้วใหญ่ๆ เพราะจะไปกระตุ้นให้กระเพาะบีตัวและอาเจียนออกมาอีก ให้ใช้วิธีจิบน้ำเกลือแร่ (ORS) หรือน้ำเปล่าทีละน้อยแต่จิบบ่อยๆ เว้นระยะให้กระเพาะได้ปรับตัว งดอาหารรสจัด อาหารมัน และนมวัวชั่วคราว เพื่อให้ระบบย่อยอาหารได้พักผ่อนอย่างเต็มที่

อาการแบบไหนที่ควรไปโรงพยาบาลทันทีโดยไม่ต้องรอ

ถ้าทำตามวิธีเบื้องต้นแล้วอาการยังไม่ดีขึ้น หรือพบว่ามีอาการอาเจียนซ้ำๆ ร่วมกับอาการเซื่องซึม สับสน หายใจหอบเหนื่อย หรืออาเจียนจนไม่สามารถทานอะไรได้เลยนานเกิน 12 ถึง 24 ชั่วโมงในผู้ใหญ่ (หรือเร็วกว่านั้นในเด็กเล็กและผู้สูงอายุ) หมอแนะนำให้รีบเดินทางไปพบแพทย์ที่โรงพยาบาลทันทีครับ เพื่อให้แพทย์ตรวจวินิจฉัยหาสาเหตุที่แท้จริงและให้สารน้ำทดแทนทางหลอดเลือดดำได้อย่างปลอดภัย