ความเสี่ยงในการได้รับยาลดความดันโลหิตเกินจำเป็น: เมื่อกินยามากไปอาจอันตรายกว่าที่คิด

เวลาเดินเข้าไปตรวจสุขภาพประจำปีแล้วคุณหมอทักว่าความดันโลหิตเริ่มสูง หลายคนมักจะเกิดความกังวลใจกลัวว่าจะเป็นโรคความดันโลหิตสูงและรีบขอร้องให้คุณหมอจ่ายยาลดความดันมาทานทันที เพราะคิดว่ายิ่งความดันลดต่ำลงเท่าไหร่ร่างกายก็น่าจะยิ่งปลอดภัยมากขึ้นเท่านั้น

แต่ในมุมมองของแพทย์แล้ว การรีบกินยาหรือการได้รับความเสี่ยงในการได้รับยาลดความดันสูงเกินความจำเป็นนั้น ไม่ใช่เรื่องดีเลยครับ เพราะความดันโลหิตของคนเราไม่ได้เท่ากันตลอดเวลา และการที่ตัวเลขเด้งสูงขึ้นในบางช่วงเวลา อาจเกิดจากความตื่นเต้น ความเครียด หรือการพักผ่อนไม่เพียงพอในวันนั้นๆ เท่านั้น

ความดันเท่าไหร่ถึงเรียกว่าสูงจริงและควรเริ่มกินยา

ก่อนที่เราจะตัดสินใจกินยาเคมีทุกวันไปตลอดชีวิต สิ่งสำคัญคือต้องวินิจฉัยให้แน่ชัดก่อนว่าเราป่วยเป็นโรคความดันโลหิตสูงจริงๆ หรือไม่ คุณหมอจะไม่วินิจฉัยจากตัวเลขที่วัดได้เพียงครั้งเดียวเด็ดขาด เพราะภาวะตื่นเต้นเวลาเจอหมอ มักทำให้ตัวเลขพุ่งสูงกว่าปกติโดยไม่มีโรคซ่อนอยู่

การวัดความดันที่บ้านด้วยเครื่องมือที่ได้มาตรฐานและการจดบันทึกสม่ำเสมอ จึงเป็นวิธีที่ดีที่สุดในการคัดกรอง หากตรวจพบว่าค่าความดันสูงเรื้อรังเกินเกณฑ์มาตรฐานติดต่อกันหลายครั้ง แพทย์จึงจะเริ่มพิจารณาเรื่องการใช้ยา ควบคู่ไปกับการปรับเปลี่ยนพฤติกรรม

อันตรายและผลข้างเคียงเมื่อความดันลดต่ำฮวบจากการกินยาเกินขนาด

เมื่อร่างกายได้รับยาลดความดันที่แรงเกินไป หรือได้ยาเกินความจำเป็น จะทำให้ความดันโลหิตตกลงมาต่ำกว่าระดับที่สมองและอวัยวะสำคัญจะปรับตัวได้ทัน ส่งผลให้เกิดอาการเหล่านี้ตามมา:

• หน้ามืด วิงเวียนศีรษะ: โดยเฉพาะเวลาลุกขึ้นยืนเร็วๆ หรือเปลี่ยน อิริยาบถ เนื่องจากเลือดไปเลี้ยงสมองไม่ทัน
• อ่อนเพลีย ไม่มีแรง: รู้สึกเหนื่อยล้าตลอดเวลาเหมือนคนไม่มีเรี่ยวแรงจะทำอะไร
• เสี่ยงต่อการพลัดตกหกล้ม: อันตรายมากในผู้สูงอายุหากเกิดอาการหน้ามืดจนล้มกระแทกพื้น
• การทำงานของไตแย่ลง: เมื่อความดันโลหิตต่ำเกินไป เลือดที่จะไปฟอกที่ไตรถดถอยลง ส่งผลให้ค่าการทำงานของไตผิดปกติระยะยาวได้

วิธีปรับพฤติกรรมช่วยลดความดันโดยไม่ต้องพึ่งยาตั้งแต่เริ่มต้น

สำหรับใครที่เพิ่งตรวจพบว่าความดันเริ่มปริ่มน้ำ หรือไม่อยากมีความเสี่ยงในการได้รับยาลดความดันโลหิตเกินจำเป็น การปรับพฤติกรรมในชีวิตประจำวันคือยาวิเศษที่ได้ผลดีที่สุดและไม่มีผลข้างเคียงใดๆ

• ลดการกินเค็มและโซเดียม: ลดอาหารรสจัด อาหารหมักดอง และเครื่องปรุงรส เพราะโซเดียมส่วนเกินคือตัวการหลักที่ทำให้หลอดเลือดหดตัวและดันความดันให้สูงขึ้น
• ออกกำลังกายแบบแอโรบิกสม่ำเสมอ: เช่น การเดินเร็ว วิ่งเหยาะๆ หรือปั่นจักรยาน ครั้งละสามสิบนาที ยืดหยุ่นตามความเหมาะสมของร่างกาย
• ควบคุมน้ำหนักตัว: น้ำหนักที่เกินเกณฑ์ทำให้หัวใจต้องทำงานหนักขึ้นในการสูบฉีดเลือด
• จัดการความเครียดและนอนหลับให้สนิท: ฮอร์โมนความเครียดทำให้หลอดเลือดตึงตัว การนอนหลับพักผ่อนอย่างเพียงพอช่วยให้หลอดเลือดได้คลายตัวตามธรรมชาติ

ปรึกษาแพทย์เพื่อปรับลดยาอย่างปลอดภัย ห้ามหยุดยาเองเด็ดขาด

หากปัจจุบันใครที่กำลังกินยาลดความดันอยู่แล้วรู้สึกว่าช่วงนี้มีอาการหน้ามืดบ่อยๆ หรือวัดความดันที่บ้านแล้วเจอตัวเลขต่ำกว่าร้อยสิบอยู่บ่อยครั้ง ขอแนะนำว่าอย่าเพิ่งตัดสินใจหักดิบหยุดยาเองเด็ดขาดครับ เพราะอาจเกิดภาวะความดันพุ่งสูงย้อนกลับอย่างรวดเร็วได้

สิ่งควรทำคือการนำสมุดจดบันทึกความดันโลหิตประจำวันมาปรึกษาแพทย์ผู้ดูแล เพื่อให้คุณหมอช่วยประเมินและปรับลดปริมาณยาลงอย่างเหมาะสม ป้องกันความเสี่ยงในการได้รับยาลดความดันที่อาจส่งผลเสียต่อร่างกายในระยะยาวครับ