การติดเชื้อในกระแสเลือด ภัยเงียบที่ต้องรีบรู้ก่อนสายเกินแก้

เรื่องน่ากลัวใกล้ตัว เมื่อเชื้อโรคหลุดเข้าสู่กระแสเลือด

เวลาที่เราไม่สบาย มีแผลถลอก หรือเป็นไข้หวัดธรรมดา เรามักจะคิดว่าเดี๋ยวร่างกายก็คงจัดการได้เอง แต่ในบางครั้ง เชื้อโรคเจ้ากรรมเหล่านี้กลับไม่ได้อยู่แค่เฉพาะจุดที่มันเริ่มโจมตี มันดันเล็ดลอดเข้าสู่ระบบไหลเวียนโลหิต ซึ่งเปรียบเสมือนไฮเวย์สายหลักของร่างกาย เมื่อเชื้อโรคเดินทางไปทั่วตัว ระบบภูมิคุ้มกันจึงต้องลุกขึ้นมาสู้แบบเต็มกำลัง จนเกิดการอักเสบขนานใหญ่ทั่วร่างกาย นั่นคือจุดเริ่มต้นของภาวะการติดเชื้อในกระแสเลือดที่หมออยากชวนทุกคนมาทำความเข้าใจกันในวันนี้

จุดเริ่มต้นมาจากไหน ทำไมเชื้อถึงลามไปทั่วร่างได้?

หลายคนมักสงสัยว่า อยู่ดีๆ เชื้อโรคเข้าไปอยู่ในเลือดได้อย่างไร ความจริงแล้ว ร่างกายของเรามีด่านตรวจคอยสกัดกั้นอยู่ตลอดเวลา แต่ในวันที่ภูมิต้านทานเราตก หรือเชื้อโรคมันร้ายกาจเป็นพิเศษ มันสามารถเล็ดลอดเข้ามาได้จากหลายทาง เช่น:

• แผลติดเชื้อเล็กๆ: แผลที่ผิวหนัง แผลกดทับ หรือแม้แต่แผลถลอกที่ไม่ได้รับการทำความสะอาดอย่างถูกวิธี
• การติดเชื้อในอวัยวะภายใน: เช่น ปอดบวม ทางเดินปัสสาวะอักเสบ หรือช่องท้องอักเสบ ที่ปล่อยทิ้งไว้จนลุกลาม
• หัตถการทางการแพทย์: การใส่สายสวนปัสสาวะ หรือการให้สารน้ำทางหลอดเลือดดำที่อาจมีเชื้อโรคปนเปื้อน

สัญญาณเตือนแบบไหนที่ร่างกายกำลังส่งเสียงร้องขอความช่วยเหลือ?

อาการของการติดเชื้อในกระแสเลือดมักจะมาไวและรุนแรงกว่าการเจ็บป่วยทั่วไป สังเกตง่ายๆ จากสัญญาณเตือนเหล่านี้:

• ไข้สูงหนั่นสั่นเทือก หรือในผู้สูงอายุบางคนอาจมีอุณหภูมิร่างกายต่ำกว่าปกติ
• หัวใจเต้นเร็วผิดปกติ หายใจหอบถี่
• ความดันโลหิตเริ่มตก หน้ามืด วิงเวียน
• ซึมลง สับสน พูดไม่ค่อยรู้เรื่อง หรือจำไม่ได้ว่าตอนนี้อยู่ที่ไหน
• ปัสสาวะน้อยลงมาก หรือแทบไม่ออกเลยตลอดทั้งวัน

ช่วงเวลาทอง 24 ชั่วโมงแรก: ทำไมหมอถึงต้องรีบรักษาแบบด่วนที่สุด?

ในทางการแพทย์ ภาวะนี้ถือเป็นภาวะฉุกเฉินระดับวิกฤต ทุกนาทีมีค่าเท่ากับชีวิต เพราะถ้าร่างกายปล่อยให้ความดันตกลงไปเรื่อยๆ อวัยวะสำคัญอย่างไต สมอง และตับ จะเริ่มขาดเลือดไปเลี้ยงและล้มเหลวทีละอย่าง การมาโรงพยาบาลและได้รับการให้ยาปฏิชีวนะที่ตรงกับชนิดของเชื้ออย่างรวดเร็วภายในไม่กี่ชั่วโมงแรก คือกุญแจสำคัญที่สุดที่จะช่วยชีวิตคนไข้เอาไว้ได้

วิธีดูแลตัวเองและคนใกล้ตัวให้ห่างไกลจากความเสี่ยง

แม้ว่าการติดเชื้อในกระแสเลือดจะฟังดูน่ากลัว แต่เราสามารถลดความเสี่ยงลงได้ด้วยการดูแลสุขภาพพื้นฐาน:

• อย่ามองข้ามแผลเล็กๆ น้อยๆ ล้างแผลด้วยน้ำสะอาดและใส่ยาฆ่าเชื้อทุกครั้ง
• รักษาโรคประจำตัวให้อยู่ในเกณฑ์ควบคุม เช่น โรคเบาหวาน
• หากมีไข้สูงร่วมกับอาการหายใจหอบหรือซึมลง อย่ารอดูอาการอยู่ที่บ้าน ควรมาพบแพทย์ทัน
• กินยาปฏิชีวนะตามที่แพทย์สั่งให้ครบโดส ห้ามหยุดยาเองแม้จะรู้สึกดีขึ้นแล้วก็ตาม