ทำไมใช้ยาพ่นหอบหืดแล้วใจสั่น? ไขข้อข้องใจภาวะหัวใจเต้นเร็วจากผลข้างเคียงของยาพ่น

ทำไมพ่นยาแล้วถึงรู้สึกใจเต้นผิดจังหวะ

หลายครั้งที่หมอตรวจคนไข้โรคหอบหืดหรือโรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง มักจะมีคนไข้เดินเข้ามาปรึกษาด้วยอาการตกใจว่า หลังจากพ่นยาขยายหลอดลมไปแล้วรู้สึกใจสั่นเหมือนหัวใจจะหลุดออกมาข้างนอก อาการนี้ไม่ใช่เรื่องแปลกประหลาด แต่เป็นสิ่งที่เกิดขึ้นได้บ่อยจากกลไกของตัวยาที่ส่งผลต่อร่างกายโดยตรงครับ

กลไกการออกฤทธิ์ที่อาจทำให้หัวใจเต้นแรง

ตัวยาที่ใช้ในยาพ่นขยายหลอดลมส่วนใหญ่จะมีกลุ่มยาที่ชื่อว่า Beta-2 Agonist ซึ่งทำหน้าที่คลายกล้ามเนื้อรอบหลอดลมเพื่อให้เราหายใจได้สะดวกขึ้น แต่ในขณะเดียวกัน ยาตัวนี้ก็สามารถผ่านกระแสเลือดไปออกฤทธิ์กับตัวรับที่หัวใจได้ด้วย ส่งผลให้หัวใจบีบตัวแรงขึ้นและเต้นเร็วขึ้นในช่วงเวลาสั้นๆ หลังจากได้รับยา ซึ่งถือเป็นภาวะหัวใจเต้นเร็วจากผลข้างเคียงของยาพ่นที่พบได้บ่อยที่สุด

ใครบ้างที่มีความเสี่ยงเจออาการใจสั่นมากกว่าคนอื่น

ไม่ใช่ทุกคนที่จะมีอาการใจสั่นเหมือนกันหมดครับ คนไข้กลุ่มที่มีโอกาสเกิดอาการนี้ได้ง่ายขึ้น ได้แก่

• ผู้ที่มีโรคหัวใจประจำตัว เช่น หัวใจเต้นผิดจังหวะ หรือเส้นเลือดหัวใจตีบ
• คนที่มีภาวะต่อมไทรอยด์เป็นพิษ ซึ่งปกติหัวใจจะทำงานหนักอยู่แล้ว
• คนที่ใช้ยาพ่นเกินขนาดที่แพทย์กำหนด หรือพ่นถี่เกินไป
• ผู้ที่มีความวิตกกังวลหรือตื่นตระหนกง่าย

วิธีสังเกตอาการและจัดการเมื่อรู้สึกใจสั่น

หากคุณพ่นยาแล้วเริ่มรู้สึกใจเต้นแรงขึ้น สิ่งแรกที่ต้องทำคือตั้งสติครับ ลองนั่งพักในท่าที่สบายที่สุด หากอาการใจสั่นนั้นเกิดจากยา มักจะค่อยๆ ดีขึ้นเองภายใน 15-30 นาทีเมื่อระดับยาในเลือดลดลง แต่หากผ่านไปนานกว่านั้นแล้วยังไม่ดีขึ้น หรือมีอาการอื่นร่วมด้วย เช่น เจ็บหน้าอก หายใจไม่ออก หรือหน้ามืดเป็นลม ให้รีบติดต่อสถานพยาบาลใกล้บ้านทันที

เทคนิคพ่นยาให้ถูกต้องเพื่อลดผลข้างเคียง

การใช้ยาให้ถูกวิธีช่วยลดการดูดซึมยาเข้าสู่กระแสเลือดโดยไม่จำเป็นได้มากครับ

• ตรวจสอบเทคนิคการพ่นยา: หากใช้แบบกระบอกพ่น (Inhaler) ควรใช้ร่วมกับอุปกรณ์เสริม (Spacer) เพื่อให้ยากระจายตัวลงสู่ปอดได้ดีขึ้นและลดการตกค้างในช่องปาก
• บ้วนปากหลังพ่นยา: การบ้วนปากด้วยน้ำสะอาดทุกครั้งหลังใช้ยาพ่นประเภทสเตียรอยด์ ช่วยลดทั้งผลข้างเคียงเรื่องเชื้อราในปากและลดการกลืนยาลงท้อง
• ใช้ยาตามขนาดที่แพทย์สั่งเท่านั้น: อย่าเพิ่มจำนวนครั้งเองแม้จะรู้สึกว่าอาการหอบยังไม่ดีขึ้น เพราะการพ่นเกินขนาดเพิ่มความเสี่ยงต่อหัวใจอย่างชัดเจน

เมื่อไหร่ที่ต้องกลับไปพบแพทย์เพื่อปรับยา

ถ้าอาการใจสั่นรบกวนการใช้ชีวิตประจำวัน หรือเกิดทุกครั้งที่พ่นยาจนไม่กล้าใช้ยาอีก หมอแนะนำว่าไม่ควรหยุดยาเองเด็ดขาดครับ ให้กลับมาพบแพทย์เพื่อประเมินสถานการณ์ แพทย์อาจพิจารณาเปลี่ยนตัวยาพ่นเป็นกลุ่มอื่นที่มีผลต่อหัวใจน้อยลง หรือปรับลดความแรงของยา เพื่อให้คนไข้สามารถคุมอาการหอบหืดได้โดยไม่เกิดผลกระทบที่น่ากังวลจนเกินไป