แผลไหม้ในช่องปากจากอาหารร้อน เรื่องเล็กที่แสบสะấuใจ

เพิ่งกินก๋วยเตี๋ยวร้อนๆ หรือจิบชานมไข่มุกแล้วลิ้นพองไหม?

หลายคนคงเคยเจอกับเหตุการณ์รีบกินรีบกลืนตอนที่อาหารยังร้อนจัด พอกลืนลงไปปุ๊บก็รู้เรื่องทันที เพดานปาก กระพุ้งแก้ม หรือโคนลิ้นแสบแปลบขึ้นมาทันที บางคนถึงกับกินอะไรไม่อย่อมนานเป็นสัปดาห์ อาการเหล่านี้คือภาวะแผลไหม้ในช่องปากจากความร้อน ซึ่งเกิดขึ้นได้ง่ายมากในชีวิตประจำวัน เนื่องจากเนื้อเยื่อบุช่องปากของเรามีความบอบบางและไวต่อความร้อนสูงกว่าผิวหนังส่วนอื่น

เกิดอะไรขึ้นในปากของเราตอนที่โดนลวกด้วยความร้อน?

เวลาที่เรากินของร้อนจัด เซลล์เยื่อบุผิวบริเวณนั้นจะถูกทำลายทันทีด้วยอุณหภูมิสูง ร่างกายจะตอบสนองโดยการเกิดกระบวนการอักเสบเพื่อซ่อมแซมเนื้อเยื่อ ในช่วงแรกเราอาจจะเห็นเป็นรอยแดงๆ หรือตุ่มน้ำใสพองขึ้นมา ซึ่งตุ่มน้ำนี้ทำหน้าที่เหมือนแผ่นพลาสเตอร์ธรรมชาติที่คอยปกป้องเนื้อเยื่อชั้นในที่กำลังสร้างใหม่อยู่ข้างใต้

ช่วงวันแรกๆ แสบสุดๆ รับมืออย่างไรดี?

ในช่วง 24 ถึง 48 ชั่วโมงแรกหลังโดนลวก อาการแสบและปวดจะค่อนข้างชัดเจน สิ่งแรกที่ควรทำคือการลดความร้อนและความเจ็บปวดเบื้องต้น มีแนวทางดูแลตัวเองง่ายๆ ดังนี้

• จิบน้ำเย็นจัดหรืออมน้ำแข็งก้อนเล็กๆ: ช่วยลดอุณหภูมิในช่องปากและบรรเทาอาการแสบร้อนได้ทันที
• งดอาหารรสจัดและรสเผ็ด: พริกและน้ำส้มสายชูจะเข้าไปกระตุ้นแผลทำให้แสบหนักขึ้นไปอีก
• หลีกเลี่ยงอาหารกรอบแข็ง: เช่น ขนมกรุบกรอบหรือของทอดที่อาจขูดเนื้อเยื่อบริเวณที่เป็นแผลให้ฉีกขาดได้
• เลือกกินอาหารนิ่มๆ เย็นๆ: เช่น โจ๊กอุ่นๆ โยเกิร์ต หรือไอศกรีม เพื่อให้กลืนง่ายและไม่ระคายเคืองแผล

วิธีดูแลรักษาความสะอาดในปากช่วงที่มีแผลไหม้

การปล่อยให้ช่องปากสะอาดเป็นสิ่งสำคัญมากเพื่อป้องกันไม่ให้แบคทีเรียเข้าไปซ้ำเติมแผลอักเสบ แต่ต้องทำด้วยความระมัดระวังเป็นพิเศษ

• แปรงฟันเบาๆ: หลีกเลี่ยงการแปรงโดนบริเวณที่เป็นแผลโดยตรงเพื่อไม่ให้เนื้อเยื่อหลุดลอก
• ใช้น้ำเกลืออุ่นๆ บ้วนปาก: ช่วยลดแบคทีเรียและทำให้แผลสมานตัวได้ดีขึ้น โดยผสมเกลือครึ่งช้อนชากับน้ำอุ่นหนึ่งแก้ว
• งดใช้น้ำยาบ้วนปากที่มีแอลกอฮอล์แรงๆ: เพราะจะทำให้แสบแผลและระคายเคืองมากกว่าเดิม

แผลแบบไหนที่หายเองได้ และแบบไหนควรไปหาหมอ?

โดยทั่วไปแผลไหม้จากอาหารร้อนจะสามารถหายและฟื้นฟูตัวเองได้ภายใน 7 ถึง 14 วัน โดยไม่ทิ้งรอยแผลเป็น แต่ก็มีบางกรณีที่ความร้อนทำลายเนื้อเยื่อลึกเกินไปจนเกิดการติดเชื้อซ้อน

อาการแบบไหนที่ต้องรีบไปพบแพทย์ทันที?

หากมีอาการเหล่านี้ร่วมด้วย ไม่ควรปล่อยไว้เด็ดขาด ควรีบไปพบทันตแพทย์เพื่อตรวจเช็กอาการอย่างละเอียด

• แผลมีขนาดใหญ่มากและไม่มีทีท่าว่าจะดีขึ้นหลังผ่านไปหนึ่งสัปดาห์
• มีหนองไหลออกจากบริเวณแผลหรือมีกลิ่นปากรุนแรงร่วมด้วย
• มีไข้สูงร่วมกับอาการปวดบวมลามไปที่คอหรือต่อมน้ำเหลืองใต้คาง
• กลืนน้ำลายหรืออาหารลำบากมากจนกินอะไรไม่ได้เลย

ครั้งต่อไปเวลากินอาหารร้อนจัด คอยเป่าให้คลายความร้อนสักนิดก่อนตักเข้าปาก จะได้ไม่ต้องมานั่งทนแสบลิ้นและกินอะไรไม่อร่อยไปเป็นสัปดาห์