วิธีดูแลตัวเองเพื่อป้องกันภาวะข้อเสื่อมจากเลือดออกในข้อซ้ำซาก

ทำไมเลือดที่ออกในข้อซ้ำๆ ถึงกลายเป็นปัญหาใหญ่ในระยะยาว

หลายคนที่มีภาวะเลือดออกในข้อบ่อยครั้งมักคิดว่าแค่รอให้หายปวดหรือหายบวมก็จบไป แต่ในความเป็นจริง เลือดที่ไหลออกมาสะสมอยู่ภายในข้อนั้นเปรียบเสมือนศัตรูตัวฉกาจของกระดูกอ่อนและเยื่อบุข้อ เมื่อเลือดสัมผัสกับผิวข้อโดยตรง สารในเลือดจะกระตุ้นให้เกิดการอักเสบเรื้อรัง จนนำไปสู่ การป้องกันภาวะข้อเสื่อมจากเลือดออกในข้อ ที่คนไข้จำเป็นต้องใส่ใจอย่างจริงจังก่อนที่ความเสียหายจะแก้ไขไม่ได้

ทำความเข้าใจสิ่งที่เกิดขึ้นภายในข้อเมื่อเกิดการบาดเจ็บ

เมื่อเกิดอาการเลือดออกในข้อ เยื่อบุข้อจะพยายามดูดซึมเลือดเหล่านั้นกลับไป แต่หากเหตุการณ์เกิดขึ้นซ้ำซาก เยื่อบุข้อจะหนาตัวขึ้น มีหลอดเลือดมาเลี้ยงมากขึ้น และเริ่มหลั่งสารที่ทำลายกระดูกอ่อนรอบๆ ข้อ เมื่อกระดูกอ่อนบางลง ผิวข้อก็ขรุขระ จนกลายเป็นจุดเริ่มต้นของภาวะข้อเสื่อมที่รุนแรงและปวดเรื้อรังตามมา

หลักการเบื้องต้นเมื่อเริ่มรู้สึกถึงสัญญาณเลือดออกในข้อ

หากสังเกตว่าข้อเริ่มบวม ร้อน หรือรู้สึกตึงแปลกๆ การจัดการตั้งแต่เนิ่นๆ คือหัวใจสำคัญของการป้องกันความเสียหายถาวร:

• รีบพักการใช้งานข้อนั้นทันที ห้ามฝืนลงน้ำหนักหรือขยับข้อซ้ำๆ
• ประคบเย็นเพื่อลดการไหลเวียนเลือดและช่วยลดอาการบวมที่เกิดขึ้นอย่างรวดเร็ว
• หากเป็นคนไข้ที่มีโรคประจำตัวเกี่ยวกับเลือด ควรปรึกษาแพทย์เพื่อพิจารณาใช้ปัจจัยทดแทน (Factor replacement) ให้เร็วที่สุด เพื่อหยุดวงจรการไหลออกของเลือดให้จบลงโดยเร็ว

การสร้างความแข็งแรงให้กล้ามเนื้อรอบข้อเพื่อลดแรงกระแทก

การมีกล้ามเนื้อรอบข้อที่แข็งแรงเปรียบเสมือนเกราะป้องกันชั้นดี การออกกำลังกายแบบแรงต้านต่ำหรือการทำกายภาพบำบัดภายใต้คำแนะนำของหมอ จะช่วยรับแรงกระแทกแทนข้อต่อ ลดโอกาสที่ข้อจะเกิดการบาดเจ็บจากการใช้ชีวิตประจำวัน และส่งผลโดยตรงต่อ การป้องกันภาวะข้อเสื่อมจากเลือดออกในข้อ ได้อย่างยั่งยืน

สัญญาณเตือนที่บอกว่าเราควรต้องปรึกษาหมออย่างจริงจัง

อย่ารอให้ข้อผิดรูปหรือเริ่มขยับไม่ได้แล้วค่อยมาหาหมอ ควรปรึกษาแพทย์เฉพาะทางทันทีเมื่อ:

• มีอาการข้อบวมซ้ำที่ตำแหน่งเดิมมากกว่าหนึ่งครั้งต่อเดือน
• เริ่มรู้สึกว่าข้อต่อเริ่มติดขัด หรือองศาการเคลื่อนไหวลดลง
• มีอาการปวดเรื้อรังแม้ไม่มีประวัติอุบัติเหตุชัดเจน

การป้องกันและการวางแผนรักษาเชิงรุกร่วมกับแพทย์ จะช่วยรักษาข้อต่อให้อยู่ใช้งานกับเราไปได้นานที่สุด