ถ่ายเหลวรุนแรงจนร่างกายเพลีย สัญญาณเตือนภาวะขาดน้ำที่ห้ามมองข้าม

ทำไมท้องเสียรุนแรงถึงน่ากลัวกว่าที่คิด

เวลาที่เรามีอาการท้องเสีย หลายคนมักจะคิดแค่ว่าเดี๋ยวก็คงหายเอง พักผ่อนสักนิดก็ดีขึ้น แต่คุณหมออยากบอกว่า การถ่ายเหลวรุนแรงไม่ใช่อาการธรรมดาที่ปล่อยผ่านได้ เพราะในขณะที่ร่างกายขับถ่ายออกมานั้น เรากำลังสูญเสียทั้งน้ำและเกลือแร่ที่จำเป็นต่อการทำงานของอวัยวะสำคัญไปอย่างรวดเร็ว โดยเฉพาะในผู้สูงอายุหรือเด็กเล็ก ซึ่งหากเสียสมดุลส่วนนี้ไป ร่างกายจะเข้าสู่ภาวะขาดน้ำที่อาจเป็นอันตรายถึงชีวิตได้หากไม่ได้รับการแก้ไขอย่างทันท่วงที

สัญญาณบอกเหตุว่าร่างกายกำลังขาดน้ำ

เราจะรู้ได้อย่างไรว่าตอนนี้ร่างกายรับไม่ไหวแล้ว ลองสังเกตอาการเหล่านี้ดูครับ หากเริ่มมีอาการต่อไปนี้แสดงว่าภาวะขาดน้ำเริ่มคืบคลานเข้ามาแล้ว

• ปากแห้ง คอแห้ง ผิวหนังไม่เต่งตึงเหมือนปกติ
• ปัสสาวะน้อยลง สีเข้มจัด หรือแทบไม่มีปัสสาวะเลยตลอดหลายชั่วโมง
• รู้สึกอ่อนเพลียอย่างหนัก มึนงง หรือหน้ามืดเวลาลุกขึ้นยืน
• ตาลึกโหล หรือในเด็กเล็กจะมีกระหม่อมบุ๋มลงไป
• หัวใจเต้นเร็วผิดปกติเหมือนใจสั่นตลอดเวลา

จัดการภาวะขาดน้ำเบื้องต้นด้วยตัวเอง

เมื่อเริ่มมีอาการถ่ายเหลว สิ่งแรกที่ต้องทำไม่ใช่การหายาหยุดถ่ายมากิน แต่คือการชดเชยสิ่งที่เสียไปให้เร็วที่สุด

• จิบผงเกลือแร่ (ORS) ทีละน้อย: อย่าดื่มรวดเดียวหมดแก้วเพราะจะกระตุ้นให้อาเจียนหรือถ่ายเพิ่ม ให้ใช้วิธีจิบเรื่อยๆ ตลอดทั้งวัน
• หลีกเลี่ยงเครื่องดื่มที่มีน้ำตาลสูง: น้ำอัดลมหรือน้ำผลไม้ที่มีรสหวานจัดอาจทำให้อาการถ่ายเหลวแย่ลงได้
• สังเกตปริมาณปัสสาวะ: นี่คือตัวชี้วัดที่ดีที่สุดว่าร่างกายได้รับน้ำเพียงพอหรือไม่

อาการแบบไหนที่ต้องรีบไปโรงพยาบาลทันที

หลายครั้งที่การดูแลตัวเองที่บ้านอาจไม่เพียงพอ โดยเฉพาะถ้ามีอาการรุนแรงที่บ่งบอกว่าภาวะขาดน้ำเข้าขั้นวิกฤต ดังนี้

• ถ่ายเป็นมูกเลือด หรือถ่ายเหลวจำนวนมากติดต่อกันเกิน 24 ชั่วโมง
• อาเจียนรุนแรงจนไม่สามารถจิบน้ำหรือเกลือแร่ได้เลย
• มีไข้สูงร่วมด้วย และเริ่มมีอาการซึมลง หรือสับสน
• ความดันโลหิตต่ำหรือมีอาการวูบหมดสติ

การปล่อยให้ร่างกายขาดน้ำนานเกินไปจะส่งผลกระทบโดยตรงต่อไตและระบบไหลเวียนโลหิต หากเริ่มสังเกตเห็นอาการผิดปกติเหล่านี้ การมาพบแพทย์เพื่อรับน้ำเกลือทางหลอดเลือดดำจะช่วยให้ร่างกายฟื้นตัวได้ไวและปลอดภัยที่สุดครับ