เวลาที่ไข้หวัดหรือไวรัสตัวใหม่เริ่มระบาดทีไร หลายคนมักจะกังวลจนต้องรีบหาซื้อวิตามินมากินยกใหญ่ แต่ในฐานะหมอที่ตรวจคนไข้มาทุกวัน ผมอยากบอกความจริงข้อหนึ่งว่า เกราะป้องกันโรคที่ดีที่สุดและประหยัดที่สุด ไม่ได้อยู่ในเม็ดยาแพงๆ แต่กลับอยู่ที่สองมือของเรานี่เองครับ
มือของเราคืออวัยวะที่หยิบจับสิ่งของสารพัดตลอดทั้งวัน ตั้งแต่ราวบันไดรถไฟฟ้า ลูกบิดประตู ไปจนถึงหน้าจอโทรศัพท์มือถือที่สกปรกยิ่งกว่าฝารองนั่งชักโครกเสียอีก เจ้าไวรัสตัวร้ายก็เลยอาศัยมือของเรานี่แหละเป็นพาหนะเดินทางชั้นดี เพื่อรอจังหวะที่เราเผลอเอามือมาขยี้ตา แคะจมูก หรือหยิบอาหารเข้าปาก แล้วมันก็แอบเดินทางเข้าสู่ร่างกายเราได้อย่างง่ายดาย
ล้างมือบ่อยแค่ไหนถึงจะพอ และทำไมแค่ล้างน้ำเปล่าถึงไม่รอด
การล้างมือแบบลวกๆ แค่ผ่านน้ำเปล่าสามวินาทีแล้วสะบัด ไม่สามารถจัดการกับเจ้าไวรัสและแบคทีเรียที่มองไม่เห็นด้วยตาเปล่าได้หรอกครับ เพราะผิวหนังของเรามีน้ำมันตามธรรมชาติที่เชื้อโรคชอบเกาะติด การที่เราจะจัดการกับพวกมันให้ราบคาบได้ จำเป็นต้องมีตัวช่วยสำคัญนั่นก็คือสบู่
สบู่มีคุณสมบัติพิเศษในการละลายไขมันที่หุ้มเปลือกนอกของไวรัส ทำให้โครงสร้างของไวรัสพังทลายลงและตายไปในที่สุด เหมือนเวลาที่เราล้างจานที่มีคราบมัน ถ้าใช้น้ำเปล่าอย่างเดียวคราบก็ยังติดอยู่ แต่พอมีน้ำยาล้างจานทุกอย่างก็หลุดออกอย่างง่ายดาย นั่นคือเหตุผลว่าทำไมเราถึงต้องใช้สบู่ทุกครั้งที่ล้างมือ
เจาะลึก 7 ขั้นตอนล้างมือสะอาดหมดจดที่หลายคนมักทำผิด
เวลาบอกให้ล้างมือ หลายคนมักจะนึกถึงแค่การเอามือมาถูๆ กันแล้วจบ แต่จริงๆ แล้วมีเทคนิคสากล 7 ขั้นตอนที่แพทย์ใช้กันเพื่อให้มั่นใจว่าซอกมุมไหนก็ไม่รอดเงื้อมมือของความสะอาด ลองเช็คดูนะครับว่าทุกวันนี้เราทำครบทุกขั้นตอนเหล่านี้หรือเปล่า
- ฝ่ามือถูกัน: เริ่มต้นด้วยการเอาฝ่ามือประกบกันและถูไปมาให้ทั่ว
- ฝ่ามือถูหลังมือและซอกนิ้ว: ใช้ฝ่ามือข้างหนึ่งถูหลังมืออีกข้าง พร้อมกับซอกนิ้วที่มักจะเป็นแหล่งหลบซ่อนของเชื้อโรค สลับข้างกัน
- ฝ่ามือถูฝ่ามือและซอกนิ้ว: ประสานนิ้วมือเข้าหากันแล้วถูตามซอกนิ้วให้สะอาดลึกถึงโคนนิ้ว
- หลังนิ้วถูฝ่ามือ: กำมือข้างหนึ่งแล้วใช้หลังนิ้วถูฝ่ามืออีกข้าง เพื่อทำความสะอาดบริเวณข้อต่อนิ้ว
- ถูนิ้วหัวแม่มือ: กำรอบนิ้วหัวแม่มือด้วยฝ่ามืออีกข้างแล้วหมุนวนทำความสะอาดให้รอบ สลับข้าง
- ปลายนิ้วถูขวางฝ่ามือ: ปลายนิ้วมือข้างหนึ่งถูวนไปมาบนฝ่ามืออีกข้าง เพื่อล้างสิ่งสกปรกที่ซ่อนอยู่ใต้เล็บ
- ถูรอบข้อมือ: หมุนมือถูรอบข้อมือตัวเองทั้งสองข้าง เพราะเชื้อโรคชอบไปเกาะตามข้อมือและนาฬิกาที่เราใส่
แต่ละขั้นตอนควรใช้เวลาทำซ้ำประมาณ 5 ครั้ง รวมเวลาทั้งหมดแล้วประมาณ 20 วินาที หรือเทียบเท่ากับการร้องเพลงแฮปปี้เบิร์ดเดย์สองรอบในใจ แค่นี้ก็มั่นใจได้แล้วว่ามือของเราสะอาดจริง
เคล็ดลับดูแลบ้านและข้าวของเครื่องใช้ให้ปลอดภัยไร้ไวรัส
นอกจากการล้างมือแล้ว มาตรการความสะอาดรอบตัวก็สำคัญไม่แพ้กันครับ โดยเฉพาะจุดที่เราต้องสัมผัสร่วมกันบ่อยๆ ในบ้านหรือที่ทำงาน เช่น ลูกบิดประตู สวิตช์ไฟ รีโมตทีวี และโทรศัพท์มือถือ
สำหรับโทรศัพท์มือถือที่เป็นอวัยวะชิ้นที่สามของเรา แนะนำให้ใช้แผ่นแอลกอฮอล์เช็ดทำความสะอาดอย่างน้อยวันละครั้ง ส่วนข้าวของเครื่องใช้ทั่วไปสามารถใช้ผลิตภัณฑ์ทำความสะอาดที่มีส่วนผสมของแอลกอฮอล์เจือจางหรือน้ำยาฆ่าเชื้อเช็ดถูเป็นประจำ เพื่อตัดวงจรการแพร่กระจายของเชื้อโรคที่อาจตกลงมาเกาะอยู่ตามพื้นผิว
ปรับพฤติกรรมเล็กๆ เพื่อสุขภาพที่ดีในระยะยาว
ท้ายที่สุดแล้ว มาตรการความสะอาดทั้งหมดนี้จะไม่ได้ผลเลยถ้าเรายังเผลอนำมือที่ยังไม่ได้ล้างมาสัมผัสใบหน้าตัวเอง การฝึกวินัยให้ตัวเองไม่เอามือสัมผัสตา จมูก หรือปาก โดยไม่จำเป็น จึงเป็นเกราะป้องกันชั้นยอดที่ทำได้ทันทีเริ่มต้นจากตัวเราเองครับ
