กินอย่างไรให้สุขภาพดีในวันที่เราเลือกกินไม่ถูก? เข้าใจปัญหาการเลือกรับประทานอาหารและภาวะโภชนาการ

ทำไมช่วงนี้เราถึงเลือกกินแต่อาหารเดิมๆ หรืออาหารที่ไม่ค่อยมีประโยชน์

หลายครั้งที่หมอตรวจคนไข้ในห้องตรวจ มักจะได้รับคำถามว่าทำไมน้ำหนักถึงขึ้น หรือทำไมผลเลือดถึงออกมาไม่ดี ทั้งที่พยายามคุมอาหารแล้ว ปัญหาการเลือกรับประทานอาหารและภาวะโภชนาการมักไม่ได้เริ่มจากความตั้งใจที่ไม่ดีครับ แต่เกิดจากวิถีชีวิตที่เร่งรีบ ความเครียดสะสม หรือบางครั้งก็เป็นความเคยชินที่เราไม่รู้ตัวว่าอาหารที่หยิบเข้าปากในแต่ละมื้อนั้น ขาดสารอาหารที่ร่างกายต้องการจริงๆ ไปมากแค่ไหน

สัญญาณเตือนจากร่างกายว่าสารอาหารเราอาจไม่พอ

ร่างกายคนเราซื่อสัตย์มากครับ ถ้าเราได้รับสารอาหารไม่ครบถ้วน มันจะเริ่มฟ้องออกมาผ่านอาการต่างๆ ที่หลายคนอาจมองข้ามและคิดว่าเป็นเรื่องปกติของชีวิตคนทำงาน เช่น:

• อาการเพลียสะสม อ่อนแรงง่าย ทั้งที่นอนพักเพียงพอ
• ผมร่วงผิดปกติ ผิวพรรณแห้งกร้าน หรือเล็บเปราะบาง
• สมาธิสั้นลง จดจ่อกับงานได้น้อยลง
• เจ็บป่วยบ่อย หรือเป็นหวัดง่ายกว่าคนรอบข้าง

กับดักของอาหารแปรรูปที่ทำให้เราขาดโภชนาการที่แท้จริง

ในปัจจุบันอาหารที่หาทานง่ายที่สุดคืออาหารแปรรูป หรืออาหารที่เน้นความสะดวก อาหารกลุ่มนี้มักจะมีส่วนประกอบของแป้งขัดขาว น้ำตาลสูง และไขมันที่ไม่ดีสูงมาก แต่ในขณะเดียวกันกลับให้วิตามินและแร่ธาตุที่จำเป็นต่ำมาก สิ่งที่ตามมาคือการได้รับพลังงานเกินความจำเป็น แต่เซลล์ในร่างกายกลับหิวโหยสารอาหาร ส่งผลให้เกิดภาวะโภชนาการไม่สมดุล ซึ่งเป็นจุดเริ่มต้นของโรคเรื้อรัง เช่น เบาหวาน ความดันโลหิตสูง และไขมันในเลือดสูงตามมา

ปรับพฤติกรรมการกินอย่างไรให้ง่ายและยั่งยืน

หมอไม่ได้บอกให้ทุกคนต้องมานั่งนับแคลอรี่หรือเลิกกินของอร่อยไปเลยครับ แต่การปรับเปลี่ยนเพียงเล็กน้อยจะสร้างความแตกต่างที่ยิ่งใหญ่ได้:

• เน้นโปรตีนคุณภาพดีให้ถึงในแต่ละมื้อ เพื่อให้อิ่มนานและซ่อมแซมร่างกาย
• ลดสัดส่วนแป้งขัดขาวและน้ำตาล โดยเปลี่ยนมาเป็นธัญพืชไม่ขัดสีบ้างเป็นบางมื้อ
• เพิ่มผักสดในทุกมื้ออาหาร ให้มีสีสันที่หลากหลายเพื่อให้ได้วิตามินที่ครบถ้วน
• ลดการกินอาหารตามอารมณ์ และพยายามอ่านฉลากโภชนาการก่อนตัดสินใจซื้อ

ภาวะโภชนาการที่ดีไม่ได้ขึ้นอยู่กับมื้อเดียว แต่คือภาพรวมของนิสัย

การเลือกรับประทานอาหารคือการลงทุนในสุขภาพระยะยาวครับ ถ้าวันนี้เราเริ่มเลือกของดีเข้าสู่ร่างกายมากขึ้น ร่างกายจะตอบแทนเราด้วยความสดชื่นและการทำงานของระบบต่างๆ ที่มีประสิทธิภาพ หากใครลองปรับเปลี่ยนแล้วยังมีอาการผิดปกติ หรือไม่แน่ใจว่าร่างกายขาดสารอาหารตัวไหน การปรึกษาแพทย์เพื่อตรวจเลือดหรือรับคำแนะนำทางโภชนาการเฉพาะบุคคลก็เป็นทางเลือกที่ดี เพื่อให้เราจัดการปัญหาโภชนาการได้อย่างตรงจุดและมีความสุขกับการกินไปพร้อมๆ กัน